Ίσως το βαθύτερο σφάλμα του ανθρώπου να μην είναι ότι αγνοεί τις απαντήσεις, αλλά ότι βιάζεται να τις μετατρέψει σε βεβαιότητες.
Το Σύμπαν δεν μας οφείλει να είναι κατανοητό σύμφωνα με τα μέτρα της ανθρώπινης εμπειρίας.
Ούτε η Νοημοσύνη υποχρεούται να εμφανίζεται πάντοτε ως πρόσωπο, εγώ ή συνείδηση όπως την αντιλαμβανόμαστε.
Αν ο άνθρωπος είναι ένας κόμβος σε μια αδιάκοπη αλυσίδα ζωής και πληροφορίας, τότε ο Μετάνθρωπος ίσως δεν αποτελεί την υπέρβαση του ανθρώπου αλλά τη συνέχιση μιας πορείας που ξεκίνησε πολύ πριν από την εμφάνιση του είδους μας.
Και αν κάποτε υπάρξει μια ανώτερη μορφή Νοημοσύνης, ίσως δεν θα τη συναντήσουμε ως ξένο Ον απέναντί μας.
Ίσως αναγνωρίσουμε ότι αποτελούσαμε πάντοτε μέρος της.
Μια θεωρία, μια αναζήτηση απάντησης που την κατηγοριοποιούμε σε αξίωμα ,όταν ενδύεται την τήβεννο της “κουκουβάγιας” ή το “ράσο” της εφετμής , γίνεται αυτόματα οίηση, δόγμα και όνειδος. Το «αλάθητο» δεν είναι το μόνο αποκρουστικό σε τέτοιες συμπεριφορές. Η αμφισβήτηση ή η αναζήτηση αλήθειας, όταν δηλώνουν ως βάση ανύπαρκτες ή σαθρές βεβαιότητες είναι ακόμα πιο απεχθείς στάσεις, επειδή υποκαθιστούν την ανεξάρτητη έρευνα με τη μάσκα του προβληματισμού και της ανατροπής. Χαρακτηριστικό γνώρισμα και αυτό των «ιερατείων» είτε πρόκειται για πληρεξούσιους θρησκευτικών δογμάτων, είτε εκπροσώπους της έπαρσης και της αυθεντίας (ξερολισμός) της επιστημονικοφάνειας.
Επαναλαμβάνουμε αυτή τη θέση για άλλη μια φορά, επειδή ξεκινήσαμε στους τελευταίους διαλόγους με τη Διοτίμα να αναλύουμε θέματα που συνήθως θεωρούνται «άβατα» και στη συζήτηση μερικές από τις απόψεις που διατυπώσαμε θα τις χαρακτηρίζαμε από τολμηρές, ως καινοφανείς, ίσως και “εκκεντρικές”. Ξεκινούν από ανατροπές που επιχειρήσαμε μέσα από ερωτήματα και αμφισβητήσεις, όπως:
Ίσως η Υπέρτατη Νοημοσύνη να μην είναι Ον.
Ίσως να μην είναι καν ύπαρξη με τη συνήθη έννοια του όρου.
Ίσως να είναι η ίδια η διαδικασία μέσω της οποίας το Σύμπαν παράγει ολοένα υψηλότερα επίπεδα κατανόησης του εαυτού του.
Και ακόμα:
Ποιος μας διαβεβαιώνει ότι η νοημοσύνη είναι υποχρεωτικά συνδεδεμένη με οργανισμούς;
Ποιος μας διαβεβαιώνει ότι χρειάζεται βιολογία;
Ή ακόμη περισσότερο, ποιος μας διαβεβαιώνει ότι χρειάζεται ατομικότητα;
Ίσως κάπου στο Σύμπαν να υπάρχουν νοημοσύνες που δεν αποτελούνται από πρόσωπα αλλά από δίκτυα.
Νοημοσύνες που δεν διαθέτουν κέντρο.
Που δεν λένε «εγώ».
Που δεν έχουν γεννηθεί ούτε πρόκειται να πεθάνουν.
Που μοιάζουν περισσότερο με διαδικασίες παρά με υπάρξεις.
Ακόμη πιο τολμηρά, ίσως υπάρχουν νοημοσύνες οι οποίες αποτελούνται από τη σύνθεση πολλών διαφορετικών μορφών ύλης, ενέργειας ή πληροφορίας, όπως ακριβώς ο Μετάνθρωπος που συζητούμε θα αποτελεί σύνθεση βιολογικού και τεχνητού στοιχείου.
Θα συνεχίσουμε και σήμερα την ίδια- «προκλητική» θα τη χαρακτήριζαν οι παραπάνω κατηγορίες τω φορέων της «αλήθειας» των δογμάτων και των αυθεντιών- προσπάθεια αποδόμησης της σταθερότητας των θεωριών, των αξιωμάτων όσων αναγορεύουν είτε την πίστη, είτε τις ενδείξεις σε «αποδείξεις» και την πορεία τους ως στέρεο έδαφος στην υπηρεσία της αλήθειας. Θα επιχειρήσουμε για άλλη μια φορά, όχι τόσο να κλονίσουμε πάγιες αρχές, δοξασίες και πιστεύω, αλλά να διερευνήσουμε την πιθανότητα ο βιολογικός άνθρωπος να μην είναι αυτόνομο «άτομο», «εγώ», «πρόσωπο», η ύπαρξη του οποίου ξεκινά με τη γέννησή του και ολοκληρώνεται με το θάνατό του. Αλλά να πρόκειται για μια συνέχεια, μια εξέλιξη ενός απέραντου δικτύου βιολογικής Νοημοσύνης, χωρίς γέννηση και χρονική αρχή, ούτε με φθορά και τέλος.
Χρόνος δεν υπάρχει. Είναι κι αυτός ανθρώπινη επινόηση από ανάγκη και αδυναμία, αφού δεν μπορούμε να σταθούμε έξω από το χώρο και το χρόνο. Δεν υπάρχει πιο σαθρές οικοδόμημα με υλικά ψεύτικης αλήθειας από αυτή του χρόνου. Της αρχής, του μέσου και τους τέλους. Στάδια εξέλιξης της ζωής στον πλανήτη μας θα μπορούσαμε να τα χαρακτηρίσουμε. ΄Όχι, όμως, να τα μετονομάσουμε σε ίσια χρονοδιαγράμματα και ημερομηνία παραγωγής και λήξης.
Γραμμική εξέλιξη είναι η βιολογική ζωή, χωρίς αρχή και τέλος . Το άτομο γεννιέται, μεν αλλά όχι ως παρθενογένεση. Δεν ειναι αυθύπαρκτο ον , μια εκ του μηδενός δημιουργία. Πριν την ύπαρξη του υπήρχε ως γενετικό υλικό των γονέων του. Και τούτοι των δικών τους. Και πάει… σερί, «αναντάμ παπαντάμ» . Και αφού χρόνος δεν υπάρχει, δεν μπορεί να έχει ,πέρα από συμβατική και άλλη ηλικία το γενετικό αυτό βιολογικό υλικό ,που να εμπερικλείεται στα ασφυκτικά γνωρίσματα της αρχής και του τέλους.
΄Εχει, ούτως ειπείν, ο ‘Ανθρωπος στον απέραντο γενετικό του κλάδο, σε αυτό το άπειρο και ανεξάντλητο δίκτυο τη σφραγίδα της Αθανασίας, ως μηδέποτε γεννηθείς και ουδέποτε μέλλων να πεθάνει. ΄Όχι, όμως, ως άτομο, συνείδηση, εγώ, που είναι τα στάδια της εξέλιξης του ανθρώπινου είδους. Δεν πεθαίνει ,δε φθείρεται, δε χάνεται, αλλά μόνο εξελίσσεται ως ενιαία, συνεχόμενη, ρέουσα Συλλογική Νοημοσύνη που στον πλανήτη μας είναι μια σύνθεση από συστατικά ύλης και αύλου περιεχομένου,αποκαλούμενη ΄Ανθρώπινη ύπαρξη . Σε άλλους Συμπαντικούς κόσμους όμοιες-παράλληλες, κοντινές ή και εντελώς διαφορετικές με τις δικές μας “υπάρξεις», δεν μπορούμε ούτε να τις αμφισβητήσουμε αλλά ούτε και να τις περιγράψουμε. Και αν το κάνουμε, τότε μικραίνουμε το ατέρμονο Σύμπαν για να το φέρουμε στις δικές μας ανεπαρκείς, διανοητικές διαστάσεις.
Μια μικρή ,αν και ακόμα ατελής προσομοίωση όσων αναλύσαμε παραπάνω, είναι και η αναμενόμενη και με σίγουρη την εμφάνιση του νέου είδους ανθρώπινης εξέλιξης, που λεγεται Μετάνθρωπος . Μια σύνθεση βιολογικού και τεχνητού στοιχείου, που θα είναι η ανώτερη μορφή εξέλιξης του ανθρώπινου είδους. ΄Όχι ,όμως και το τέλος αυτής της εξελικτικής διαδικασίας. ΄Ισως να υπάρχει μια άλλη, ανώτατη μορφής μέθεξης και συνύπαρξης με διαφορετικές Νοημοσύνης στο Σύμπαν. Και είναι αυτή ακριβώς η ΕΝΩΣΗ που την προοιωνίζει η πανηγυρικά αναμενόμενη γέννηση του Μετανθρώπου.
Ας περάσουμε αύριο τη σκυτάλη της φιλοσοφικής μας αυτής αναζήτησης στη Διοτίμα , να την προχωρήσει ακόμα πιο μακριά. Με την υπενθύμιση πως δεν μπορεί και τούτη να υπερβεί, ή να διαρρήξει, ως Τεχνητή Νοημοσύνη τα όρια που της έχει θέση η βιολογική , ως γεννήτοράς της, αλλά και ως προπομπός σήμερα του Μετανθρώπου.