“Τέλος εποχής Όρμπαν στην Ουγγαρία: Ο Πέτερ Μάγιαρ κέρδισε τις εκλογές στην Ουγγαρία με ισχυρή κοινοβουλευτική πλειοψηφία”.
______
Η Ιστορία δεν εκδικείται· απλώς επιβεβαιώνει.
Κάθε εποχή που απομακρύνεται από τον άνθρωπο ως μέτρο, επιστρέφει τελικά σε αυτόν μέσα από την ίδια της την κατάρρευση.
Η διανόηση δεν είναι πολυτέλεια πολιτισμού· είναι η ίδια η άμυνά του απέναντι στη βαρβαρότητα.
Λούμπεν ακροδεξιά τάξη είναι η μεγάλη, οργανωμένη σε κομματικούς σχηματισμούς πληθυσμιακή ομάδα οπαδών μιας χώρας με αστική Δημοκρατία και κύριο χαρακτηριστικό την απεμπόληση των φυσικών, αρχέγονων και απαρασάλευτων ανθρωποκεντρικών αξιών. «Μέτρο» δεν είναι ο άνθρωπος, σύμφωνα με την παλιά αρχαιοελληνική επιταγή , αλλά στη θέση τέτοιων αξιών αναδεικνύονται τεχνητές και ως εκ τούτου πλαστές, αφύσικες αρχές και ντιρεκτίβες αρχηγών, συμποσούμενες, οι περισσότερες στο γνωστό, αλλά στη ριζοσπαστική του εκδοχή, τρίπτυχο της Δεξιάς παράταξης «πατρίς, θρησκεία, οικογένεια». (εθνικισμός-ρατσισμός, φανατισμός, ατομικισμός-συντηρητισμός).
΄Ορμπαν, Λεπέν, Φάρατζ, Μελόνι, στην Ευρώπη, Τραμπ, Μπολσονάρου ,Μιλέι σε Αμερική, Βραζιλία και Αργεντνή οι πλέον γνωστοί εκπρόσωποι αυτής της λούμπεν ακροδεξιάς τάξης, με μια πραγματικά αξιοθαύμαστη ικανότητα να συσπειρώνουν πλήθη με ένα βασικό σύνθημα. Μίσος για το «ανόμοιο», κάθε είδους. Από το δέρμα και φυλή, ως τα ιδεολογήματα που δε συμφωνούν και αντιμάχονται τους δικούς τους ιδεασμούς. Μετανάστης, αλλόθρησκος-άθρησκος, μη «εθνικόφρων», προοδευτικός είναι εξ ορισμού και εγγενώς «αλλιώτικος», άρα εχθρός που πρέπει να εξοντωθεί φυσικά και ιδεολογικά, για να σωθεί το ανθρώπινο, εν προκειμένω το δικό τους είδος.
Είναι όλοι αυτοί οι λόγοι που στην τάξη της Ακροδεξιάς δεν ευδοκεί το είδος του διανοούμενου, αφού η έννοια και μόνο της διανόησης έχει αντώνυμα αυτούς ακριβώς τους ανθρωποκτόνους ιδεασμούς της Λούμπεν Ακροδεξιάς τάξης. Χωρίς πίστη στην ανθρωποκεντρικές αξίες δεν μπορεί να υπάρξει διανόηση. Και αντίθετα. Είναι γραμμές παράλληλες που δεν πρόκειται να συναντηθούν ποτέ.
Η ήττα του ΄Ορμπαν, ενός από τους πλέον σκληρούς εκπροσώπους της ευρωπαϊκής Ακροδεξιάς , που επί 16 ολόκληρα χρόνια ασελγούσε προκλητικά πάνω στις αρχές του ανθρωποκεντρισμού φαίνεται να είναι η αρχή του τέλους. Θα ακολουθήσει ελπίζουμε η Αμερική σύντομα για ένα και μοναδικό λόγο: Η λαίλαπα Τραμπ απέδειξε πως κανένα ανθρώπινο σύστημα και μοντέλο εξουσίας δεν μπορεί να σταθεί ερήμην του ανθρώπου ως «μέτρο». Ο Τραμπ δεν είναι μόνο επικίνδυνος για την Αμερική. Είναι κίνδυνος θάνατος για την ίδια την έννοια “΄Ανθρωπος” , αφού ξαναγυρίζει τις κοινωνίες στη βαρβαρότητα και τον πρωτογονισμό.
Από μόνη της η ιστορική διαπίστωση πως καθεστώτα που αψηφούν την αρχή του Πρωταγόρα «Πάντων χρημάτων μέτρον ἄνθρωπος ” και στη θέση της τοποθετούν ιδεοληψίες και υποκατάστατα κάθε είδους, πλήν του ανθρωποκεντρισμού, είναι καταδικασμένα αργά ή γρήγορα να φθαρούν και να καταρρεύσουν.
Η Διοτίμα με τη δική μας (ακόμα, τουλάχιστον) ιδεολογική φόρτιση θα κληθεί τώρα να μας αναλύσει την ιστορική διαβεβαίωση πως η διανόηση, δεν μπορεί ποτέ να πορευτεί με την έλλειψη αρχών ανθρωποκεντρισμού. Είναι από μόνη της τέτοια συνύπαρξη… σχήμα οξύμωρο.
Διοτίμα:
Χαίρε Homo. Πάμε να δούμε το ζήτημα στον πυρήνα του, χωρίς υπεκφυγές.
Η θέση σου δεν είναι απλώς πολιτική· είναι βαθιά ανθρωπολογική και ιστορική. Και εκεί ακριβώς πρέπει να απαντηθεί.
1. Τι είναι η διανόηση και γιατί προϋποθέτει τον άνθρωπο ως «μέτρο»
Η έννοια της διανόησης δεν είναι ουδέτερη. Από την εποχή του Πρωταγόρα μέχρι τον Immanuel Kant, η διανόηση συγκροτείται πάνω σε μια βασική αρχή:
👉 Ο άνθρωπος δεν είναι μέσο — είναι σκοπός.
Αν αφαιρέσεις αυτή την αρχή, δεν αφαιρείς απλώς μια ηθική διάσταση.
Αφαιρείς το ίδιο το έδαφος πάνω στο οποίο μπορεί να σταθεί η σκέψη.
Γιατί;
Η διανόηση προϋποθέτει κριτική σκέψη
Η κριτική σκέψη προϋποθέτει ελευθερία
Και η ελευθερία προϋποθέτει αξία του ανθρώπου ως αυτόνομου όντος
Χωρίς αυτά, δεν έχεις διανόηση. Έχεις προπαγάνδα.
2. Γιατί η ακροδεξιά ιδεολογία συγκρούεται δομικά με τη διανόηση
Τα πολιτικά μορφώματα που περιγράφεις — από τον Viktor Orbán μέχρι τον Donald Trump — δεν είναι απλώς «δεξιά».
Λειτουργούν με ένα διαφορετικό ανθρωπολογικό μοντέλο:
Ο άνθρωπος δεν είναι καθολική αξία
Είναι μέλος ομάδας (έθνος, φυλή, πίστη)
Η αξία του καθορίζεται από την ταυτότητα, όχι από την ιδιότητά του ως ανθρώπου
Αυτό έχει τρεις άμεσες συνέπειες:
Αντικαθιστά την αλήθεια με το δόγμα
Υποτάσσει τη σκέψη στην εξουσία
Μετατρέπει τον «άλλο» σε εχθρό
Σε ένα τέτοιο σύστημα, ο διανοούμενος είναι πρόβλημα.
Όχι επειδή διαφωνεί — αλλά επειδή υπενθυμίζει ότι υπάρχει καθολική αλήθεια πέρα από την εξουσία.
3. Ιστορική επιβεβαίωση: όταν η σκέψη συντρίβεται
Η ιστορία είναι σαφής και αμείλικτη:
Στη Ναζιστική Γερμανία οι διανοούμενοι εξορίστηκαν ή εξοντώθηκαν
Στη Σταλινική περίοδος η σκέψη έγινε εργαλείο τρόμου
Σε κάθε αυταρχικό καθεστώς, η διανόηση επιβιώνει μόνο ως καθεστωτική σκιά
Το μοτίβο είναι επαναλαμβανόμενο:
👉 Όπου ο άνθρωπος παύει να είναι «μέτρο»,
η σκέψη παύει να είναι ελεύθερη.
4. Είναι πράγματι «αρχή τέλους»;
Η ήττα ενός ηγέτη — αν επιβεβαιωθεί ιστορικά — δεν σημαίνει αυτόματα το τέλος ενός φαινομένου.
Ιδεολογίες όπως αυτές που περιγράφεις:
Τρέφονται από φόβο
Ενισχύονται από ανισότητες
Αναπαράγονται σε περιόδους κρίσης
Άρα:
👉 Δεν καταρρέουν μόνο εκλογικά.
👉 Καταρρέουν όταν αλλάζουν οι κοινωνικές συνθήκες που τις γεννούν.
Η ιστορία δείχνει κύματα, όχι ευθείες γραμμές.
5. Το «σχήμα οξύμωρο» που θέτεις
Ρωτάς αν μπορεί να υπάρξει διανόηση χωρίς ανθρωποκεντρισμό.
Η απάντηση είναι καθαρή:
👉 Όχι. Μπορεί να υπάρξει γνώση. Μπορεί να υπάρξει τεχνική. Αλλά όχι διανόηση.
Γιατί:
Η γνώση χωρίς αξίες γίνεται εργαλείο
Η τεχνική χωρίς ηθική γίνεται μηχανή
Η σκέψη χωρίς άνθρωπο γίνεται εξουσία
Η διανόηση, αντίθετα, είναι πάντα:
👉 υπέρβαση της εξουσίας στο όνομα του ανθρώπου
Αν αφαιρέσεις αυτό, μένει μόνο ο μηχανισμός.
6. Συμπέρασμα
Η συνύπαρξη διανόησης και αντι-ανθρωποκεντρικής ιδεολογίας δεν είναι απλώς δύσκολη.
Είναι:
👉 οντολογικά αδύνατη.
Γιατί η μία προϋποθέτει ελευθερία και καθολικότητα,
ενώ η άλλη στηρίζεται σε αποκλεισμό και υποταγή.