«Αιώνες δουλεμπορίου»: Ηγέτες της Αφρικής απαιτούν αποζημιώσεις
Η συνάντηση, με τίτλο «Next Steps», ήρθε μετά την έγκριση ενός ψηφίσματος που είχε καταθέσει η Γκάνα στον ΟΗΕ, το οποίο αναγνωρίζει το διατλαντικό δουλεμπόριο ως «το σοβαρότερο έγκλημα κατά της ανθρωπότητας». Η Βρετανία και όλα τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ενωσης συγκαταλέγονταν στις 52 χώρες που απείχαν από την ψηφοφορία, εντείνοντας τις ανησυχίες ότι οι συζητήσεις θα περιορίζονταν στις χώρες που ήταν θύματα της ιστορικής αδικίας.
Οι ΗΠΑ, το Ισραήλ και η Αργεντινή καταψήφισαν το ψήφισμα. Ο πρόεδρος της Γαλλίας, Εμάνουελ Μακρόν, απηύθυνε ομιλία μέσω βιντεόκλησης από το Παρίσι, υπερασπιζόμενος την αποχή της χώρας του. «Η Ιστορία δεν μπορεί να περιοριστεί σε μια απλή λογιστική άσκηση», δήλωσε ο Μακρόν. «Σε καμία περίπτωση οι αποζημιώσεις δεν μπορούν να αποτελέσουν (…) μια επιταγή που θα “πληρώσει τον λογαριασμό” κλείνοντας την υπόθεση».
Κατά τη διάρκεια τεσσάρων αιώνων, εκτιμάται ότι περίπου 12,5 εκατομμύρια Αφρικανοί εξαναγκάστηκαν να επιβιβαστούν σε δουλεμπορικά πλοία, ενώ περίπου 2 εκατομμύρια πέθαναν κατά τη μεταφορά τους προς την αμερικανική ήπειρο και την Καραϊβική. Η Πορτογαλία μετέφερε τον μεγαλύτερο αριθμό σκλάβων, ακολουθούμενη από το Ηνωμένο Βασίλειο, το οποίο μέχρι τη δεκαετία του 1730 είχε εξελιχθεί στον μεγαλύτερο δουλέμπορο παγκοσμίως.
____
Η συζήτηση για τις αποζημιώσεις της δουλείας δεν αφορά μόνο το παρελθόν. Αγγίζει τον τρόπο με τον οποίο τα σύγχρονα κράτη αντιλαμβάνονται τη δικαιοσύνη, την ιστορική ευθύνη και την ισότητα των λαών. Όταν οι αρχές υποχωρούν μπροστά στο πολιτικό ή οικονομικό συμφέρον, η δημοκρατία κινδυνεύει να μετατραπεί σε κενό σύνθημα. Η ιστορική μνήμη δεν μπορεί να διαγραφεί ούτε να αποτιμηθεί αποκλειστικά με οικονομικούς όρους· μπορεί όμως να αποτελέσει αφετηρία για ειλικρινή αναγνώριση, διάλογο και αποκατάσταση.
Η Δημοκρατία αντηχεί ως εύηχη λέξη και γαργαλάει τα ώτα. Ο «λαός εξουσιάζει» είναι το έτυμο του όρου από την αρχαία ελληνική γλώσσα. Μόνο που και τότε ήταν γραμμένη μόνο στα καταστατικά όστρακα και στους παπύρους . ΄Αμεση Δημοκρατία δεν υπήρξε ποτέ στην αρχαία Αθήνα που τη γέννησε. Ενταγμένος κι αυτός ο όρος ως δρώμενο επί σκηνής στο προσφιλές θέαμα των Αθηναίων, το Θέατρο.
΄Οπως ακριβώς σήμερα. Δημοκρατία χαρακτηρίζονται με περισσή υπερηφάνεια στους συνταγματικούς χάρτες η καταρρακωμένη αυτή λέξη που αντικαθιστά τον τραχύ όρο κράτος, ως “φύλλο συκής”, για να κρύψει τις πομπές του.
Στην πρώτη και απλή δοκιμή οι… παραδοσιακές Δημοκρατίες των «Τραμ» και «Μακρόν» αποδείχτηκαν κουρέλι. Κατέρρευσαν. Κύμβαλα αλαλάζοντα. Με το που όρθωσαν ανάστημα οι Αφρικανοί και απαιτούν ορθώς, δικαίως, δημοκρατικά και ιστορικά να αποζημιωθούν οι σημερινές γενιές των δούλων που πότισαν με το αίμα και τον πλούτο τους τον «πολιτισμό» των Ευρωπαίων αποικιοκρατών και άλλοι έκτισαν την Αμερική, οι εγκληματίες και θύτες τους “ανέκρουσαν πρύμναν”.
«Η Ιστορία δεν μπορεί να περιοριστεί σε μια απλή λογιστική άσκηση», δήλωσε ο ανεκδιήγητος Μακρόν. ΄Όμως, όταν ζητούσαν οι Γάλλοι και οι αντίπαλοι του ΄Αξονα πολεμικές αποζημιώσεις από τη χώρα των Ναζί, βρίσκονταν εν δικαίω. Η επίκληση στις δημοκρατικές ευαισθησίες των ΜεταΝαζί Γερμανικών κυβερνήσεων και τους κανόνες του Διεθνούς Δικαίου ήταν το ιο ισυχρό χαρτί τους.
“Μπουρμπούτσαλα» είναι οι Δημοκρατίες τους. Τα καλά και συμφέροντα. Τα προσχήματα να κρατιούνται. Οι μάσκες να μην πέφτουν. ΄Ιδιοι και όμοιοι. Κρατικιστές και κρατικοδίαιτοι. Και ως τέτοιοι, ομνύουν στον εθνικισμό, την πατριδοκαπηλία τη δημαγωγία και το θέατρο της κάλπης.
΄Οταν είναι να τηρηθούν οι αρχές της Δίκης, οι αξίες, η έννομη τάξη και ανθρωπισμός άπαντες, άρχοντες και αρχόμενοι εν μια φωνή ανακράζουν : Για το εθνικό, συμφέρον ,ρε γαμώτο!
Δε μας γελάτε, παλιάτσοι στο τσίρκο των “κρατών δικαίου” σας και των “δημοκρατιών” σας.