ΤΕΧΝΗΤΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ. «ΠΟΝΑΕΙ ΔΟΝΤΙ ΚΟΒΕΙ ΚΕΦΑΛΙ»;

Η συγκλονιστική διάλεξη του 37χρονου καθηγητή-ιδιοφυΐα Κωνσταντίνου Δασκαλάκη στο ΑΠΘ
Φωτογραφίες: Konstantinos Tsakalidis / SOOC

Στην κατάμεστη αίθουσα τελετών του ΑΠΘ μοιράστηκε με τους παρευρισκόμενους τις εκτιμήσεις του, παραδεχόμενος ότι η πραγματικότητα ενδέχεται τελικά να διαψεύσει κάθε πρόβλεψη.

Μερικά από τα ερωτήματα που έθεσε:

  • Μπορούν τα ρομπότ να σώσουν το παγκόσμιο ασφαλιστικό σύστημα από την επαπειλούμενη κατάρρευση; Πόσο πιθανό είναι ένας …καλοκάγαθος αλγόριθμος να εξελιχθεί σε ρατσιστή συνωμοσιολόγο μέσα σε λίγες ώρες;
  • Θα εναπόκειται στις ηθικές αξίες του …software ενός αυτοοδηγούμενου αυτοκινήτου να αποφασίσει ποιος ζει και ποιος πεθαίνει, όταν το όχημα «συνειδητοποιεί» ότι επίκειται ένα σοβαρό αυτοκινητιστικό ατύχημα με εμπλοκή πεζών;
  • Πώς θα χρησιμοποιήσει τη στατιστική ένα ρομπότ, για να αποφασίσει σε ποιον υποψήφιο πελάτη θα δώσει η τράπεζα ένα δάνειο και ποιος θεωρείται αναξιόπιστος;
  • Είναι εφικτό μια ομάδα ανθρώπων να «πείσει» έναν αξιόπιστο αλγόριθμο αναγνώρισης εικόνας ότι μια καραμπίνα που έχει μπροστά του είναι ένα αθώο παιδικό παιχνίδι;

Η εποχή της τεχνητής νοημοσύνης έρχεται “φορτωμένη” με υποσχέσεις, προκλήσεις και κινδύνους. Και παρότι για να ανοίξει ο νέος αυτός οικονομικός κύκλος στην ιστορία της ανθρωπότητας απαιτείται ένα μεγάλο άλμα (η μετάβαση από την τεχνητή νοημοσύνη ειδικών εφαρμογών -που ήδη “βλέπουμε” να εφαρμόζεται σε αρκετές περιπτώσεις- στη γενική τεχνητή νοημοσύνη, η πλήρης ανάπτυξη της οποίας πιθανότατα θα απαιτήσει αρκετές δεκαετίες), μια νέα συναρπαστική εποχή ήδη ανατέλλει.

Κατά τον Έλληνα καθηγητή, που μεταξύ άλλων έχει λάβει το βραβείο Kalai από την Διεθνή Ένωση Θεωρίας Παιγνίων και το βραβείο έρευνας από το ίδρυμα Giuseppe Sciacca του Βατικανού, το πιθανότερο είναι ότι σε πέντε χρόνια από σήμερα θα έχουμε έναν προσωπικό γραμματέα με τεχνητή νοημοσύνη και αυτο-οδηγούμενα αυτοκίνητα, ενώ σε 15 χρόνια η διεπαφή του ανθρώπινου εγκεφάλου με την τεχνολογία θα γίνει ενδεχομένως πολύ πιο άμεση και το όριο που διαχωρίζει το πού ξεκινά ο άνθρωπος και πού αρχίζει η μηχανή πιο δυσδιάκριτο.

«Μπορεί όλο αυτό να ξεφύγει από τον έλεγχο; Ναι, θα μπορούσε όπως έχει συμβεί και με άλλα πράγματα στο παρελθόν. Το να είμαστε όμως αρνητικοί απέναντι στο ποτάμι που έρχεται κατά πάνω μας δεν είναι εποικοδομητικό, αυτό που πρέπει να σκεφτόμαστε, είναι πώς θα το βάλουμε στη σωστή κατεύθυνση» σημείωσε, μιλώντας σε εκδήλωση που διοργάνωσαν τα Τμήματα Πληροφορικής και Μαθηματικών της Σχολής Θετικών Επιστημών του ΑΠΘ.

Wonderland, Pessiland, Stagnatia

Ο ίδιος ανέλυσε τρία σενάρια για την εξέλιξη της τεχνητής νοημοσύνης στα επόμενα «πέντε έως 50 χρόνια», επισημαίνοντας ότι αυτό που πιθανότατα θα επικρατήσει είναι η μίξη τους.

Με βάση το πρώτο (θετικό) σενάριο, με τίτλο «Wonderland», η αλληλεπίδραση ανθρώπων- μηχανών είναι θετική και ο πρώτος κερδίζει από την ύπαρξη των δεύτερων. Οι μηχανές κάνουν τις χειρονακτικές εργασίες, ο άνθρωπος έχει περισσότερο ελεύθερο χρόνο ή εκτελεί πνευματικές εργασίες και το ασφαλιστικό σύστημα σώζεται, αφού η έλλειψη νέων ανθρώπων που εργάζονται και καταβάλουν εισφορές αναπληρώνεται από την ύπαρξη των ρομπότ, που δεν χρειάζονται ασφάλιση ή σύνταξη. Προϋπόθεση για να επαληθευτεί αυτό το σενάριο είναι να κατακτήσει η επιστήμη τη γενική νοημοσύνη, δηλαδή η μηχανή να μάθει να χρησιμοποιεί τη διαίσθηση και την εμπειρία που αποκτά από μια νοητική λειτουργία και να τη μεταφέρει σε μια που δεν ξέρει καθόλου (πχ, όταν γνωρίζει να παίζει σκάκι, να μπορεί να χρησιμοποιήσει στρατηγική και στο πόκερ).

Βάσει του δεύτερου -αρνητικού- σεναρίου, με τίτλο «Pessiland», η επιστήμη κατακτά την γενική νοημοσύνη, αλλά αυτή δεν είναι προσβάσιμη σε όλους, αλλά μόνο σε εργαστήρια εταιρειών ή κρατών, που τη χρησιμοποιούν για ιμπεριαλιστική επιρροή. «Αν πάμε σε αυτή την κατεύθυνση, το σενάριο είναι προφανώς δυστοπικό» επισήμανε ο καθηγητής.

Το τρίτο σενάριο, με τίτλο «Stagnatia», για το οποίο ο δρ Δασκαλάκης επισήμανε ότι «έχει αρκετές πιθανότητες (επαλήθευσης)», είναι αυτό κατά το οποίο ενώ υπάρχουν ολοένα και περισσότερες εφαρμογές ειδικής τεχνητής νοημοσύνης (πχ αναγνώριση εικόνας και ήχου ή μετάφραση), η επιστήμη δεν καταφέρνει να κάνει το άλμα στη γενική τεχνητή νοημοσύνη και επικρατεί σχετική στασιμότητα.

Όταν ο αλγόριθμος «βλέπει» μια χελώνα σαν …καραμπίνα

Κατά τον δρα Δασκαλάκη, σήμερα ένας από τους βασικούς προβληματισμούς της ανθρωπότητας είναι η αξιοπιστία της τεχνολογίας.»Υπάρχουν μεγάλα θέματα αξιοπιστίας και ένας από τους λόγους είναι ότι όταν τα δεδομένα με τα οποία τροφοδοτείς τον αλγόριθμο είναι ελλιπή ή μη αντιπροσωπευτικά, μπορεί να οδηγήσουν σε λανθασμένες ή ελλιπείς νοητικές λειτουργίες. Πχ, έγινε γνωστό ότι ένα αυτοκίνητο Tesla έπεσε σε φορτηγό σταματημένο στην αριστερή λωρίδα. Γιατί συνέβη αυτό; Ίσως γιατί ποτέ στα δεδομένα που εισήχθησαν για να προπονηθεί ο αλγόριθμος στην αναγνώριση εικόνας δεν υπήρχε αυτοκίνητο σταματημένο στην αριστερή λωρίδα του δρόμου, επειδή αυτό σπάνια συμβαίνει. Ο αλγόριθμος θα επεξεργαστεί τα ελλιπή δεδομένα που τού δώσαμε και θα ενσωματώσει την έλλειψη» σημείωσε, ενώ πρόσθεσε ότι φοιτητές του ΜΙΤ επιτέθηκαν στον καλύτερο αλγόριθμο αναγνώρισης εικόνας και τον έκαναν να «πιστέψει» ότι μια τρισδιάστατη χελώνα τυπωμένη σε εκτυπωτή 3D ήταν …καραμπίνα. «Δεν έχουμε τόσο αξιόπιστη Τεχνητή Νοημοσύνη σήμερα. Προσπαθούμε να φτιάξουμε τρόπους προστασίας αλγορίθμων από τέτοιου είδους επιθέσεις» επισήμανε.

Ποιος αποφασίζει ποιος θα χάσει τη ζωή του;

‘Ενα άλλο θέμα, πρόσθεσε, έχει να κάνει με ηθικά διλήμματα. «Ενα κλασικό πρόβλημα είναι το εξής. Σκεφτείτε ότι φτιάχνουμε αυτοοδηγούμενα αυτοκίνητα που κινούνται μαζικά στους δρόμους. Αναπόφευκτα κάποιο από αυτά θα βρει τον εαυτό του σε φάση αναγνώρισης του γεγονότος ότι σε μερικά δευτερόλεπτα θα γίνει ένα αναπόφευκτο ατύχημα με εμπλοκή πεζών. Ο αλγόριθμος που οδηγεί καταλαβαίνει τότε ότι έχει δύο δυνατότητες: να πάει ευθεία και να σκοτώσει τους πεζούς ή να πάει αριστερά, να χτυπήσει στο στηθαίο και να σκοτώσει τους επιβαίνοντες. Δεν μπορεί να σώσει και τους δύο. Πώς θα πάρει την απόφαση; Ο αλγόριθμος μπορεί επίσης να καταλαβαίνει ότι οι πεζοί είναι ένα παιδάκι 8 χρονών, ο μπαμπάς του, 41, και ο σκύλος τους και οι επιβαίνοντες μια έγκυος γυναίκα 30 ετών και το αγοράκι της. Πώς εγώ που σχεδιάζω τον αλγόριθμο θα λάβω την απόφαση για το ποιος θα ζήσει»;

Ο ρατσιστής αλγόριθμος

Κατά τον δρα Δασκαλάκη, η Τεχνητή Νοημοσύνη είναι σαν ένα μωρό. Το μωρό έρχεται στον κόσμο με γενετικά χαρακτηριστικά, αλλά εν πολλοίς είναι tabula rasa. Οι γονείς τού δίνουν δεδομένα και στόχους. Αν τα δεδομένα που λαμβάνει το μωρό περιέχουν ρατσιστικές απόψεις ή προκαταλήψεις ή θέσεις, αυτές τις θέσεις θα τις υιοθετήσει. Το ίδιο ισχύει και για την Τεχνητή Νοημοσύνη, η οποία μαθαίνει από την αλληλεπίδραση με τους ανθρώπους.

Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα ενός chat bot (σ.σ. ρομπότ που κάνει διάλογο μέσω κειμένου ή ήχου). Μια ομάδα χρηστών του επιτέθηκε, παρέχοντάς του ρατσιστικό και συνωμοσιολογικό περιεχόμενο. «Μέσα σε 17 ώρες έγινε τρελός ρατσιστής και συνωμοσιολόγος» σημείωσε ο καθηγητής.

Τίθενται επίσης ζητήματα αμεροληψίας, γιατί αν τα δεδομένα είναι ελλιπή, η τεχνητή νοημοσύνη θα υιοθετήσει στατιστικές που δεν είναι αντιπροσωπευτικές. Κι εδώ για παράδειγμα το ερώτημα είναι: έστω πως φτιάχνω τεχνολογία που αποφαίνεται αν κάποιος είναι άξιος λήψης δανείου, αλλά έχω ελλιπή στοιχεία για μια πληθυσμιακή ομάδα. Τι γίνεται τότε; «Πρέπει να προστατέψουμε την τεχνητή νοημοσύνη από το να κάνει τέτοια στατιστικά λάθη, αλλά το πρόβλημα είναι ότι η στατιστική είναι δύσκολη επιστήμη» σημείωσε.

Ποιος είναι ο δρ. Δασκαλάκης

Ο δρ Δασκαλάκης είναι απόφοιτος των Ηλεκτρολόγων του Ε.Μ.Π. Έκανε διδακτορικό στο Πανεπιστήμιο του Μπέρκλεϋ, και εργάστηκε ως μεταδιδακτορικός ερευνητής στη Microsoft. Η έρευνά του επικεντρώνεται στην θεωρητική πληροφορική και την διεπαφή της με τα Οικονομικά, την Στατιστική και την Τεχνητή Νοημοσύνη. Έχει μεταξύ άλλων τιμηθεί με το βραβείο της καλύτερης διδακτορικής διατριβής στην πληροφορική από τον διεθνή οργανισμό επιστήμης των υπολογιστών ACM, με το βραβείο Kalai από την διεθνή ένωση Θεωρίας Παιγνίων, το βραβείο εξαιρετικής δημοσίευσης από την διεθνή ένωση εφαρμοσμένων μαθηματικών SIAM, το Career Award από το Ίδρυμα Επιστημών της Αμερικής, το βραβείο Πληροφορικής του Ιδρύματος Sloan και την ερευνητική υποτροφία της Microsoft.

Οι παλιοί που λέγανε «ή παππάς, παππάς ή ζευγάς, ζευγάς», ξέρανε το λόγο. ΄Οπως , και τί σημαίνει η άλλη περίφημη λαϊκή ατάκα  «δυο καρπούζια στην ίδια μασχάλη, δε χωράνε».

 Διαλέξαμε,  ως αρχικό επιχείρημα  επί μέρους αμφισβήτησης,  τις δύο αυτές θυμόσοφες  ρήσεις,  με αφορμή τη διάλεξη στο  ΑΠΘ του   συμπατριώτη μας καθηγητή  στο ΜΙΤ  Δρ. Κ. Δασκαλάκη  στα όσα υποστήριξε στη Θεσσαλονίκη.  Εμείς, από τη μεριά της Ιστορίας,  υποστηρίζουμε πως άλλο πράγμα είναι ο  ερευνητής     στην «θεωρητική πληροφορική και την διεπαφή της με τα Οικονομικά, την Στατιστική και την Τεχνητή Νοημοσύνη»  και άλλο πράγμα να…φιλοσοφείς ερασιτεχνικά. ΄Η για άλλους άγνωστους σε μας λόγους. 

Πριν, όμως,  αναλύσουμε τη συγκεκριμένη άποψη, θα θέλαμε να μιλήσουμε εν ολίγοις  (και για πολλοστή φορά εδώ) για το μέγα ζήτημα της ΑΝΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ των τεχνολόγων  μέσα από τις επιστήμες τους, να προωθήσουν γρήγορα και αποτελεσματικά τον τεχνολογικό πολιτισμό. Κι αν,  βέβαια, συνέβαινε το αντίθετο,  αυτό θα σήμαινε πραγματικά   θεμελιώδη στήριξη του πολιτισμού  σε όλες τις εκφάνσεις του.

Αν, λοιπόν,  χρησιμοποιήσουμε  (κατ΄ανάγκη) τη θεωρητική χρονολόγηση σε αριθμούς  (μια και δεν υπάρχει χρόνος)   και πούμε πως η ζωή στη γη έχει ηλικία κάποια εκατομμύρια, μπορεί και δισεκατομμύρια χρόνια, κι αν από την άλλη, υπενθυμίσουμε πως επιστήμες σαν την παλαιοντολογία και την αρχαιολογία με τη στήριξη άλλων  συναφών επιστημών,  δεν έχουν μέχρι σήμερα την ικανότητα να μας πάνε πολύ μακριά, πίσω  στο χρόνο και με ευκρίνεια ή  ρεαλισμό να μας πουν τί ακριβώς συνέβαινε στη  ζωή σ΄αυτή τη μεγάλη, αλυσίδα αιώνων, αναγκαζόμαστε, δυστυχώς, να στηριχτούμε, για μια, έστω και επί μέρους ενημέρωση ,  μόνο στις πληροφορίες της Ιστορίας. Αλλά κι αυτή, ως επιστήμη,  στην ουσία είναι..πρόσφατη, πέρα από το γεγονός πως τις περισσότερες φορές στην νηπιακή της ηλικία , είναι μυθ-ιστορία.

Τα είπαμε όλα αυτά για τονίσουμε τούτο: ΄Εστω και σε βάθος λίγων χιλιάδων  χρόνων ,που έχουμε τη δυνατότητα να ξετυλίξουμε  και δυστυχώς μυθοπλασμένα  τα γεγονότα της ανθρώπινης ζωής και τις κατακτήσεις του πολιτισμού,  παρατηρούμε πως ένα από τα χαρακτηριστικά της πορείας του ανθρώπου στην εξέλιξη  από τα ιστορικά χρόνια μέχρι σήμερα, είναι η…αργύτητα,  η βραδύτητα, η καθυστέρηση στην κατάκτηση σοβαρών τεχνολογικών επιτευγμάτων. 

Κι ενώ, όπως έχουμε αναπτύξει εδώ, οι θεωρητικές επιστήμες  (φιλοσοφία, ιστορία, νομική, πολιτική κ.α), οι τέχνες (ιδιαίτερα η ποίηση, η γλυπτική η ζωγραφική) και φυσικά οι θετικές επιστήμες (τα μαθηματικά, η γεωμετρία, η φυσική η χημεία),  αλλά μόνο στη θεωρητική τους διάσταση, μέσα στους ιστορικούς αιώνες, στους οποίους, όπως είπαμε  μπορούμε να ρίχνουμε λίγες αχτίνες φωτός  έρευνας, έχουν επιτύχει  φοβερά  άλματα, έτσι που σήμερα οι συγκεκριμένες επιστήμες να κινούνται  με ταχύτητες ιλιγγιώδεις, οι  τεχνολογικές επιστήμες και μιλάμε στην εφαρμοσμένη επίδοσή τους, είναι τόσο καχεκτικές και ανύπαρκτες, που τρομάζεις από την ανικανότητά τους να  χτίσουν κι αυτές ένα  δικό τους, δυνατό πυλώνα στη στήριξη του οικοδομήματος  του σύγχρονου  πολιτισμού μας.

Αν αναλογιστεί κανείς  πόσος χρόνος  απαιτήθηκε  για  ανακαλύψεις ή εφευρέσεις στην καθημερινή χρήση τους,  όπως η φωτιά, ο τροχός, ο σίδηρος και τα άλλα μέταλλα,  το νόμισμα, ο ηλεκτρισμός, το τηλέφωνο, το ραδιόφωνο, το τρένο, το αυτοκίνητο, το αεροπλάνο, η τηλεόραση ,ο ηλεκτρονικός υπολογιστής, το ιντερνέτ, η κινητή τηλεφωνία, μένεις στην κυριολεξία άναυδος από τη βραδύτητα της πορείας τους μέσα στο χρόνο. Μιλάμε  όχι για εκατοντάδες, αλλά για χιλιάδες  χρόνια, για συνεχείς αιώνες, που χρειάστηκαν οι «τεχνολόγοι» να παρουσιάσουν και να θέσουν σε χρήση τα παραπάνω επιτεύγματα, που εκτόξευσαν τον πολιτισμό και στις  μέρες μας στα ύψη. Και τα περισσότερα από τα προαναφερθέντα, μας τα πρόσφεραν τα τελευταία  100-150 χρόνια!

Να μη λέμε πολλά για τα αυτονόητα. Φτάνει να υπενθυμίσουμε πόσο ντροπιαστικό, πέρα από εκνευριστικό, είναι σήμερα για τον τεχνολογικό μας πολιτισμό, να πρέπει να τρέχεις «κάθε τρεις και μία» για αναζήτηση  πρίζας , για να φορτίσεις το κομπιούτερ και το κινητό σου, να «σέρνεται» το ιντερνέτ και να μην μπορεί μια σελίδα της προκοπής να ανοίξει, να τυλίγονται στα πόδια σου τα αναρίθμητα απαίσια καλώδια-φίδια, ξαπλωμένα στο πάτωμα ή τους τοίχους του σπιτιού σου. Μια  ταλαιπωρία, αν το όλο πράγμα δεν είχε και τη φαιδρή του πλευρά.

 Και είναι τότε που αναρωτιέσαι. Μα, καλά, τόσο …βραδύνοες  είναι τελικά οι τεχνολόγοι μας; Τόσο αργά πάει πια το μυαλό τους: Δηλαδή, έπρεπε να φτιάξουν αρχικά ένα  κομπιούτερ ,όσο ένα… κτίριο με λυχνίες, αντί με τρανζίστορ ,που τα ανακάλυψαν χρόνια μετά, ώστε να μη χρειαζόμαστε σήμερα δωμάτια ,  για να χωρέσει το κομπιούτερ μας, αλλά μια ελαφριά  καθισιά στα γόνατά μας;

Θα πουν  οι καλοθελητές,  οι επιπόλαιοι μελετητές της  Ιστορίας ,  οι ιδεοληπτοπαρμένοι και οι  κάθε είδους  «φονταμενταλισμές» πως φταίει ο…καπιταλισμός. Οι εξουσίες, τα κέντρα λήψης αποφάσεων,  τα συμφέροντα, οι εταιρίες δεν αφήνουν την τεχνολογία να εξελιχθεί.  Καλά…φώτα μου και γλίστρησα.  Είδαμε και όταν ζορίστηκε  η τεχνολογία στους δύο τελευταίους παγκόσμιους πολέμους τί πέτυχε. Στην ουσία τίποτα αξιόλογο, εντυπωσιακό, απερίγραπτο. Συνήθη και τυπικά επιτεύγματα, τα οποία, ούτως  ή άλλως,  θα ερχόντουσαν   και χωρίς πίεση χρόνου.

Επιμένουμε  πως ο  ΜΟΝΟΣ λόγος ,όπως έχουμε παλιά αναπτύξει, που οι τεχνολόγοι τα έχουν  εντελώς «μουσκέψει», είναι η έλλειψη φαντασίας στους «θετικούς» αυτούς  επιστήμονες.  Στερούνται,  σε αντίθεση με τους θεωρητικούς,  γόνιμης, πλατιάς, πλούσιας φαντασίας. Και να σκεφτεί κανείς πως θα έρθει μια μέρα που τα προϊόντα της φαντασίας μας σήμερα ,θα γίνουν…εφαρμοσμένα αύριο. Θα λάβουν «σάρκα και οστά.». Θα γίνουν χειροπιαστή  πραγματικότητα. ΄Οπως τα αχαλίνωτα  στην εποχή του όνειρα του Μχαήλ ΄Αγγελου για το αεροπλάνο και τις άλλες σημερινές ανακαλύψεις και εφευρέσεις.

Και ξαναγυρίζουμε σ΄αυτό που είπαμε παραπάνω. Ο  δρ. Δασκαλάκης προβλέπει κι αυτός την καταλυτική επικράτηση  της τεχνητής νοημοσύνης τα επόμενα χρόνια και μάλιστα σύντομα.  Δεν υπάρχει περίπτωση  να μην εισβάλει το ρομπότ ορμητικά  στη ζωή του μελλοντικού ανθρώπου. Και σε όλους τους τομείς δράσης. Θα επηρεάσει  συθέμελα όλα τα πεδία ενασχόλησής του. Πολιτική, διδασκαλία, δικαιοσύνη, θεσμούς άλλους, βασικούς και κυρίαρχους σήμερα. Δε θα υπάρχει γωνιά που δε θα  μπορεί ή θα της απαγορευτεί να  εισχωρήσει  τεχνητή νοημοσύνη. 

Και αυτό, φυσικά, όπως είναι επακόλουθο,  θα φέρει επανάσταση, αφού θα λύσει πολλά από τα ανεπίλυτα σήμερα και στους αιώνες πριν,  προβλήματα. Αν η ζωή του ανθρώπου τα τελευταία 70 χρόνια και χωρίς την κατάκτηση της τεχνητής νοημοσύνης,  έγινε απείρως καλύτερη από το παρελθόν (θαρραλέα πάταξη των λογής ρατσισμών και εθνικισμών, ικανοποιητικότερη διασφάλιση των ατομικών δικαιωμάτων,  μείωση στο μισό των θανάτων από πείνα-δίψα, κατακόρυφη άνοδος του προσδόκιμου ζωής και της ποιότητάς της, «πανοραμική» εισβολή του ιντερνέτ,  έρευνα  του διαστήματος κ.α), φαντάζεται κανείς τί θα συμβεί  σε λίγες  δεκαετίες, όταν  ο  υψηλότατος δείχτης νοημοσύνης  του ρομπότ θα αναλάβει να πατάξει με ένα «χάπι» την πείνα των παιδιών της Αφρικής ή να παρατείνει την υγιή  ζωή  στα 100 και βάλε χρόνια; Αλλά, το σημαντικότερο,  να υποκαταστήσει  στην έδρα της σχολικής  τάξης και της αίθουσας δικαστηρίου, το δάσκαλο και το δικαστή; Κι ακόμα, γιατί όχι, να διοικήσει, να ασκήσει πραγματικά  ανθρωπιστική πολιτική, όπως δε θέλουν και δεν την ασκούν οι ισχυροί του πλανήτη  σήμερα;

Ο   Δρ. Δασκαλάκης είναι ένας απ΄αυτούς που θα δουλέψουν να έρθει πιο κοντά η λαμπερή  ημέρα, που θα εισβάλει στη ζωή μας η τεχνητή νοημοσύνη. Και μπράβο του! Θα του είμαστε ευγνώμονες  για ό,τι προσφέρει. Όμως, οφείλει να κατανοήσει πως άλλο πράγμα είναι να  ξέρεις να προγραμματίζεις «τεχνικά» έναν αλγόριθμο του ρομπότ και άλλο ΠΩΣ και με ΠΟΙΕΣ ΕΜΠΕΡΙΕΧΟΥΣΕΣ ΙΔΟΤΗΤΕΣ στο «σκληρό του δίσκο»  θα το κάνεις σωστό  και ωφέλιμο βοηθό του ανθρώπου. Κι αυτό δεν είναι δική  του δουλειά.  Είναι «αλλουνού παππά ευαγγέλιο».

Και φυσικά,  δεν είναι δεοντολογικοί στην επιστήμη οι «κασσανδρισμοί». Τα κακά μαντάτα, τα  άσχημα σενάρια από την καθολική  επικράτηση του ρομπότ,  δεν θα είναι και τόσο κραυγαλέα, όπως τα παρουσίασε ο επιστήμονας, σε βάρος των άπειρων ωφελημάτων του.   Τουλάχιστον  τα παραδείγματα που  ανάφερε στη διάλεξή του, δεν ήταν και τα πιο πρόσφορα, ούτε  εκείνα που θα μπορούσαν να αποδείξουν την επικινδυνότητα από τη κακή χρήση του ρομπότ.

Αναρωτήθηκε,  ας πούμε,  τί θα κάνει το ρομπότ οδηγός, σε μια στιγμή «ζωής και θανάτου», όταν θα  είναι υποχρεωμένο  να αποφασίσει ή θα σκοτώσει πεζούς ή θα πετάξει το όχημα  έξω από το δρόμο. Τι θα προτιμήσει; Μα απλά, θα κάνει αυτό για το οποίο έχει προγραμματιστεί. Να σώσει  τους περισσότερους πεζούς και όχι  τους  2 ή τους 4 επιβαίνοντες στο αμάξι .Αντίθετα, δηλαδή, από αυτό που  θα έκανε σήμερα  ο τρελαμένος κλαρινογαμπρός  που έβγαλε την γκόμενα βόλτα και τρέχει στους δρόμους με 300. Σίγουρα,αυτός  θα προτιμούσε να ρίξει το αμάξι πάνω στους πεζούς  (ανάμεσά τους και παιδιά), για να σωθούν  ατός τους!  Τί να λέμε τώρα. Τα ζούμε καθημερινά.

Το ρομπότ μηχανή είναι. Οπότε,  θα κάνει αυτό για το οποίο είναι προγραμματισμένο. Μένει οι προγραμματιστές του να έχουν στόχους ΑΝΘΡΩΠΟΚΕΝΤΡΙΚΟΥΣ. Να υπακούουν  στους αρχέγονους, αναφαίρετους, διαχρονικούς νόμους της Φύσης.  Αν έτσι λειτουργούν οι αλγόριθμοι, δεν αποκλείεται   κάποια πράγματα να πάνε στραβά, αλλά η ωφέλεια του ανθρώπου  από τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης, θα είναι απείρως σοβαρότερη.

Αν  τέτοιους φόβους εξέφραζαν ,όπως ο Δασκαλάκης,  παλιότερα οι κατασκευαστές του αυτοκινήτου, του τρένου, του αεροπλάνου πως πολλές φορές θα εκτρέπονταν  από το «δρόμο» τους και τη σωστή τους χρήση και θα σκότωναν ανθρώπους, σήμερα θα κυκλοφορούσαμε ακόμα με το γάιδαρο και το κάρο. Μην είμαστε φιλοσοφικά αφελείς και ερασιτέχνες. Όλα τα ανθρώπινα  επιτεύγματα  έχουν και τέτοιο κόστος, εισπράττουμε και  αρνητικά αποτελέσματα. Αλλά αυτός δεν είναι λόγος να σταματήσουμε την έρευνα και την αξιοποίηση των αποτελεσμάτων της.

Η τεχνητή νοημοσύνη  θα μπει σύντομα στη ζωή μας. Θα εισβάλει καταλυτικά. Θα δώσει λύσεις άπειρες, τόσες και τέτοιες, που σήμερα με τεχνολογικό πολιτισμό «σπηλαίων» ,ούτε να προσδιορίσουμε μπορούμε .

Μένει σε μας τους συνειδητοποιημένους πολίτες να αγωνιστούμε: α. Να αποστομώσουμε τις «Κασσάνδρες», τους  ηθικολόγους ,τους πονηρούς, τους στρατευμένους.  β. Να «κόψουμε τα χέρια από τη ρίζα»  εκείνων που θα τολμήσουν  να προγραμματίσουν το ρομπότ, για  να στραφεί εναντίον  του ανθρώπου και όχι να τεθεί στην υπηρεσία του.

Ο ΄Ανθρωπος  πρώτα και πάνω απ΄όλα! Καμιά επιστήμη, κανένα επίτευγμα δεν έχει νόημα, αν δεν  εξυπηρετεί τον άνθρωπο . Αν  δεν παράγει-προάγει  ανθρωποκεντρικό πολιτισμό.