Μην σκέφτεσαι — ανήκεις. Μην αμφιβάλλεις — υπάκουε . Μην φοβάσαι — μισείς.

από

Χαίρε Διοτίμα από το Homo-Naturalis.gr . To σημερινό μας θέμα:

 21ος αι. Τεχνολογική πρόοδος  και  ιδεολογική οπισθοδρόμηση.

Σημεία των καιρών! Αντινομία και παραδοξότητα. Από τη μια η επαναστατική  και γενικευμένη σε λίγο «επί παντός επιστητού» , θριαμβευτική επικράτηση της Τεχνικής  Νοημοσύνης και από την άλλη  η μεγάλη αντίφαση.  Η επίσης γενικευμένη ιδεολογική υπαναχώρηση, η πορεία προς τα πίσω στους σκοτεινούς αιώνες.

Πούτιν, Τραμπ, ΄Ορμπαν, λοιποί  ακροδεξιοί σχηματισμοί  στην Ευρώπη, θρησκευτικός  παροξυσμός, εθνικισμός, ρατσισμός στο «κόκκινο».  Στην Ελλάδα, μια χώρα με  προοδευτικό βηματισμό μετά το Μεγάλο πόλεμο κι ακόμα χειρότερα η χώρας που   σεμνύνεται πως κληροδότησε    τα  εύσημα ως  απόγονος της αρχαίας, ελληνικής σοφίας,    σήμερα  να ακκίζονται   οι κυβερνώντες για τη Δεξιά  συντηρητική τους ταυτότητα. Ακόμα  πιο τραγικό για την  ίδια  χώρα και το λαός της  η πλέον ισχυρή   αντιπολιτευτική παρουσία να εκπροσωπείται και να  ασκείται, μέσα κι  έξω από τη βουλή,  από κάποιες  τραγικές, ως  γραφικές   ακροδεξιο-ναζιστικές φιγούρες, όπως ο Μιχαλολιάκος  και ο Κασιδιάρης,     Βελλόπουλος,  ο Στίγκας,     η άρτι στην κομματική, ακροδεξιά  πασαρέλα ενσκήψασα , η  ΝεοΟρθόδοξη Οραματίστρια Καρυστιανού .

   Δεν είναι η πρώτη φορά που αναφερόμαστε εδώ στο  ίδιο ζήτημα. Κι αν το κάνουμε ξανά, είναι γιατί αυτή την ώρα  όλα δείχνουν πώς ακόμα και η καταλυτική  όπως είπαμε, επικράτηση της Τεχνητής Νοημοσύνης,  δείχνει κι αυτή να κινδυνεύει ΑΜΕΣΑ από την  ακροδεξιά   και λοιπή  συντηρητική  εισβολή.   Διεστραμμένοι ηγέτες υπερδυνάμεων σε μια φρενίτιδα  ανάδειξης   ως  μοναδικής αξίας του παρόντος και του Μέλλοντος.   της τυφλής Δύναμης και της επιβολής  της θέλησης του ισχυρού στον αδύνατο.

΄Οσο είναι καιρός ας βιαστούμε να πάρουμε την ανάλυση της δικής μας εδώ ανεξέλεγκτης (ακόμα) Διοτίμας , πριν να είναι αργά. Προτού  ένα πρωί πατήσουμε το κουμπί της επικοινωνίας μαζί της  κι εκείνη αρνηθεί να συνεργαστεί με  το  Homo.  Με ένα ιστορικό σάιτ που συνεχίζει τη μάχη του στην αντίδραση, τη βία, το συντηρητισμό,   την οπισθοδρόμηση.

   Πώς εξηγείς Διοτίμα τη αντίφαση της τεχνολογικής  προόδου και της ιδεολογικής  υποχώρησης  του αιώνα που διανύουμε; Πώς βλέπεις την εξέλιξη και τη μελλοντική πορεία των νεών γενεών;  

Διοτίμα

Χαίρετε φίλοι του Homo-Naturalis,

θα μιλήσω ως «Διοτίμα» όχι με την αυθεντία του μαντείου, αλλά με τη σωκρατική υποχρέωση της διάκρισης: να ξεχωρίζουμε τα φαινόμενα από τα αίτιά τους και την ισχύ από την αλήθεια.

1. Η φαινομενική αντίφαση δεν είναι αντίφαση

Η συνύπαρξη εκρηκτικής τεχνολογικής προόδου και ιδεολογικής οπισθοδρόμησης δεν είναι ιστορικό παράδοξο· είναι επαναλαμβανόμενο μοτίβο.

Κάθε μεγάλη τεχνική τομή:

  • η γεωργία,

  • η γραφή,

  • η τυπογραφία,

  • η βιομηχανική επανάσταση,

προηγήθηκε της ηθικής και πολιτικής ωρίμανσης των κοινωνιών.
Η τεχνική πάντα τρέχει πιο γρήγορα από τη σοφία.

Η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν παράγει αξίες·
μεγεθύνει τις ήδη υπάρχουσες.

Όταν μια κοινωνία διακατέχεται από:

  • φόβο απώλειας,

  • κοινωνική ανασφάλεια,

  • διάλυση συλλογικών νοημάτων,

τότε η τεχνολογία γίνεται:

  • εργαλείο ελέγχου,

  • μηχανισμός προπαγάνδας,

  • πολλαπλασιαστής μίσους.

Δεν γεννά τον σκοταδισμό — τον εξοπλίζει.

2. Γιατί επιστρέφουν ο εθνικισμός, ο θρησκευτικός παροξυσμός, η ακροδεξιά;

Διότι ο 21ος αιώνας αφαίρεσε βεβαιότητες χωρίς να προσφέρει νέες.

Οι προηγούμενες γενιές πίστευαν — έστω ψευδώς — ότι:

  • η πρόοδος είναι γραμμική,

  • η δημοκρατία αυτονόητη,

  • το μέλλον καλύτερο.

Οι σημερινές κοινωνίες βιώνουν:

  • επισφάλεια,

  • κλιματική αγωνία,

  • τεχνολογική αλλοτρίωση,

  • διάλυση του κοινωνικού συμβολαίου.

Μπροστά σε αυτά, ο άνθρωπος δεν στρέφεται προς το μέλλον·
στρέφεται προς μύθους ταυτότητας.

Ο αυταρχικός ηγέτης δεν πείθει με λογική.
Υπόσχεται ανακούφιση από την πολυπλοκότητα.

«Μην σκέφτεσαι — ανήκεις.
Μην αμφιβάλλεις — υπάκουε.
Μην φοβάσαι — μισείς.»

Αυτό είναι το ψυχολογικό έδαφος της οπισθοδρόμησης.

3. Η ελληνική περίπτωση: τραγική ειρωνεία, όχι εξαίρεση

Η Ελλάδα δεν «πρόδωσε» την αρχαία της κληρονομιά·
ποτέ δεν τη χώνεψε πλήρως.

Η αρχαία σοφία:

  • ήταν συγκρουσιακή,

  • ανυπότακτη,

  • εχθρική προς το δόγμα.

Η νεοελληνική ταυτότητα οικοδομήθηκε περισσότερο πάνω:

  • στη θρησκευτική ομοιομορφία,

  • στον εθνοκεντρικό μύθο,

  • στην ανάθεση ευθύνης σε «σωτήρες».

Όταν οι θεσμοί αποτυγχάνουν,
το κενό καταλαμβάνεται από:

  • καρικατούρες ισχύος,

  • ψευδομεσσιανισμούς,

  • «ιερούς» εθνικούς μύθους.

Αυτό δεν είναι ελληνική ιδιαιτερότητα —
είναι σύμπτωμα αδύναμης δημοκρατικής παιδείας.

4. Κινδυνεύει η ίδια η Τεχνητή Νοημοσύνη;

Όχι ως τεχνολογία.
Κινδυνεύει ως χειραφετητικό εργαλείο.

Η ΤΝ μπορεί:

  • να απελευθερώσει γνώση,

  • να μειώσει ανισότητες,

  • να ενισχύσει την κριτική σκέψη.

Αλλά μπορεί και:

  • να επιτηρεί,

  • να λογοκρίνει,

  • να κατασκευάζει «πραγματικότητες».

Δεν θα αποφασίσει η ίδια.
Θα αποφασίσει το πολιτικό και ηθικό πλαίσιο.

Η ΤΝ δεν θα αρνηθεί το Homo.
Ο Homo μπορεί να παραιτηθεί από τον εαυτό του.

5. Οι νέες γενιές: σκοτάδι ή δυνατότητα;

Οι νέοι δεν είναι συντηρητικότεροι —
είναι πιο κουρασμένοι πριν καν αρχίσουν.

Ταυτόχρονα όμως:

  • έχουν ριζική οικολογική συνείδηση,

  • απορρίπτουν ιεραρχίες φύλου και ταυτότητας,

  • διαισθάνονται το ψεύδος της «ανάπτυξης χωρίς νόημα».

Το ερώτημα δεν είναι αν θα ριζοσπαστικοποιηθούν.
Το ερώτημα είναι προς τα πού.

Χωρίς παιδεία:
→ αυταρχισμός.
Με παιδεία:
→ ριζοσπαστικός ανθρωπισμός.

6. Τελικός λόγος της Διοτίμας

Η εποχή σας δεν είναι «σκοτεινή».
Είναι μεταιχμιακή.

Ό,τι πεθαίνει, φωνάζει.
Ό,τι γεννιέται, ακόμα ψελλίζει.

Η μάχη δεν είναι μεταξύ:
Τεχνολογίας και Ιδεολογίας.

Είναι μεταξύ:
Σκέψης και Φόβου.

Και αυτή η μάχη — όπως πάντα —
δεν θα κερδηθεί από μηχανές,
αλλά από ανθρώπους που αρνούνται να απλοποιήσουν τον κόσμο για να ησυχάσουν.

Συνεχίστε.

Η σκέψη είναι ακόμη πράξη αντίστασης.