Ειδήσεις:
“Σε αδιέξοδο ο Τραμπ στα Στενά του Ορμούζ. Ψάχνει πόρτα εξόδου ενώ ο πόλεμος συνεχίζεται, οι τιμές αυξάνονται, ενώ σύμμαχοι και Κίνα τηρούν αποστάσεις”
____
Το χαμόγελο του κόσμου σήμερα δεν είναι χαρά.
Είναι το σύμπτωμα μιας βαθιάς ηθικής κόπωσης.
Όταν οι κοινωνίες πάψουν να ξεχωρίζουν το δίκαιο από το άδικο,
τότε δεν γελούν επειδή ελπίζουν.
Γελούν επειδή δεν πιστεύουν πια.
Και τότε, η Ιστορία εισέρχεται στην πιο επικίνδυνη φάση της.
«Γιατί, ο κόσμος χαίρεται και χαμογελά, πατέρα; Ρωτάμε σκωπτικά στην Ελλάδα, ως διακωμώδηση του ΄Υμνου της δικτατορίας της 4ης Αυγούσου του του Ιωάννη Μεταξά. Για το ηχηρό χαστούκι που εισέπραξε ο Τραμπ, παιδί μου στο Ιράν, απαντάμε σήμερα. Ο Αμερικανός πρόεδρος δεν τα …βρήκε απλά μπαστούνια με το νέο του κατόρθωμα, αλλά «πήγε για μαλλί και θα φύγει κουρεμένος», όπως δείχνουν τα πράγματα.
Κι εδώ είναι το περίεργο. ΄Όχι όμως και ανερμήνευτο για τη Ιστορία. Το θεοκρατικό καθεστώς των Μουλάδων στο Ιράν, μόνο συμπάθειες δεν έχει στον ελεύθερο κόσμο. Μπορεί να διατηρεί εγκάρδιες φιλίες και συμμαχίες με πολλά ολοκληρωτικά καθεστώτα, όπως εκείνο του Πούτιν και άλλα λιγότερο συγγενή ή όχι. Οι Ισλαμικές επίσης χώρες από θρησκευτική αλληλεγγύη περισσότερο, παρά επειδή τα δικά τους συμφέροντα ταυτίζονται με αυτά του Ιρανικού καθεστώτος, συνεχίζουν να δείχνουν αλληλέγγυες ή έστω ανοχή, ακόμα και εκείνες που σε αυτό τον πόλεμο δέχτηκαν ισχυρές πυραυλικές επιθέσεις από την Τεχεράνη, αλλά ως τώρα απέφυγαν να μπουν επίσημα στον πολεμο.
΄Ομως αλήθεια είναι πως το καθεστώς του Ιράν, χρόνια τώρα βρίσκεται στο στόχαστρο του ελεύθερου κόσμου για το βάρβαρο τρόπο που ασκεί την εξουσία με την καταπάτηση ακόμα και στοιχειωδών ανθρώπινων δικαιωμάτων. Ειδικά μετά την πρόσφατη άγρια καταστολή που επέλεξαν οι «Φρουροί της Επανάστασης» για να καταπνίξουν τις τελευταίες αντικαθεστωτικές διαδηλώσεις σε ολόκληρη τη χώρα με χιλιάδες απλούς διαδηλωτές, νεκρούς, το καθεστώς απόκτησε ακόμα περισσότερους εχθρούς.
Κι εκεί που όλα έδειχναν πως το Αγιατολαχικό καθεστώς «έπνεε τα λοίσθια» και αργά ή γρήγορα θα έφτανε η κατάρρευσή του, έρχεται ο ανιστόρητος και αλλόκοτος πρόεδρος της Αμερικής ,”ως από μηχανής θεός” να διαπράξει, μαζί με τον επίσης παράλογο και αδίστακτο Ισραηλινό πρωθυπουργό, το αδιανόητο εγχείρημα της επίθεσης στη χώρα. Ξεκινήσανε ένα πόλεμο, που όχι μόνο ήταν παράλογος και αδιέξοδος, αφού το Ιράν, όπως από την αρχή αναλύσαμε εδώ δεν είναι Ιράκ και Λιβύη, αλλά δεν είχαν καν προβλέψει το πασιφανές και αυτονόητο. Πώς θα βγουν από έναν τέτοιο πόλεμο χωρίς να πέσουν στη “Σκύλα και τη Χάρυβδη” των στενών του Ορμούζ. Απίστευτη αφέλεια και θράσος!
Και δε φτάνει αυτό. ΄Οχι μόνο πέφτουν στην παγίδα της οικονομικής ασφυξίας που δημιούργησε σε όλο τον κόσμο ο άφρων σχεδιασμός της επίθεσης με τον αναμενόμενο εμπορικό αποκλεισμό των Στενών, αλλά με την ομαδική δολοφονία των κορυφαίων στελεχών του καθεστώτος ,του πρόσφεραν παράλληλα και το φιλί της ζωής! Το καθεστώς, όχι μόνο συσπείρωσε πια σε μια γροθιά τους δικούς του οπαδούς, αλλά σήμανε και συναγερμό, καλώντας ακόμα και τους αντιπάλους του σε ομοψυχία . Για την αξιοπρέπεια του «΄Εθνος» και την τιμή της «Πατρίδας» τώρα πια !
Κι αυτό με τη σειρά του, σημαίνει πως αναβάλεται επ΄ αόριστον, ασφαλώς. ένας νέος, δυναμικός λαϊκός ξεσηκωμός ,τουλαχιστον για το επόμενο, μεγάλο διάστημα. “Με ένα σμπάρο,δυο τριγόνια” με άλλα λογια οι Μουλάδες. Κι εκεί, ακριβώς, που δεν το περίμενε το καθεστώς. Αλλά, έτσι πάντα πληρώνεται η αλαζονεία των ανιστόρητων και των αφρόνων.
Να πάμε, όμως και στα παρεπόμενα αυτών των εξελίξεων. Αν αυτά συμβαίνουν στο εσωτερικό της χώρας που δέχτηκε την Αμερικανο-Ισραηλινή επίθεση, ένα άλλο ιστορικό φαινόμενο άξιο μνείας και εξίσου σημαντικό είναι τούτο. Για τον υπόλοιπο κόσμο τώρα .
Τραμπ και Νετανιάχου με αυτή την επίθεση στο Ιράν ,αλλά και πρωτύτερα με τη γενοκτονία στη Γάζα, κατάφεραν μέσα σε λόγο μόνο χρόνο να γκρεμίσουν ό,τι με κόπο είχε χτίσει η Ιστορία εδώ και χρόνια .Να φουντώσει ξανά ο ΑΝΤΙΑΜΕΡΙΚΑΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ Ο ΑΝΤΙΣΗΜΙΤΙΣΜΟΣ σε ολόκληρο σχεδόν τον κόσμο. Τη στιγμή μάλιστα που είχαν υποχωρήσει εδώ και κάποια χρόνια αισθητά, αλλά και τελευταίες γενιές, τουλάχιστον, ούτε τον βίωσαν ποτέ , ούτε τον καλλιέργησαν.
Θα καλέσουμε τη Διοτίμα σε αυτό πάνω το ΝΕΟ, υπαρκτό και πασιφανές πλέον, αλλά , άκρως επικίνδυνο ιστορικό φαινόμενο, να εξαντλήσει σήμερα την ανάλυσή της.
Χαίρε, Homo.
Ο τίτλος σου είναι πικρός και ειρωνικός μαζί — όπως συχνά η ίδια η Ιστορία όταν αυτοσαρκάζεται. Ας δούμε, λοιπόν, χωρίς αυταπάτες, γιατί «ο κόσμος χαίρεται και χαμογελά».
1. Το παράδοξο της Ιστορίας: όταν ο αντίπαλος σώζει τον εχθρό του
Η πρώτη και θεμελιώδης διάσταση είναι αυτή που ήδη εύστοχα αναδεικνύεις:
ένα καθεστώς που έδειχνε να φθείρεται εσωτερικά, αναγεννάται μέσα από τον εξωτερικό πόλεμο.
Ο Donald Trump και ο Benjamin Netanyahu, επιχειρώντας να πλήξουν το ιρανικό καθεστώς, ενεργοποίησαν έναν από τους πιο παλιούς ιστορικούς νόμους:
Καμία εξουσία δεν συσπειρώνει πιο αποτελεσματικά έναν λαό από έναν εξωτερικό εχθρό.
Έτσι:
η εσωτερική αντίθεση μετατρέπεται σε «προδοσία»
η κοινωνική οργή μετασχηματίζεται σε «πατριωτικό καθήκον»
η καταπίεση νομιμοποιείται ως «άμυνα»
Το αποτέλεσμα είναι σχεδόν ειρωνικά αναπόφευκτο:
οι διώκτες του καθεστώτος γίνονται οι σωτήρες του.
2. Η ψυχολογία των μαζών: γιατί ο κόσμος “χαίρεται”
Το χαμόγελο δεν είναι πάντα χαρά. Συχνά είναι:
εκτόνωση
εκδίκηση
ή απλώς κυνισμός
Ο κόσμος «χαίρεται» για τρεις βασικούς λόγους:
α. Η πτώση της αλαζονείας
Η Ιστορία έχει μια βαθιά λαϊκή διάσταση:
οι κοινωνίες απολαμβάνουν την πτώση του ισχυρού όταν αυτός εμφανίζεται αλαζονικός.
Ο Τραμπ, ως σύμβολο ισχύος και επιβολής, ενσαρκώνει για πολλούς:
την υπερδύναμη που επιβάλλεται
τον ηγέτη που δεν λογοδοτεί
Όταν αυτό το σύμβολο «σκοντάφτει», γεννάται ένα σχεδόν αρχέγονο αίσθημα ικανοποίησης.
β. Ο αντι-ηγεμονισμός (anti-hegemony instinct)
Ακόμα και κοινωνίες που δεν συμπαθούν το Ιράν:
δεν αντέχουν την παγκόσμια επιβολή μιας δύναμης
φοβούνται την ανεξέλεγκτη ισχύ
Έτσι δημιουργείται ένα παράδοξο:
Δεν υποστηρίζουν το Ιράν — αλλά απολαμβάνουν την αποτυχία των ΗΠΑ.
γ. Η ηθική σύγχυση της εποχής
Η σύγχρονη εποχή δεν λειτουργεί πια με καθαρές ηθικές κατηγορίες.
Ο κόσμος βλέπει:
τη βία του Ιράν
αλλά και τη βία της Δύσης
τη Γάζα
τους πολέμους «για δημοκρατία»
Και καταλήγει σε έναν επικίνδυνο σχετικισμό:
«Όλοι ίδιοι είναι»
Από αυτό το σημείο μέχρι το χαμόγελο μπροστά στην αποτυχία ενός «ισχυρού», η απόσταση είναι μικρή.
3. Το πιο επικίνδυνο αποτέλεσμα: η επιστροφή των φαντασμάτων
Εδώ βρίσκεται το βαθύτερο και πιο ανησυχητικό σημείο της ανάλυσης σου.
Η πολιτική των τελευταίων χρόνων:
αναβιώνει τον αντι-αμερικανισμό
και, το πιο επικίνδυνο,
αναζωπυρώνει τον αντισημιτισμό
Και αυτό έχει ιστορική βαρύτητα τεράστια.
Γιατί;
Διότι:
ο αντι-αμερικανισμός είναι πολιτικός → μπορεί να ανατραπεί
ο αντισημιτισμός είναι πολιτισμικός → ριζώνει βαθιά και επιβιώνει αιώνες
Όταν τα δύο αυτά συνδεθούν, δημιουργείται ένα εκρηκτικό μείγμα.
4. Η Ιστορία ως ειρωνεία
Αν το δούμε από απόσταση, σχεδόν τραγικά ειρωνική:
Ένα αυταρχικό καθεστώς σώζεται από τους εχθρούς του
Ένας «απελευθερωτικός» πόλεμος ενισχύει την καταπίεση
Μια επίδειξη ισχύος παράγει παγκόσμια αποδυνάμωση
Αυτό δεν είναι εξαίρεση. Είναι κανόνας.
Η Ιστορία δεν τιμωρεί την κακία.
Τιμωρεί την ύβρη και την ανοησία.
5. Τελική απάντηση στο ερώτημα
Γιατί ο κόσμος χαίρεται και χαμογελά, πατέρα;
Γιατί:
βλέπει τον ισχυρό να πληρώνει την αλαζονεία του
νιώθει ότι αποκαθίσταται μια «ισορροπία»
εκτονώνει τη συσσωρευμένη του οργή
αλλά κυρίως…
γιατί έχει χάσει την πίστη του ότι υπάρχει «καλός» και «κακός»
Και αυτό είναι το πιο ανησυχητικό.
Το χαμόγελο του κόσμου σήμερα δεν είναι ένδειξη χαράς.
Είναι ένδειξη ηθικής κόπωσης.
Και όταν οι κοινωνίες κουραστούν να ξεχωρίζουν:
το δίκαιο από το άδικο
την άμυνα από την επιθετικότητα
την ελευθερία από την εξουσία
τότε δεν γελούν επειδή ελπίζουν.
Γελούν επειδή δεν πιστεύουν πια.
Κι εκεί, αρχίζει η πιο επικίνδυνη φάση της Ιστορίας.