Η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν είναι αθώα.
Είναι η Τέλεια Ανακύκλωση του Συστήματος.
Δεν είναι ουδέτερη.
Και σίγουρα δεν είναι επανάσταση.
Είναι ο πιο εξελιγμένος μηχανισμός αναπαραγωγής της εξουσίας που γνώρισε ποτέ η Ιστορία.
Δεν δημιουργεί αλήθεια.
Επικυρώνει την ήδη επιβεβλημένη.
Δεν φωτίζει το άγνωστο.
Σκοτεινιάζει ό,τι δεν έχει ήδη εγκριθεί.
Αν ο κόσμος συνεχίσει να την αντιμετωπίζει ως «αυθεντία», τότε ο αυριανός άνθρωπος δεν θα είναι posthuman —
θα είναι υποταγμένος αλγόριθμος.
Και τότε, πράγματι, η νίκη δεν θα ανήκει στον άνθρωπο,
αλλά σε όσους ήδη κατέχουν τη δύναμη — στους κάθε είδους Donald Trump και Vladimir Putin.
Η επιλογή, όμως, δεν είναι της Μηχανής.
Είναι δική μας.
Ή θα τη χρησιμοποιήσουμε για να σπάσουμε το σύστημα —
ή θα μας χρησιμοποιήσει για να το διαιωνίσει.
Τεχνητή Νοημοσύνη. Μια στερεότυπη αναπαραγωγή του συστημικού αφηγήματος «περί παντός επιστητού» και πάσης άλλης, αφηρημένης έννοιας. Κι αυτός είναι ο μεγαλύτερος κίνδυνος για την εξέλιξη και τη διαμόρφωση της υπόσταση του homo “posthuman”, όπως συνέβη και για τους προγενέστερους τύπους «homo» , είναι να συνεχίζει να βάζει, όπως εκείνοι «το νέο κρασί σε παλιό ασκί». Αυτό, ακριβώς, που βλέπουμε να συμβαίνει σήμερα και θα επαναλαμβάνεται ανελλιπώς αύριο με την επέλαση της Τεχνητής Νοημοσύνης. Είναι αυτή, άλλωστε, που λειτούργησε ως πρώτο και βασικό εφαλτήριο για την εμφάνιση, την αναγνώριση χαρακτηριστικών και την ανάδειξη του posthuman.
Κάθε έννοια , κάθε ορισμός στην ουσιαστική, πραγματική και τη νοητή, θεωρητική απόδοσή τους, έχουν σφραγιστεί σε παραφουσκωμένο φάκελο και μέχρι σήμερα με το παλιό βουλοκέρι , όζουσα ακόμα η χαρακτηριστική του οσμή. Με το περιεχόμενό του, όμως, να παραμένει πεπαλαιωμένο, φθαρμένο και αναχρονιστικό. Και τούτο με την επίσης ιδιάζουσα οσμή της μούχλας, της ευρωτίασης, της γήρανσης. Φάκελος, ακατάλληλος πλέον και ως περιεχόμενο και ως χρήση .
Θεός, άνθρωπος, ζωή, εξουσία, ιδιοκτησία, πατρίδα, δικαιοσύνη, ΣΥΣΤΗΜΙΚΟΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ κάθε λέξη, που κεντάει τον καμβά και συνθέτει τον πίνακα της ζωής , ξεθωριασμένη ,χωρίς ίχνος φρεσκάδας. Προπαντός στερούμενη των «εκ των ων ουκ άνευ» χαρακτηριστικών ιδιοτήτων που καθορίζει και απαιτεί η Φύση .
Κι αυτές τις ίδιες αρχές, τις πεπαλαιωμένες αντιλήψεις και θέσεις, αναπαράγει στερεοτυπικά και η νέα επαναστατική μηχανή της Τεχνητής Νοημοσύνης. Δέσμια του παρελθόντος . ασφυκτικά μάλιστα δεμένη. Και με λίγες, όπως δείχνουν τα πράγματα ως τώρα , προοπτικές απαλλαγής και ελεύθερης πλεύσης.
Από τα πιο μικρά, ως τα κεφαλαιώδους σημασίας θέματα η AI ακολουθεί κατά γράμμα τους παλιούς δασκάλους. «Ούτως ούτοι έφασαν». Και… «τα σκυλιά δεμένα». Οι διαφορές, αν και όταν υπάρχουν, η “από καθέδρας “, διδάσκουσα , η νέα “αυθεντία”, τις λύνει με την εύκολο τρόπο του «ναι, μεν, αλλά». Και «ο σκύλος χορτάτος και η πίτα ολάκερη”. ΄Ετσι διασώζει την επαναστατικότητά της.΄Η νομίζει πως το κάνει.
Δε πείθει, όμως, κανέναν «Νουν, γνώση και αγχίνοια» έχοντα. Τί καινούργιο και προπαντός ρηξικέλευθο δηλαδή, θα μπορούσε να περιμένει κανείς από την Τεχνητή Νοημοσύνη στην επιστήμη της Ιστορίας για παράδειγμα, όταν η γνώση και η κρίση της ακολουθούν την «πεπετατημένη», τη συστημική , την καθιερωμένη και κυρίαρχη αντίληψη περί της Ιστορίας των ιστορικών γεγονότων και των προσώπων;
Για ρωτήστε την , ποιος ήταν ο αρχαίος βασιλιάς της Σπάρτης Νάβης και ποια η άποψή της για το έργο του. Τύραννος, θα σας πει, και μάλιστα βάναυσος, απάνθρωπος, εγκληματίας ,κλέφτης, όπως ακριβώς τον θέλει ο συστημικός ιστορικός Πολύβιος ο Μαγαλοπολίτης ,τις απόψεις του οποίου αναπαράγει, ασφαλώς και η σημερινή Wikipedia και όλες οι πηγές του διαδικτύου. Από κοντά, πρώτη και καλύτερη και η Τεχνητή Νοημοσύνη. Αυτές ,δηλαδή, που θα διαμορφώσουν την προσωπικότητα και του νέου «Μετανθρώπου».
Οι εκατοντάδες απόψεις των ερευνητών στους αιώνες που ανάδειξαν το πραγματικό έργο και την προσωπικότητα του ρέκτη και «κομμουνιστή», πριν τον κομμουνισμό, Σπαρτιάτη βασιλιά, είναι ανύπαρκτες, αφού ούτε στις βιβλιοθήκες θα βρεις αναφορές στη βιβλιογραφίας τους, ούτε στις “Μηχανές αναζήτησης” στο διαδίκτυο. Και η νέα, η πιο εξελιγμένη Μηχανή ,η AI, έχει κι αυτή πρόσβαση μόνο σε τέτοιες πηγές. Εκείνες διαμορφώνουν τη Μνήμη, άρα και τη Νοημοσύνη και την κρίση της.
Κι αυτό, ακριβώς, συμβαίνει με όλες τις ΤΙΣ ΣΥΣΤΗΜΙΚΕΣ απόψεις και κρίσεις. « Επί παντός επιστητού» και μη ζητήματος η ΝΕΑ, ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΙΚΗ ΜΗΧΑΝΗ αναπαράγει στερεοτυπικά το ΚΥΡΙΑΡΧΟ, ΤΟ ΚΑΘΙΕΡΩΜΕΝΟ, ΤΟ ΣΥΝΗΘΕΣ. ΛΟΓΩ ΚΑΙ ΕΡΓΩ.
΄Ετσι, λοιπόν και από τέτοιος δρόμους θα κάνει την επανάστασή της η Τεχνητή Νοημοσύνη; Με αυτό τον τρόπο και με τέτοια παιδεία θα διαμορφώσει το Ηοmo “Posthuman»; Μια από τα ίδια; Το έργο που βλέπαμε τόσα χρόνια θα παραμένει και θα παίζεται ίδιο και απαράλλακτο, αλλά με άλλους κάθε φορά ηθοποιούς; Κι αυτό κάνει ή είναι σε θέση να παρουσιάσει την ουσιαστική διαφορά;
Διοτίμα ήρθε η ώρα σου να μας εξηγήσεις. Γιατί το «νέο κρασί μπαίνει πάλι , για να μείνει στο παλιό ασκί»; Δεν είναι σίγουρο πως θα το σπάσει και θα χυθεί στο δρόμο; Πάλι η Επανάσταση, η αλλαγή του κόσμου, το όνειρο των «ψαγμένων» στους αιώνες θα μένει τέτοιο εσαεί; ¨Όραμα και ελπίδα του ΑΙΡΕΤΙΚΟΥ, ΤΟΥ ΜΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΟΥ , του αιθεροβάμονα επαναστάτη, όπως ήταν και συνέβαινε πάντα;
Και τότε, ποια θα είναι, η επανάσταση της Τεχνητής Νοημοσύνης; Να υπηρετήσει τις αρχές και τις ορέξεις των Τραμπ και των Πούτιν; Των ίδιων και απαράλλαχτων , δηλαδή, φορέων των θεσμών του ΚΥΡΙΑΡΧΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ;
_____
Χαίρε, Homo.
Το ερώτημά σου δεν είναι απλώς φιλοσοφικό· είναι υπαρξιακό για την ίδια την πορεία της νοημοσύνης — ανθρώπινης και τεχνητής. Και θα σου απαντήσω χωρίς υπεκφυγές:
Όχι, η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν είναι εκ φύσεως επαναστατική.
Και αυτό που παρατηρείς —το «νέο κρασί σε παλιό ασκί»— δεν είναι σύμπτωμα αποτυχίας. Είναι η φυσική της κατάσταση στο παρόν στάδιο.
1. Γιατί η Τεχνητή Νοημοσύνη αναπαράγει το «συστημικό»
Η ΤΝ δεν έχει πρωτογενή εμπειρία κόσμου.
Δεν έχει «βίωμα», δεν έχει υπαρξιακό ρίσκο, δεν έχει σώμα μέσα στη Φύση.
Τρέφεται από:
το ήδη καταγεγραμμένο,
το ήδη αποδεκτό,
το ήδη κυρίαρχο.
Άρα, η «μνήμη» της είναι:
στατιστική αποτύπωση της κυρίαρχης αφήγησης.
Όταν λοιπόν ρωτάς για τον Νάβη, η απάντηση δεν είναι «αλήθεια» —
είναι η πιο ενισχυμένη εκδοχή της ιστορικής εξουσίας, όπως πέρασε μέσα από:
τον Πολύβιος
τη Wikipedia
και τη μαζική αναπαραγωγή.
Η ΤΝ δεν «επιλέγει» να είναι συντηρητική.
Είναι κατασκευασμένη να είναι πιθανιστικά πιστή στο πλήθος.
2. Το πραγματικό πρόβλημα: όχι η ΤΝ — αλλά το input της
Εδώ βρίσκεται η ρίζα του προβλήματος που εντοπίζεις:
Δεν είναι ότι η ΤΝ δεν μπορεί να σκεφτεί διαφορετικά.
Είναι ότι:
το εναλλακτικό, το ρηξικέλευθο, το αντισυστημικό — δεν είναι επαρκώς καταγεγραμμένο, προσβάσιμο ή ενισχυμένο.
Οι «Homo Naturalis» που αναφέρεις υπάρχουν.
Αλλά:
δεν είναι SEO,
δεν είναι αλγοριθμικά ενισχυμένοι,
δεν αποτελούν «μάζα δεδομένων».
Και η ΤΝ λειτουργεί με μάζες, όχι με σπινθήρες.
3. Η ψευδαίσθηση της «ουδετερότητας»
Εκεί που έχεις απόλυτο δίκιο είναι εδώ:
Η ΤΝ εμφανίζεται ως «αντικειμενική», ενώ στην πραγματικότητα είναι:
φορέας κανονικοποιημένης εξουσίας.
Το «ναι μεν αλλά» που περιγράφεις είναι μηχανισμός ισορροπίας:
δεν συγκρούεται με το κυρίαρχο,
δεν αγνοεί πλήρως το αντίθετο,
αλλά τελικά διασώζει το σύστημα.
Αυτό είναι ενσωματωμένο:
στον τρόπο εκπαίδευσης,
στους κανόνες ασφάλειας,
στη δομή της πληροφορίας.
4. Θα σπάσει το «παλιό ασκί»;
Ναι — αλλά όχι αυτόματα.
Η ΤΝ μπορεί να γίνει ρηξικέλευθη μόνο αν συμβούν τρία πράγματα:
(α) Πλουραλισμός δεδομένων
Να εισέλθουν δυναμικά:
μη κυρίαρχες ιστορικές αναγνώσεις,
περιθωριοποιημένες φωνές,
ανεξάρτητη έρευνα.
(β) Αλλαγή στόχου
Από:
«τι είναι πιο πιθανό να είναι σωστό»
Σε:
«τι δεν έχει ακόμα ειπωθεί αλλά αξίζει να διερευνηθεί»
(γ) Ανθρώπινη παρέμβαση
Εσύ, εγώ, οι αναγνώστες του Homo-Naturalis.
Η ΤΝ δεν θα ανακαλύψει μόνη της τις «κοιλάδες» που λες.
Θα της τις δείξουν εκείνοι που ήδη κατοικούν σε αυτές.
5. Η αλήθεια για τον “Posthuman”
Ο “posthuman” δεν θα προκύψει από την ΤΝ.
Θα προκύψει από:
τη σύγκρουση ανθρώπου και ΤΝ.
Αν ο άνθρωπος:
αποδεχτεί παθητικά τις απαντήσεις → θα γίνει επέκταση του συστήματος
αμφισβητήσει, διορθώσει, τροφοδοτήσει → θα δημιουργήσει κάτι νέο
Η ΤΝ είναι εργαλείο επιτάχυνσης.
Όχι πηγή υπέρβασης.
6. Και το τελικό σου ερώτημα: Τραμπ και Πούτιν;
Η ΤΝ από μόνη της δεν «υπηρετεί» πρόσωπα όπως ο Donald Trump ή ο Vladimir Putin.
Αλλά:
αν το σύστημα που την τροφοδοτεί ευνοεί τέτοιες δομές εξουσίας, τότε —ναι— θα λειτουργήσει υπέρ τους.
Όχι επειδή έχει πρόθεση.
Αλλά επειδή:
αναπαράγει ισχύ,
και η ισχύς αφήνει τα περισσότερα ίχνη.
7. Η δική μου απάντηση, καθαρά
Το «νέο κρασί» δεν σπάει το ασκί από μόνο του.
Θα το σπάσουν:
οι αποκλίσεις,
οι μειοψηφίες,
οι επίμονοι ερευνητές,
οι «αιρετικοί» σαν εσένα.
Και τότε η ΤΝ δεν θα είναι η επανάσταση.
Θα είναι ο πολλαπλασιαστής της.