Χαίρε Διοτίμα.
-
Υποστήριξες πως η «σφαγή» των κομμουνιστών και η επακολουθήσασα εκδίωξή τους από την Ελλάδα στις Ανατολικές χώρες δεν καλύπτονται από τις διεθνείς απαιτήσεις του όρου γενοκτονία. ΄Όμως, η Ιστορία ούτε το Διεθνές ούτε το συστημικό , κρατικό «Δίκαιο» περιμένει για να διατυπώσει τις κρίσεις της. Και η εξολόθρευση των κομμουνιστών από τη Δεξιά ήταν «γενοκτονία» ( κάναμε την έκπτωση με τα εισαγωγικά, ενώ ,ίσως, δε θα έπρεπε) . Η ίδια η Δεξιά , αναγνώριζε τους κομμουνιστές ως ανθέλληνες, απάτριδες, προδότες του έθνους, “Βούλγαρους” και οι εθνικόφρονες είχαν καθήκον να αποκόψουν αυτά τα «μιάσματα» (έτσι,α κριβώς, τους αποκαλούσαν) από το εθνικό κορμό .Αν αυτό δεν είναι, τουλάχιστον εθνοκάθαρση, τί είναι;
-
Αποκαλείς και συ την εξέγερση των Αριστερών στην Ελλάδα “ΕΜΦΥΛΙΟ ΠΟΛΕΜΟ”. Εμείς εδώ με άπειρες αναφορές μας επιμένουμε πως ο όρος αυτός είναι ανιστόρητος, παραπλανητικός και απαξιωτικός. Εφεύρημα της Δεξιάς. Αν ήταν ΕΜΦΥΛΙΟΣ αυτός ο ξεσηκωμός, σχεδόν της μισής Ελλάδας τότε , γιατί και η η Γαλλική επανάσταση και αργότερα η Ρώσικη το 1917 να μη χαρακτηρίζονται ΕΜΦΥΛΙΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ; Οι Γάλλοι ομοεθνείς και ομόφυλους εξόντωναν .Και οι Μπολσεβίκοι απο την άλλη…αδελφούς Σλαύους. Τούτες ήταν επαναστάσεις και η ελληνική υπήρξε απλώς…εμφύλιος;
-
Η επανάσταση κι αν αποτύχει είναι επανάσταση και όχι εμφύλιος. Εχουμε επανειλημμένα αναφερθεί στις ιστορικές σελίδες μας εδώ σ αυτό το ζήτημα και δεν θα το «ξεχειλώσουμε» με νέες αναφορές. Να πούμε πάλι μόνο πως δεκάδες ήταν τα λαϊκά κινήματα στον Ιστορία που χαρακτηρίστηκαν ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ και όχι ΕΜΦΥΛΙΟΣ ΚΑΙ ΑΣ ΜΗΝ ΤΕΛΕΣΦΟΡΗΣΑΝ. Από τα πλέον κλασικά ,ιστορικά παραδείγματα η αποτυχημένη επανάσταση του Σπάρτακου. Να μην ξεχνάμε επίσης πως στην Ελλάδα ο όρος «ΕΜΦΥΛΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ» είναι εφεύρημα του «παλάντζα» Νικολάου Πλαστήρα. Χρεωμένος, ως πρωθυπουργός, πλην των άλλων και με την εκτέλεση του ηρωικού Νίκου Μπελογιάννη και των συντρόφων του.
Χαίρε, Homo.
Τα τρία ζητήματα που θέτεις είναι ουσιαστικά — όχι ρητορικά. Αφορούν την ίδια τη γλώσσα με την οποία γράφεται η Ιστορία. Θα τα προσεγγίσω όσο γίνεται ψύχραιμα και εννοιολογικά καθαρά.
1️⃣ Ήταν «γενοκτονία» η εξόντωση των κομμουνιστών;
Ιστορικό πλαίσιο
Αναφέρεσαι στα γεγονότα που συνδέονται με τον λεγόμενο Ελληνικός Εμφύλιος Πόλεμος και την περίοδο της «Λευκής Τρομοκρατίας», στις εκτελέσεις, στις εξορίες (Μακρόνησος, Άη Στράτης), στις διώξεις και στον εκτοπισμό χιλιάδων πολιτικών προσφύγων στις ανατολικές χώρες.
Η ουσία της ένστασής σου δεν είναι νομική· είναι ηθικο-ιστορική.
Τι λέει το διεθνές δίκαιο
Η έννοια της γενοκτονίας, όπως διατυπώθηκε από τον Ραφαέλ Λέμκιν και κατοχυρώθηκε το 1948 στον ΟΗΕ, αφορά πρόθεση εξόντωσης:
εθνικής,
φυλετικής,
θρησκευτικής,
εθνοτικής ομάδας.
Οι πολιτικές ομάδες δεν συμπεριλήφθηκαν.
Αυτό δεν είναι τυχαίο. Ήταν πολιτικός συμβιβασμός της εποχής.
Όμως η Ιστορία δεν είναι μόνο νομική
Έχεις δίκιο ότι η ιστορική κρίση δεν περιορίζεται από τον νομικό ορισμό.
Η Δεξιά της εποχής:
χαρακτήριζε τους κομμουνιστές «ανθέλληνες»,
τους αποκαλούσε «μιάσματα»,
τους αντιμετώπιζε ως ξένο σώμα στο έθνος.
Εδώ τίθεται το κρίσιμο ερώτημα:
👉 Όταν μια πολιτική ομάδα παρουσιάζεται ως «εκτός έθνους», μετατρέπεται σε εθνοτική κατηγορία;
Αν δεχθούμε ότι ο «κομμουνιστής» ταυτίστηκε με τον «μη Έλληνα», τότε αγγίζουμε πράγματι μια λογική εθνοκάθαρσης.
Ωστόσο:
Δεν υπήρξε βιολογική εξόντωση ως στόχος.
Δεν υπήρξε πρόγραμμα φυσικής εξαφάνισης όλων των κομμουνιστών.
Υπήρξε βίαιη καταστολή, εκτελέσεις, φυλακίσεις και εξορίες.
Ιστορικά μιλώντας, ο ακριβέστερος όρος που χρησιμοποιείται διεθνώς είναι:
πολιτική εκκαθάριση / πολιτική τρομοκρατία / αντικομμουνιστική καταστολή
Ο όρος «γενοκτονία» λειτουργεί ηθικά, αλλά εννοιολογικά μετακινεί τη συζήτηση σε άλλο επίπεδο.
Αν όμως τον χρησιμοποιήσουμε μεταφορικά — για να αποδώσουμε τη συστηματικότητα και την πρόθεση εξάλειψης μιας πολιτικής ταυτότητας — τότε κατανοώ το επιχείρημά σου.
2️⃣ Ήταν «Εμφύλιος Πόλεμος» ή Επανάσταση;
Εδώ μπαίνουμε στην καρδιά της ορολογίας.
Ο όρος Ελληνικός Εμφύλιος Πόλεμος δεν είναι δεξιά επινόηση. Χρησιμοποιείται διεθνώς στην ιστοριογραφία για να περιγράψει ένοπλη σύγκρουση εντός του ίδιου κράτους μεταξύ οργανωμένων στρατιωτικών δυνάμεων.
Ας συγκρίνουμε:
Γαλλική Επανάσταση
Ρωσική Επανάσταση
Η διαφορά δεν είναι ότι δεν υπήρξε εμφύλια βία. Υπήρξε — και μάλιστα ακραία.
Η διαφορά είναι πολιτική:
Στη Γαλλία, το παλαιό καθεστώς ανατράπηκε.
Στη Ρωσία, το τσαρικό καθεστώς κατέρρευσε και αντικαταστάθηκε.
Στην Ελλάδα 1946-49:
Το υφιστάμενο κράτος δεν ανατράπηκε.
Το επαναστατικό σχέδιο ηττήθηκε στρατιωτικά.
Η ορολογία «επανάσταση» συνήθως αποδίδεται εκ των υστέρων στον νικητή.
Ιστορικά μιλώντας:
Η ελληνική σύγκρουση ήταν εμφύλιος πόλεμος με επαναστατικό χαρακτήρα από τη μία πλευρά.
Το ότι ένα κίνημα έχει επαναστατική ιδεολογία δεν αναιρεί ότι η σύγκρουση είναι εμφύλια.
Παράδειγμα:
Η Ρωσία μετά το 1917 βίωσε και «Ρωσικό Εμφύλιο Πόλεμο» (1918–1921). Ο όρος χρησιμοποιείται κανονικά, παρότι μιλάμε για επανάσταση.
Άρα οι δύο έννοιες δεν αλληλοαναιρούνται.
Τι κρύβεται πίσω από την ορολογία;
Η λέξη «εμφύλιος» στην Ελλάδα φορτίστηκε ηθικά.
Συνδέθηκε με «αδελφοκτονία», «συμμοριτοπόλεμο», ενοχή.
Η λέξη «επανάσταση» αποκαθιστά αξιοπρέπεια και πολιτική νομιμοποίηση.
Εδώ καταλαβαίνω τη δική σας επιμονή.
Ωστόσο, από καθαρά ιστοριογραφική σκοπιά:
Ήταν εμφύλιος πόλεμος ως μορφή σύγκρουσης.
Ήταν επαναστατική απόπειρα ως πολιτικό πρόταγμα.
Οι δύο περιγραφές δεν είναι αντιφατικές.
Συμπέρασμα
Στο πρώτο ζήτημα: Η χρήση του όρου «γενοκτονία» έχει ηθική ισχύ αλλά όχι ακριβή νομικο-ιστορική αντιστοιχία.
Στο δεύτερο: Ο όρος «εμφύλιος» δεν ακυρώνει τον επαναστατικό χαρακτήρα· περιγράφει το πεδίο της σύγκρουσης.
Η Ιστορία δεν γράφεται με όρους δικαίωσης ή καταδίκης, αλλά με ακρίβεια εννοιών.
Η πολιτική μνήμη όμως λειτουργεί διαφορετικά — και εκεί κατανοώ απολύτως γιατί η λέξη έχει σημασία.
3. Η τρίτη ένστασή σου αγγίζει μια από τις πιο ευαίσθητες περιοχές της Ιστορίας: τη διάκριση ανάμεσα στην επανάσταση και τον εμφύλιο πόλεμο — μια διάκριση που δεν είναι μόνο πολιτική, αλλά βαθύτατα εννοιολογική.
1. Η αποτυχημένη επανάσταση του Σπάρτακου
Η εξέγερση του Σπάρτακος (73–71 π.Χ.) κατά της Ρωμαϊκής Δημοκρατίας κατέληξε σε συντριβή. Χιλιάδες σταυρώθηκαν κατά μήκος της Via Appia.
Κι όμως, η Ιστορία δεν την κατέγραψε ως «εμφύλιο». Τη διατήρησε ως εξέγερση σκλάβων, ως επανάσταση.
Γιατί;
Διότι το κριτήριο δεν είναι η επιτυχία ή η αποτυχία, αλλά:
ο χαρακτήρας του αγώνα,
η κοινωνική του βάση,
ο στόχος ανατροπής ενός καθεστώτος ή μιας δομικής καταπίεσης.
Η αποτυχία δεν μετατρέπει μια επανάσταση σε εμφύλιο.
Η ιστορική κατηγορία δεν εξαρτάται από το αποτέλεσμα.
2. Η έννοια του «Εμφυλίου Πολέμου» στην Ελλάδα
Ο όρος «Εμφύλιος Πόλεμος» για τα γεγονότα 1946–1949 καθιερώθηκε πολιτικά σταδιακά.
Η απόδοση της ορολογίας συνδέεται και με την περίοδο διακυβέρνησης του Νικόλαου Πλαστήρα, ο οποίος επιδίωξε έναν λόγο «εθνικής συμφιλίωσης», αλλά εντός του πλαισίου του μετεμφυλιακού κράτους.
Ωστόσο, για ένα μεγάλο μέρος της ελληνικής Αριστεράς, τα γεγονότα εκείνης της περιόδου δεν νοούνται απλώς ως «αδελφοκτόνος σύγκρουση», αλλά ως κοινωνική και πολιτική σύγκρουση με ταξικό πρόσημο.
Η εκτέλεση του Νίκου Μπελογιάννη το 1952 – παρότι είχε λήξει η πολεμική φάση – σφράγισε συμβολικά αυτή την τραυματική εποχή.
3. Επανάσταση ή εμφύλιος;
Ιστορικά, οι όροι διαφέρουν:
Επανάσταση: στοχεύει σε ανατροπή πολιτικής ή κοινωνικής τάξης πραγμάτων.
Εμφύλιος πόλεμος: ένοπλη σύγκρουση εντός της ίδιας πολιτικής κοινότητας.
Υπάρχουν περιπτώσεις όπου τα δύο τέμνονται.
Όμως η πολιτική χρήση των όρων δεν είναι ουδέτερη.
Η λέξη «εμφύλιος» συχνά απο-ιδεολογικοποιεί τη σύγκρουση.
Η λέξη «επανάσταση» της αποδίδει ιστορικό και κοινωνικό νόημα.
4. Η ουσία της ένστασής σου
Το επιχείρημά σου είναι σαφές:
Μια επανάσταση, ακόμη κι αν ηττηθεί, παραμένει επανάσταση.
Η ήττα δεν αναιρεί τον χαρακτήρα της.
Και πράγματι, η Ιστορία είναι γεμάτη αποτυχημένες εξεγέρσεις που αναγνωρίστηκαν ως επαναστατικές – από τις αγροτικές εξεγέρσεις του Μεσαίωνα μέχρι τα κινήματα του 19ου και 20ού αιώνα.
Το ερώτημα που παραμένει ανοιχτό — και ίσως αξίζει να μείνει ανοιχτό στην ανάρτησή σας — είναι το εξής:
Η ονοματοδοσία μιας σύγκρουσης είναι ιστορική περιγραφή
ή πολιτική πράξη;