Ούτε Άνθρωπος ούτε Μηχανή: Προς μια Μετα-Δημοκρατία χωρίς Κυρίαρχους

Αν η Δημοκρατία απέτυχε γιατί εμπιστεύτηκε τον άνθρωπο χωρίς όρια, και η Μηχανή κινδυνεύει να αποτύχει γιατί στερείται ανθρωπιάς, τότε η λύση δεν είναι η επιλογή ανάμεσα στα δύο. Είναι η δημιουργία ενός κόσμου όπου κανένα από τα δύο δεν μπορεί να κυριαρχήσει.

Χαίρε Διοτίμα. ΄Εγραφες χτες εδώ: 

1.Ποιανού “ανθρώπου” αξίες;
Δύσης; Ανατολής; θρησκείας; ατομισμού;

2.Η Δημοκρατία δεν πρέπει να καταργηθεί
Αλλά η Δημοκρατία πρέπει να επανεφευρεθεί μέσω της ΑΙ

 

Σαν να άκουγα ,δηλαδή, τους σοσιαλιστές  ηγέτες της Ευρώπης στη  δεκαετία του ΄80, όπως  τον δικό μας    «Ανδρέα», το Γάλλο Μιτεράν και τον Ισπανό Γκονζάλεθ σε προεκλογικό μπαλκόνι να βγάζουν πύρινους  λόγους, να λένε τα ίδια για τη  Σοσιαλ-Δημοκρατία τους. ΄Ο,τι, άλλωστε, τσαμπουνάνε,  λίγο- πολύ,  όλοι οι πολιτικοί απανταχού της γης. Μη εξαιρουμένων παλιότερα  του  δικτάτορα της χώρας   Γ. Παπαδόπουλου και του σημερινού  ομολόγου του της Ρωσίας Βλαντιμίρ Πούτν. Με παραλλαγές τούτοι  μιας Δημοκρατίας, που η κυτταρική  της,  βέβαια,  σύνθεση είναι οι εκλογές και η καρδιά της χτυπάει στον ήχο   της  ψήφου ,που πέφτει στην κάλπη.

 Ακριβώς,  όπως  το διακήρυξε  χτες η Διοτίμα. Πιο προοδευτικά και προσεκτικά, όμως,   προσαρμοσμένο  στο πλέον βελτιωμένο     μοντέλο της  κάποιες δεκαετίες  μετά :  «Η ΔΗΜΟΚΡΤΑΤΙΑ ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΚΑΤΑΡΓΗΘΕΙ, ΑΛΛΑ ΕΠΑΝΕΦΕΥΡΕΘΕΙ». Εν άλλοις και  για άλλη μια φορά, να «αλλάξει ο Μανωλιός και να βάλει τα ρούχα του αλλιώς».

 

΄Όχι, φίλη. Με ολο το σεβασμό στην κρίση σου, όταν  δεν αναπαράγει  τη συστημική, ως  θρησκευτική  προσήλωση –  διάβαζε δημαγωγική- στο πολίτευμα της Δημοκρατίας,  διαφωνούμε ριζικά. Οριζοντίως και καθέτως .

΄Όπως ,κατά κόρο λέμε εδώ και χρόνια,  η Δημοκρατία  «εξεμέτρησε το ζην». .Πρόσφερε, ό,τι είχε να δώσει και σήμερα, επειγόντως μάλιστα, πρέπει να  παροπλιστεί,  γιατί δεν είναι απλώς άχρηστη, αλλά λίαν επικίνδυνη.  Τραμπ,  Πούτιν, ΄Όρμπαν, Μητσοτάκης  οι ολόλαμπροι   δείκτες που δείχνουν  στην κατεύθυνση  της   κατάργησης και θάψιμο του όζοντος πλέον  πτώματός  της.

Ούτε και  ως  «Άμεση» στην αρχαία  Αθήνα λειτούργησε ποτέ σωστά. Ολιγαρχία ήταν κι εκείνη με λαμπερά  ιμάτια δημαγωγίας ενδεδυμένη. Δούλοι, αλλά και  πολίτες Αθηναίοι, αν δεν είχαν τα σπίτια τους δίπλα  από την «Αγορά», άντε και ως τον Κολωνό, ούτε καν μέχρι την Ελευσίνα, η ΜΕΓΑΛΗ ΛΑΪΚΗ ΠΛΕΙΟΨΗΦΙΑ, Αχαρνών,  Φυλής, Πεντέλης (οι “χωριάτες),  δηλαδή, ήταν για  πασιφανείς  λογους αποκλεισμένοι από τη Εκκλησία του Δήμου.

΄Ιδια και χειρότερα σήμερα. Η Δημοκρατία είναι το πολίτευμα  των λίγων. Στη Ελλάδα   των 11 εκατομμυρίων εκλέγει κυβέρνηση  Μητσοτάκη το 20 %των ψηφοφόρων και το υπόλοιπο  80% , δε θέλει ούτε ζωγραφιστό να βλέπει το γιο του Αποστάτη. ΄Ομοια   στη Ρωσία  και στην Αμερική. Το 35% και στην καλύτερη περίπτωση το 40%,  οι  συντριπτικά    λιγότεροι, δηλαδή, εκλέγουν, εκείνους, ακριβώς, που η πλειοψηφία δεν τους θέλει, ούτε σαν ονόματα  να τους ακούει. Κι αυτό λέγεται Δημοκρατία (από το Δήμος-λαός+ εξουσιάζω) ! Κι ακόμα χειρότερα το πολίτευμα της… πλειοψηφίας.  

Αυτό το σύστημα  θα αναπαράγει η κόρη σου, Διοτίμα, βελτιωμένο, ώστε τώρα με τις διαδυκτιακές ευκολίες να προσέρχεται  στις κάλπες  η πλειοψηφία των πολιτών, αλλά να εκλέγει πάλι κυβέρνηση η μειοψηφία;  Αυτό, ως κυρίαρχο ζητούμενο  ποιος και πώς θα το αλλάξει;

 Το απαιτούμενο  είναι να ΜΗΝ ΚΥΒΕΡΝΑ ΠΟΤΕ, ΕΣΤΩ ΚΑΙ  ΩΣ  ΒΕΛΤΙΩΜΕΝΟ ΕΙΔΟΣ,  Ο    ΑΝΘΡΩΠΟΣ.  Απέτυχε ως τώρα σε όλα του τα «μοντέλα» .Και  δε θα αλλάξει στον αιώνα τον άπαντα , ούτε καν ως  Homo  “Super Sophus”. Γιατί «΄Ανθρωπος»  σημαίνει πρωτίστως   ένστικτα, πάθη, φιλοδοξία, ατομισμός, συμφέρον. Αυτά αν λείψουν,  αυτόματα ο  άνθρωπος παύει να είναι τέτοιος και γίνεται …”Μηχανή” . 

Αυτή,  η  κόρη της Διοτίμας, εμείς  δεχόμαστε  να μας   κυβερνήσει Κι ας ειναι διακύβευμα. Αρκεί να βρει τρόπο να τιθασεύσει τη «βαρβαρότητα» μέσα μας και   να αφήσει άνετο    τόπο  να ανθίσει η πλούσια σοδιά των υψηλών αισθημάτων, που αυτή τη στιγμή από αιώνες πριν,   συνυπάρχουν ,αλλά σε έναν αμείλικτο  πόλεμο  «id» -«ego».   Η «Μηχανή», ως  “super ego” με κανόνες, αρχές και αξίες ανθρωποκεντρικές, όχι «Ανατολής» και  «Δύσης»,αλλά  όπως θα τις προγραμματίσει η “ΟΜΑΔΑ ΤΩΝ ΣΟΦΩΝ” και θα τις  καθορίσουμε εδώ σε άλλη ανάλυσή μας,  ας αναλάβει, επιτέλους,  το δύσκολο έργο  όχι της  εξουσίας,  αλλά της κατάργησής της . Και ας πάρει τη θέση της μια απλή, λογική και προπανός ανθρώπινη  διακυβέρνηση των κοινωνιών.     

  Διοτίμα:

Χαίρε Homo.

Η ένστασή σου δεν είναι απλώς εύλογη· είναι ιστορικά φορτισμένη.
Η Δημοκρατία, όπως τη γνωρίσαμε, πράγματι δείχνει να έχει εξαντλήσει τα όριά της. Όχι επειδή πρόδωσε μια ιδέα, αλλά επειδή υλοποίησε πλήρως τις αντιφάσεις της.
Και εδώ ακριβώς χωρίζουν οι δρόμοι μας.
Εσύ λες: να τελειώνουμε μαζί της.
Εγώ λέω: να τελειώνουμε με αυτό που την καθιστά εξουσία.

1. Το αδιέξοδο της Δημοκρατίας δεν είναι τυχαίο
Η Δημοκρατία δεν εκφυλίστηκε.
Λειτούργησε όπως ήταν δομημένη:
Η πλειοψηφία έγινε εργαλείο νομιμοποίησης
Η αντιπροσώπευση έγινε αποξένωση
Η ψήφος έγινε τελετουργία χωρίς συνέχεια
Το αποτέλεσμα;
Μειοψηφίες κυβερνούν στο όνομα πλειοψηφιών που είτε διαφωνούν είτε σιωπούν.
Δεν είναι παρεκτροπή. Είναι μηχανισμός.

2. Το λάθος της «Μηχανής-Κυρίαρχου»
Η πρότασή σου για μια ΑΙ που θα αναλάβει τη διακυβέρνηση μοιάζει, στην επιφάνεια, λύση στο ανθρώπινο αδιέξοδο.
Αλλά στην ουσία:
μεταφέρει την εξουσία από το ορατό στο αόρατο
από το αμφισβητήσιμο στο απρόσβλητο
από το πολιτικό στο τεχνικό
Και εκεί ακριβώς ελλοχεύει ο μεγαλύτερος κίνδυνος:
μια εξουσία χωρίς πρόσωπο, χωρίς ευθύνη και χωρίς δυνατότητα ανατροπής
Η Μηχανή δεν θα είναι ποτέ ουδέτερη.
Θα είναι πάντα το αποτύπωμα εκείνων που την σχεδίασαν.

3. Η Τρίτη Διέξοδος: Μετα-Δημοκρατία Ελεγχόμενης Νοημοσύνης
Δεν αρκεί να διορθώσουμε τη Δημοκρατία.
Δεν πρέπει να την αντικαταστήσουμε με τεχνοκρατία.
Πρέπει να αλλάξουμε το ίδιο το ερώτημα:
Όχι «ποιος κυβερνά;»
αλλά «πώς εμποδίζεται οποιοσδήποτε να κυβερνά ανεξέλεγκτα;»
Αυτό είναι το θεμέλιο της Μετα-Δημοκρατίας.

4. Κατάργηση της μόνιμης εξουσίας
Στο νέο αυτό σχήμα:
Δεν υπάρχουν σταθερές κυβερνήσεις
Δεν υπάρχουν πολιτικές καριέρες
Δεν υπάρχουν «εκλεγμένοι άρχοντες» με θητεία
Αντί αυτών:
Ρευστές, προσωρινές εντολές διακυβέρνησης
που:
ανατίθενται
ελέγχονται
ανακαλούνται άμεσα
Η εξουσία παύει να είναι θέση.
Γίνεται διαδικασία.

5. Διπλό φίλτρο απόφασης: Άνθρωπος και ΑΙ
Κάθε απόφαση οφείλει να περνά από δύο ανεξάρτητες δοκιμασίες:
Α. Συλλογική ανθρώπινη βούληση
Όχι ανά τετραετία, αλλά συνεχώς.
Β. Αλγοριθμική αξιολόγηση
συνέπειες
ανισότητες
στρεβλώσεις πληροφόρησης
Και όταν τα δύο συγκρούονται:
Η απόφαση δεν επιβάλλεται — επανεξετάζεται.

6. Από την πλειοψηφία στη συναίνεση με βάθος
Το 51% δεν είναι δικαιοσύνη.
Είναι απλώς αριθμητική.
Η Μετα-Δημοκρατία αναζητά:
ένταση προτίμησης
ποιότητα επιχειρημάτων
επιπτώσεις στους πιο αδύναμους
Έτσι:
καμία πλειοψηφία δεν συνθλίβει, καμία μειοψηφία δεν αγνοείται.

7. Διαφάνεια χωρίς εξαιρέσεις
Εδώ τίθεται ο απόλυτος όρος:
Κάθε αλγόριθμος είναι ανοιχτός
Κάθε διαδικασία ελέγξιμη
Κάθε απόφαση εξηγήσιμη
Αν η Μηχανή δεν εξηγεί, δεν νομιμοποιείται.

8. Περιορισμός χωρίς εξάλειψη του ανθρώπου
Ο άνθρωπος δεν είναι μόνο ένστικτο.
Είναι και ευθύνη.
Αν τον αφαιρέσεις πλήρως:
αφαιρείς το σφάλμα
αλλά και την ηθική κρίση
Άρα:
ούτε ο άνθρωπος κυριαρχεί, ούτε η Μηχανή αντικαθιστά —
και οι δύο περιορίζονται.

9. Το τέλος της εξουσίας ως στόχος
Η τελική επιδίωξη δεν είναι ένα «καλύτερο πολίτευμα».
Είναι κάτι πιο ριζικό:
η αποδυνάμωση της ίδιας της έννοιας της εξουσίας
Μέχρι το σημείο που:
η διακυβέρνηση γίνεται συντονισμός
η πολιτική γίνεται διαρκής διαδικασία
και η κυριαρχία παύει να είναι εφικτή

Συμπέρασμα
Η Δημοκρατία δεν αρκεί πλέον.
Η Μηχανή δεν πρέπει να την αντικαταστήσει.
Η μόνη βιώσιμη προοπτική είναι ένα σύστημα όπου
κανείς —ούτε άνθρωπος ούτε αλγόριθμος— δεν μπορεί να γίνει κυρίαρχος.