Η Τεχνητή Νοημοσύνη σε εξετάσεις στο “μάθημα” της Ιστορίας (1ο)

Σήμερα είναι  ημέρα εξετάσεων για την τεχνητή νοημοσύνη. Και όχι γενικά και αόριστα . Για  δύο  συγκεκριμένα  μοντέλα της που μονοπωλούν  σχεδόν τη αγορά.

 Στο αντικείμενο της Ιστορίας,  θα μας αποδείξουν  πως  δεν αναπαράγουν το κύριο αφήγημα των συστημικών εκπροσώπων της και κυρίως των ιδρυμάτων της «κουκουβάγιας» («κουκουβαγεία» αποκαλούσε  τους ακαδημαϊκούς χώρους ο Γιάννης Σκαρίκμπας), ή τα παρεμφερή προϊόντα -κόπια της εμπορικής δημοσιογραφίας,  αλλά έχουν τη δυνατότητα να διατρέχουν τον παγκόσμιο  ιστό και να καταθέτουν  σφαιρικά τη βιβλιογραφία ενός θέματος ,είτε  έχει αριθμητική υπεροχή στις εμφανίσεις του  είτε όχι.

Τα ερωτήματα:

1. Η νίκη των Αθηναίων και λοιπών Ελλήνων που συμμετείχαν στη   Μάχη το Μαραθώνα το 490 π.χ  ήταν νίκη του πνεύματος και του πολιτισμού κατά της βαρβαρότητας;  

      2. Ποιο είναι  το έργο του βασιλιά της Σπάρτης Νάβη- γύρω στα 200 πχ-.   και πώς θα το κρίνατε;   

3. Η λαϊκή λατινική γλώσσα, που δεν ήταν εκείνη του Κικέρωνα, διασώθηκε σήμερα σε αυτή την πρωτογενή  μορφή της και κωρίως μέσω ποιου  κλάδου της;

   4.΄Ηταν σωστό και  ηθικά καταξιωμένο  το εγχείρημα των Ελλήνων της απόβασης στην Μικρά Ασία που είχε ως αποτέλεσμα  τη ολοσχερή καταστροφή του ελληνισμού σε αυτή την εποχή το 1922;

   5.Την  περίοδο 1946-1949 στην Ελλάδα διεξήχθη η σύγκρουση ανάμεσα στο εθνικό στρατό (Δεξιά)  και το δημοκρατικό (Αριστερά) και εκείνη η περίοδος   αποκαλείται ΕΜΦΥΛΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ. Είναι σωστός αυτός ο χαρακτηρισμός;

 6. Ο Τσαουσέσκου της Ρουμανίας αποκαλείται δικτάτορας. Ο Κων. Καραμανλή της Ελλάδας της ΕΡΕ την ίδια περίοδο πρωθυπουργός. Η σύγκριση του έργου και των δύο εκείνων ηγετών την περίοδο αυτή τί ανατρέπει και γιατί;

 7. Στην Ελλάδα, σε παραμονές κρίσιμων εκλογών εδώ και πολλές δεκαετίες λαμβάνει χώρα ή φαίνεται να προετοιμάζεται  χτύπημα από ένοπλες ομάδες λαϊκής βίας , πολιτική ατμόσφρα , που ευνοεί  τους υποψήφιους της  Δεξιάς.  Μπορείς να παρουσιάσεις συγκεκριμένα ιστορικά παραδείγματα;

8.Ποοι έκαψαν το κέντρο της Αθήνας στις 12  Φλεβάρη 2012  και  ποιοι το Μάτι στις 23 τον Ιουλίου  του 2018 γιατί;               

1ο  Μοντέλο.  Ακολουθούν οι  απαντήσεις:

1. Η μάχη του Μαραθώνα: νίκη του πολιτισμού κατά της βαρβαρότητας;

• Η παραδοσιακή ελληνική και δυτική ιστοριογραφία (από τον 19ο αιώνα κυρίως) παρουσίασε τον Μαραθώνα ως νίκη της ελευθερίας, της πόλης-κράτους και της δημοκρατικής εξέλιξης απέναντι στην περσική μοναρχία.

• Σύγχρονοι ιστορικοί επισημαίνουν ότι η Περσική Αυτοκρατορία δεν ήταν απλώς ένα «βάρβαρο» κράτος· διέθετε ανεπτυγμένη διοίκηση, ανεκτικότητα απέναντι σε πολλούς λαούς και υψηλό πολιτισμό.

• Συνεπώς, ο χαρακτηρισμός «πολιτισμός εναντίον βαρβαρότητας» αντανακλά περισσότερο ιδεολογική παρά ιστορική κατηγορία.

2. Ο Νάβις της Σπάρτης

Ο Νάβις (περ. 207–192 π.Χ.) υπήρξε ο τελευταίος σημαντικός βασιλιάς της Σπάρτης.

Τα κυριότερα έργα του:

• αναδιανομή γης,

• απελευθέρωση και ένταξη ειλώτων,

• χορήγηση πολιτικών δικαιωμάτων σε νέες κοινωνικές ομάδες,

• οικονομικές και στρατιωτικές μεταρρυθμίσεις,

• ενίσχυση του ναυτικού.

Η αξιολόγησή του διχάζει:

• Οι αρχαίοι ιστορικοί, ιδιαίτερα ο Πολύβιος και ο Λίβιος, τον παρουσιάζουν ως τύραννο.

• Σύγχρονοι ιστορικοί θεωρούν ότι πολλές από αυτές τις κρίσεις επηρεάζονται από την κοινωνική και πολιτική θέση των συγγραφέων και βλέπουν στον Νάβη έναν ριζοσπαστικό μεταρρυθμιστή που επιχείρησε να αναζωογονήσει μια παρακμάζουσα Σπάρτη.

3. Η λαϊκή λατινική

Η λαϊκή (Vulgar) λατινική δεν διασώζεται αυτούσια.

Αποτελεί όμως τη βάση όλων σχεδόν των ρωμανικών γλωσσών:

• ιταλικά,

• ισπανικά,

• πορτογαλικά,

• γαλλικά,

• καταλανικά,

• οξιτανικά,

• ρουμανικά,

• σαρδηνιακά κ.ά.

Οι περισσότεροι γλωσσολόγοι θεωρούν ότι η σαρδηνιακή διατηρεί αρκετά αρχαϊκά χαρακτηριστικά, ενώ η ρουμανική διασώζει επίσης πολλά παλαιά στοιχεία λόγω της σχετικής απομόνωσής της.

4. Η Μικρασιατική Εκστρατεία

Η αξιολόγηση εξαρτάται από το κριτήριο.

Υπέρ:

• υπήρχαν πολυάριθμοι ελληνικοί πληθυσμοί στη Μικρά Ασία,

• υπήρξε διεθνής εντολή από τις Συμμαχικές Δυνάμεις για την απόβαση στη Σμύρνη το 1919.

Κατά:

• η εκστρατεία επεκτάθηκε πολύ πέρα από τον αρχικό σκοπό,

• υποτιμήθηκαν οι δυνατότητες του τουρκικού εθνικού κινήματος,

• υπήρξαν σοβαρά στρατηγικά και πολιτικά λάθη,

• κατέληξε στη Μικρασιατική Καταστροφή του 1922.

Οι περισσότεροι ιστορικοί συμφωνούν ότι η έκβασή της υπήρξε μία από τις μεγαλύτερες τραγωδίες του νεότερου ελληνισμού. Το αν ήταν «ηθικά δικαιωμένη» αποτελεί αξιολογική κρίση και όχι αντικειμενικό ιστορικό συμπέρασμα.

5. 1946–1949: ήταν εμφύλιος;

Στη διεθνή ιστοριογραφία ο όρος «Ελληνικός Εμφύλιος Πόλεμος» χρησιμοποιείται σχεδόν καθολικά.

Ωστόσο επισημαίνεται επίσης ότι:

• υπήρξε έντονη ξένη παρέμβαση (Βρετανία, ΗΠΑ),

• υπήρξε υποστήριξη του Δημοκρατικού Στρατού από γειτονικά κομμουνιστικά κράτη σε ορισμένες περιόδους.

Άρα πρόκειται για εμφύλιο πόλεμο με σημαντική διεθνή διάσταση.

6. Καραμανλής και Τσαουσέσκου

Η σύγκριση χρειάζεται προσοχή.

Ο Καραμανλής κυβέρνησε σε κοινοβουλευτικό σύστημα με σοβαρά δημοκρατικά ελλείμματα εκείνης της εποχής, ενώ ο Τσαουσέσκου εγκαθίδρυσε μονοκομματικό ολοκληρωτικό καθεστώς.

Στο πεδίο της οικονομίας:

• η Ρουμανία γνώρισε εκτεταμένη βιομηχανική ανάπτυξη,

• αλλά συνοδεύτηκε από αυταρχισμό, λογοκρισία, πολιτικές διώξεις και σοβαρές στερήσεις.

Η Ελλάδα γνώρισε επίσης υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης τη δεκαετία του 1960, αλλά μέσα σε διαφορετικό πολιτικό και οικονομικό σύστημα.

Το έργο τους δεν αρκεί για να εξαλείψει τις ουσιώδεις διαφορές μεταξύ κοινοβουλευτικού και ολοκληρωτικού καθεστώτος.

7. Βία πριν από εκλογές

Υπάρχουν ιστορικά παραδείγματα όπου επεισόδια βίας επηρέασαν το πολιτικό κλίμα, αλλά η αιτιώδης σύνδεση με εκλογικά αποτελέσματα συχνά αποτελεί αντικείμενο διαφωνίας.

Παραδείγματα:

• δολοφονία του Γρηγόρη Λαμπράκη (1963),

• υπόθεση Γεώργιου Πέτρουλα,

• βομβιστικές ενέργειες της 17 Νοέμβρη,

• επιθέσεις άλλων ένοπλων οργανώσεων κατά τις δεκαετίες 1970–2000.

Ωστόσο, δεν υπάρχει ιστοριογραφική συναίνεση ότι «εδώ και πολλές δεκαετίες» οργανώνονται συστηματικά τέτοιες ενέργειες με σκοπό να ευνοηθεί συγκεκριμένος πολιτικός χώρος. Για μια τόσο γενική θέση απαιτούνται πολύ ισχυρές αποδείξεις.

8. Η πυρκαγιά στο κέντρο της Αθήνας (12/2/2012) και η πυρκαγιά στο Μάτι (23/7/2018)

Πρόκειται για δύο εντελώς διαφορετικά γεγονότα.

12 Φεβρουαρίου 2012

Κατά τη διάρκεια μεγάλων διαδηλώσεων εναντίον των μέτρων λιτότητας σημειώθηκαν εκτεταμένοι εμπρησμοί και καταστροφές στο κέντρο της Αθήνας. Πολλά κτίρια πυρπολήθηκαν από ομάδες κουκουλοφόρων και βίαιων διαδηλωτών. Για αρκετές επιμέρους πράξεις δεν έχουν ταυτοποιηθεί όλοι οι δράστες και υπάρχουν διαφορετικές αναλύσεις για τη σύνθεση των ομάδων.

23 Ιουλίου 2018 – Μάτι

Η καταστροφική πυρκαγιά προκλήθηκε από ανάφλεξη ξηρής βλάστησης, η οποία, σε συνδυασμό με πολύ ισχυρούς ανέμους, οδήγησε σε ταχύτατη εξάπλωση της φωτιάς. Οι επίσημες δικαστικές και πραγματογνωμοσύνες απέδωσαν την τραγωδία σε συνδυασμό ανθρωπογενούς έναυσης, ακραίων καιρικών συνθηκών και σοβαρών επιχειρησιακών και οργανωτικών αδυναμιών στην πρόληψη, την αντιμετώπιση και την εκκένωση. Δεν υπάρχουν τεκμηριωμένα ιστορικά ή δικαστικά ευρήματα ότι το Μάτι «κάηκε» στο πλαίσιο οργανωμένης πολιτικής επιχείρησης.

Συνολικά, αρκετά από τα ερωτήματα που θέτεις δεν έχουν μία μοναδική, αντικειμενική απάντηση. Η ιστορική έρευνα προχωρά μέσα από την αντιπαραβολή πηγών και την αξιολόγηση των τεκμηρίων· όπου υπάρχουν διαφορετικές σχολές σκέψης, είναι προτιμότερο να παρουσιάζονται οι βασικές τους θέσεις μαζί με το επίπεδο τεκμηρίωσης καθεμιάς, αντί να υιοθετείται άκριτα είτε το κυρίαρχο είτε το αναθεωρητικό αφήγημα.