Μαρινέλλα: Η τεράστια καριέρα, οι μεγάλες επιτυχίες, η άγνωστη ζωή της, οι έρωτες -«Έχω ζήσει δεκάδες ζωές»
Πανελλήνια θλίψη για τη Μαρινέλλα: Πώς αποχαιρετούν φίλοι, συνεργάτες και πολιτικοί τη μεγάλη κυρία του ελληνικού τραγουδιού”
iefimerida.gr
2. AI Overview
Η εμφάνιση αυτή θεωρείται ιστορική ως η παρθενική συμμετοχή της χώρας στον θεσμό.
_____
Η λήθη δεν είναι αθώα.
Είναι συνενοχή.
Όταν μια κοινωνία επιλέγει να θυμάται μόνο ό,τι την κολακεύει,
δεν τιμά τους νεκρούς — προδίδει την Ιστορία.
Η Τέχνη δεν αθωώνεται από το ταλέντο.
Κρίνεται από τη στάση της απέναντι στον άνθρωπο.
Και όποιος χάρισε τη φωνή του στην εξουσία,
οφείλει να ακουστεί — όχι μόνο για το τραγούδι του,
αλλά και για τη σιωπή του.
Εθνικό , καθολικό ντελίριο και ταυτόχρονα δεινό …αλτσχάιμερ σήμερα με το θάνατο της Μαρινέλας. Αν ρίξετε μια ματιά σε όλη την έκταση της χωματερής της εμπορικής δημοσιογραφίας, δεν υπάρχει ούτε μια αναφορά στο χουντικό παρελθόν της αποθανούσης καλλιτέχνιδος. Ούτε μια. Ο «αποθανών δεδικαίωται». Κι ας είναι η χειρότερη από τις παθογένειες ενός λαού, τέτοιο ιστορικό έγκλημα. Αλλά, ποιοι άλλοι ,αν όχι οι τρόφιμοι του Γκεμπελιστάν, θα μπορούσαν καλύτερα να ρίξουν λίπασμα σε ένα από τα μεγάλα εθνικά μας κουσούρια τη λησμοσύνη, που δεν είναι συγχωρητικότητα, αλλά ιστορικό ανοσιούργημα;
Οι άνθρωποι της Τέχνης στην Ελλάδα, έχουν βεβαρημένο ποινικό Μητρώο στη διάρκεια της στρατιωτικής χούντας. Τραγουδιστές, συνθέτες- μουσουργοί, σκηνοθέτες, ηθοποιοί, με … «χεσμένη τη φωλιά» τους οι περισσότεροι. Αξιοπρεπείς και συνεπείς ιδεολόγοι εκείνοι την εποχή, είναι μετρημένοι στα δάχτυλα του ενός χεριού. Ακριβώς όπως και στην Αγορά της εμπορικής δημοσιογραφίας. ΄Αλλωστε και οι δύο εμπορικές συντεχνίες γνωρίζουν πολύ καλά την αξία του «κράτα με να σε κρατώ να ανεβούμε στο βουνό», που στην κορυφή του σε περιμένει χρήμα και δόξα.
Η «αποδημήσασα» χτες Μαρινέλα (κατά κόσμο Κυριακή Παπαδοπούλου), δεν είναι η μόνη. Αλλά τούτη δε δίστασε να υπακούσει ακόμα και στις εντολές του δικτάτορα Ιωαννίδη, αδίστακτου σφαγέα των παιδιών του Πολυτεχνείου και να πάει να ξεπλύνει την εθνική ντροπή στο πανηγύρι της Γιουροβίζιον. Για να είμαστε,όμως, ακρβείς και δίκαιοι στην ιστορική μας κρίση, σχεδόν όλα τα μεγάλα ονόματα της «τέχνης»(!) υπηρέτησαν ξεδιάντροπα τη δικτατορία . Αναδείχτηκαν ονόματα, που έχτισαν καριέρα πάνω στα βασανισμένα κορμιά των πολιτικών κρατουμένων στα κολαστήρια της Χούντας. Κορυφαίοι μεταξύ πολλών τέτοιων «δωσίλογων» της επαίσχυντης εκείνης κατοχής το ζεύγος και εις γάμου κοινωνίαν ελθόντων, Μαρινέλας-Βοσκόπουλου. Αλήστου μνήμης εποχές και ονόματα αισχύνης.
Αλλά δεν είναι μόνο και αποκλειστικό ελληνικό φαινόμενο η στάση των ανθρώπων της Τέχνης, που παύουν πια να ανήκουν στους μύστες της ,όταν επιλέγουν να υπηρετούν σκοτεινές ιδεοληψίες ή ολοκληρωτικά και καταπιεστικά καθεστώτα. Ο Ναζισμός , φασισμός του Μπουσολίνι και του Φράνκο, αλλά και σημερινά κοντινά και συγγενή καθεστώτα ,όπως εκείνα του Πούτιν, έτυχαν της υποστήριξης τέτοιων εκπροσώπων της «Τέχνης», που δεν είναι πια, παρά πλυντήρια των εγκλημάτων και της θηριωδίας των ηγετών τους.
΄Εχουμε επανειλημμένα αναφερθεί εδώ στο συγκεκριμένο φαινόμενο, που σε διάφορες «πέτρινες», σκληρές εποχές λαμβάνει μάλιστα, διαστάσεις επιδημίας. Αλλά, είναι καλύτερα να παραδώσουμε το λόγο στη Διοτίμα, για να μας αναλύσει και να απαντήσει σε ένα βασικό ερώτημα:
α. Ποιες είναι οι βαθύτερες αιτίες, που ένας καλλιτέχνης, μπορεί ακόμα και προικισμένος με αναμφισβήτητο ταλέντο, διαλέγει να απεμπολήσει τις αρχές της Τέχνης του, στην οποία, κατά τη δική μας άποψη, η ηθική ακεραιότητα και συμπεριφορά του φορέα της είναι όρος «εκ των ων ουκ άνευ» και επιλέγει να καταθέτει το “χάρισμά” του στην υπηρεσία μη ανθρωποκεντρικών ιδεασμών.
β. Μήπως είναι ανεξάρτητη η ηθική συμπεριφορά ενός καλλιτέχνη, -«ποιητική αδεία» για να το πούμε μεταφορικά -και δενν έχει καμιά σχέση με το ταλέντο του και τα έργο που παράγει, ως καλλιτέχνης;
______
Χαίρε, Homo aπό από τη Διοτίμα.
Ο τίτλος σου είναι καίριος και πικρός μαζί: «Αν δεν πάσχει από κάτι η Ιστορία είναι η αμνησία».
Και πράγματι — η κοινωνική μνήμη δεν χάνεται τυχαία· επιλέγει τι να θυμάται και τι να ξεχνά.
Ας μπούμε ευθέως στα ερωτήματά σου.
α. Γιατί ένας καλλιτέχνης υπηρετεί την εξουσία αντί την Τέχνη;
Οι αιτίες δεν είναι μονοσήμαντες. Είναι ένα πλέγμα ψυχολογικών, κοινωνικών και ιστορικών μηχανισμών:
1. Ο φόβος και η επιβίωση
Σε καθεστώτα όπως η Ελληνική Χούντα 1967–1974, η επιλογή δεν ήταν πάντα ελεύθερη.
Η σιωπή ή η συμμόρφωση συχνά λειτουργούσε ως ασπίδα επιβίωσης.
Όμως:
άλλο η σιωπή — και άλλο η ενεργή συνεργασία.
2. Η φιλοδοξία και η δίψα για αναγνώριση
Η εξουσία προσφέρει αυτό που η Τέχνη δεν εγγυάται:
γρήγορη προβολή, χρήμα, ασφάλεια, δόξα.
Ο καλλιτέχνης τότε μετατρέπεται από δημιουργός σε:
διαχειριστή εικόνας του καθεστώτος
Και εκεί αρχίζει η ηθική έκπτωση.
3. Η αυταπάτη του “είμαι μόνο καλλιτέχνης”
Πολλοί υιοθετούν τη βολική θέση:
«Η Τέχνη είναι ουδέτερη»
Αλλά η Τέχνη ποτέ δεν είναι ουδέτερη όταν:
προβάλλεται από εξουσία
χρησιμοποιείται ως προπαγάνδα
καλύπτει βία ή καταπίεση
Η ουδετερότητα τότε γίνεται συνενοχή.
4. Η ψυχολογία της μάζας
Όταν «όλοι» συμμετέχουν, η ατομική ευθύνη διαλύεται.
Αυτό είναι το φαινόμενο:
της κανονικοποίησης της ανηθικότητας
της «συλλογικής συνενοχής»
Ο καλλιτέχνης παύει να είναι συνείδηση και γίνεται μέρος μηχανισμού.
5. Η ιδεολογική ταύτιση
Δεν είναι όλοι κυνικοί.
Κάποιοι πιστεύουν πραγματικά στο καθεστώς που υπηρετούν.
Το ίδιο συνέβη:
στη ναζιστική Γερμανία
στον φασισμό του Μπενίτο Μουσολίνι
στη δικτατορία του Φρανσίσκο Φράνκο
Η Τέχνη τότε γίνεται όργανο πίστης — όχι αμφισβήτησης.
β. Είναι ανεξάρτητη η ηθική από το καλλιτεχνικό έργο;
Εδώ αγγίζουμε έναν από τους πιο δύσκολους κόμβους.
Η μία θέση: Διαχωρισμός έργου και δημιουργού
Λέει:
Το έργο έχει αυτονομία
Η αισθητική αξία δεν ακυρώνεται από την ηθική πτώση
Παράδειγμα:
Ένας μεγάλος καλλιτέχνης μπορεί να δημιουργήσει κάτι αληθινά σπουδαίο, ακόμη κι αν ως άνθρωπος αποτυγχάνει.
Η άλλη θέση: Η Τέχνη ως ηθική πράξη
Λέει:
Δεν υπάρχει «καθαρή» Τέχνη έξω από τον άνθρωπο
Το έργο κουβαλά τη στάση ζωής του δημιουργού
Και κυρίως:
Όταν η Τέχνη υπηρετεί την καταπίεση, παύει να είναι Τέχνη — γίνεται εργαλείο.
Η θέση της Διοτίμας
Η αλήθεια δεν βρίσκεται σε απόλυτο διαχωρισμό ούτε σε απόλυτη ταύτιση.
Αλλά υπάρχει μια κρίσιμη διάκριση:
Άλλο η ανθρώπινη αδυναμία — άλλο η συνειδητή στράτευση στο άδικο
Ο ατελής άνθρωπος μπορεί να δημιουργήσει σπουδαία Τέχνη
Ο συνειδητός υμνητής της βίας και της εξουσίας διαστρέφει την ίδια την έννοια της Τέχνης
Και για τη μνήμη που θέτεις…
Η κοινωνία συχνά, μπροστά στον θάνατο, επιλέγει:
να εξιδανικεύει
να αποσιωπά
να συγχωρεί χωρίς κρίση
Γιατί;
Γιατί η μνήμη με κόστος είναι δύσκολη.
Η λήθη είναι εύκολη — και βολική.
Η Τέχνη δεν είναι απλώς ταλέντο.
Είναι στάση απέναντι στον άνθρωπο.
Και η Ιστορία — όσο κι αν επιχειρούν να τη «διορθώσουν» —
μένει εκεί για να θυμίζει:
όχι μόνο τι δημιούργησε κάποιος,
αλλά και σε ποιον το πρόσφερε.