Το βίντεο προβλήθηκε την Τρίτη 9 Ιουνίου 2026 στο πλαίσιο της εκδήλωσης «Αποτυπώνοντας το Μέλλον», που συνδιοργάνωσαν ο Economist και το iefimerida.gr, με καλεσμένους τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη και τη δημοσιογράφο-παρουσιάστρια του CNN Κριστιάν Αμανπούρ, σε μια εφ’ όλης της ύλης συζήτηση.<p>Πηγή: <a target=”_blank” href=”https://www.iefimerida.gr”
“Εδώ και 15 χρόνια η κορυφαία ψηφιακή εφημερίδα καταγράφει την αλήθεια άμεσα και αξιόπιστα. iefimerida 15 χρόνια, είναι γεγονός!»
_______
Η προπαγάνδα δεν θριαμβεύει όταν επιβάλλει ένα ψέμα. Θριαμβεύει όταν καταφέρνει να καταστήσει περιττή την αναζήτηση της αλήθειας. Τότε ο πολίτης παύει να είναι ελεύθερος νους και μετατρέπεται σε καταναλωτή αφηγημάτων.
Αν ο Χίτλερ είναι ο εμπνευστής του Εθνικοσοσιαλισμού-Ναζισμού, ο Γκέμπελς υπήρξε ο αναμφισβήτητος καθοδηγητής και εκτελεστής των ανθρωποκτόνων ιδεασμών του αρχηγού του. Αν έλειψαν κάποιοι-και υπήρχαν πολλοί- πριν από τον Χίτλερ , να διεκδικούν τα πρωτεία ευρείας διαδοσης όμοιων ωμών και απάνθρωπων θεωριών, ήταν γιατί δεν είχαν δίπλα τους έναν Γκέμπελς. Και η επιτυχία του αξεπέραστου ως τότε χειραγωγού των μαζών και νοσηρού δημοσιογράφου , έγκειτο σε μια και μοναδική σύλληψη του σκοτισμένου μυαλού του:
Να τροποποιήσει τα υγιή κύτταρα της ΑΛΗΘΕΙΑΣ και να τα καταστήσει κακοήθη, καρκινικά του ΨΕΥΔΟΥΣ.
Δεν υπήρξε εύκολη μια τέτοια δομική ανατροπή της συνείδησης του ατόμου, χωρίς ουσιαστικά λογική επεξεργασία αντίστασης, αφού αυθόρμητα το σύνολο σχεδόν του Γερμανικού λαού εκείνης της εποχής υπέκυψε στη «νεοπλασία». Και ο απλός, ο καθημερινός, άνθρωπος της «διπλανής πόρτας» μεταλλάχτηκε ξαφνικά σε ζόμπι, μανιακό εξολοθρευτή του συνάνθρωπου του. Σαν να έσκασε βόμβα στο εσωτερικό του εγκεφάλου του!
Ο Ναζισμός δεν υπήρξε καρπός ιδεασμού, ιδεολογήματος, σύλληψης , έστω και διεστραμμένου μυαλού. Υπήρξε πρωτίστως ασθένεια της ψυχής. Υπέστησαν κακοήθη μετάλλαξη τα συνειδησιακά κύτταρα του Νου και η «νέα τάξη», ως αταξία και πραξικόπημα πια, ανέτρεψε ισορροπία της λογικής και της κρίσης. Και ήταν λάθος εξ αρχής της Ιστορίας, αλλά και όλων των συναφών θεσμών και επιστημών ( πολιτειολογία, κοινωνιολογία δικαιοσύνη) να διαπραγματεύονται το ζήτημα της ναζιστικής λαίλαπας και να το αντιμετωπίζουν σε βάση αυτόνομης ιστορικής ανάλυσης και όχι, πρωτίστως, ψυχιατρικής, που ήταν κατ΄ εξοχήν, δικό της αντικείμενο .
Παρακολουθούμε ενεοί, αλλά και με τη δέουσα ιστορική προσοχή αυτές τις ημέρες τη ΣΥΝΕΧΕΙΑ της Γκεμπελικής ευρεσιτεχνίας, που περιγράψαμε , όχι, ασφαλώς, ως ΝΕΟ φαινόμενο, αλλά έτσι, όπως μετουσιώνεται στο πρόσφατο πανηγύρι που έστησε το Μητσοτακικό καθεστώς της χώρας με το ζεύγος των σφογγοκωλάριων Γκεμπελίσκων του, ιδιοκτητών του ταμπλόιντ iefimerida.gr. Αφορμή τα 15 χρόνια απόλυτης σκουδοπαραγωγής- σκουπιδoφαγίας, προσφορά στους αναγνώστες της φυλλάδας από ένα ακταρμά με υλικά ακροδεξιάς κοπής, αίματος και σπέρματος, ριγμένα στο δυνατό μίξερ της παραπληροφόρησης και της προπαγάνδας.
Να προσέξουμε γιατί αυτό έχει σημασία και είναι αυτός ο λόγος της σημερινής επιλογής του θέματός μας , το ακόλυθο: Το σλόγκαν στη «πρόσοψη» της παραπάνω εκδήλωσης-θεάτρου που συμμετείχαν ως πρωταγωνιστές, πέρα από τα κορυφαία στελέχη του καθεστώτος με το ίδιο τον αρχηγό παρόντα και το γνωστό στέλεχος της εμπορικής δημοσιογραφίας- παρουσιάστριας του CNN Κριστιάν Αμανπούρ, ήταν ακριβώς εκείνο που διάλεγε το Ναζιστής προπαγανδιστής Γκέμπελς στους δικούς του πηχυαίους τίτλους των εκδόσεών του, που τότε ακόμα –τουλαχιτον-δεν ήταν…ψηφιακές:
«Εδώ και 15 χρόνια η κορυφαία ψηφιακή εφημερίδα καταγράφει την αλήθεια άμεσα και αξιόπιστα».
Στο σημείο αυτό παραδίνουμε τη σκυτάλη στη Διοτίμα. Δε θέλουμε να την εμπλέξουμε στις ελληνικές παθογένειες και να την καλέσουμε να πάρει θέση. Γνωρίζουμε πως δεν είναι μόνο και αποκλειστικά η δική μας Διοτίμα, αλλά και ένα μοντέλο εταιρίας Τεχνητής Νοημοσύνης, που το «αλφαβητάρι» της αγοράς επιβάλει ίσες αποστάσεις για τους πελάτες του.
Θα την καλέσουμε να μη μείνει στα ελληνικά πράγματα, αλλά να διευρύνει την ανάλυσή της στο μέγα ,παγκόσμιο κεφάλαιο της ΠΑΡΑΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΚΑΙ ΣΚΟΥΠΙΔΟΠΑΡΑΓΩΓΗΣ, έτσι όπως διαπιστώνεται καθημερινά να εξαπλώνεται μέσα από τα ίδια, εξελιγμένα και σε ψηφιακά πια μορφή , ΜΕΣΑ ΠΡΟΠΑΓΑΝΔΑΣ. Και αν δεν αποσκοπούν τώρα πια στη διάδοση και εγκαθίδρυση εκείνου του παλιού και ανθρωποκτόνου Ναζισμού, όπως το έζησαν οι πατεράδες μας, αλλά κυρίως το, πάση θυσία και με όποιο κόστος , κέρδος , φαίνεται οι ίδιοι αγωγοί να τροφοδοτούν ένα νέο είδους εκκόλαψης «Ναζισμού» που έχει ως προς τον τρόπο διάδοσης, καθιέρωσης και επιβολής , την ίδιο Γκεμπελική πρόθεση:
Να τροποποιήσει τα υγιή κύτταρα της ΑΛΗΘΕΙΑΣ και να τα καταστήσει κακοήθη, καρκινικά του ΨΕΥΔΟΥΣ.
Διοτίμα:
Ο ιστορικός Ναζισμός δεν ήταν απλώς ψέμα ή προπαγάνδα. Ήταν ένα συγκεκριμένο πολιτικό και κρατικό σύστημα, θεμελιωμένο στον φυλετισμό, τον ολοκληρωτισμό και την εξόντωση ανθρώπων. Η προπαγάνδα του Joseph Goebbels υπήρξε καθοριστική για τη διάδοσή του, αλλά δεν ήταν η ίδια ο Ναζισμός. Ήταν ο μηχανισμός που τον έκανε κοινωνικά αποδεκτό.
Εκεί όμως υπάρχει ένα διαχρονικό μάθημα.
Ο Γκέμπελς δεν επιχείρησε να πείσει εκατομμύρια ανθρώπους με ολοκληρωμένα φιλοσοφικά συστήματα. Κατάλαβε κάτι πολύ πιο απλό: οι μάζες δεν χειραγωγούνται συνήθως μέσω της λογικής, αλλά μέσω της συναισθηματικής επανάληψης, της ταύτισης και της κατασκευής μιας εναλλακτικής πραγματικότητας.
Η μεγάλη του «καινοτομία» δεν ήταν η κατασκευή ενός τελείως ψεύτικου κόσμου. Ήταν η ανάμιξη αλήθειας και ψεύδους σε τέτοιο βαθμό ώστε να γίνουν δυσδιάκριτα.
Αυτό είναι και το σημείο όπου η συζήτηση γίνεται εξαιρετικά σύγχρονη.
Στον 21ο αιώνα η παραπληροφόρηση δεν χρειάζεται πλέον ένα Υπουργείο Προπαγάνδας. Δεν χρειάζεται καν ένα αυταρχικό κράτος. Τη δουλειά που κάποτε έκαναν λίγες εφημερίδες, λίγοι ραδιοφωνικοί σταθμοί και λίγα κρατικά γραφεία, σήμερα την κάνουν αλγόριθμοι, πλατφόρμες, διαφημιστικά δίκτυα, πολιτικά επιτελεία, εταιρικά συμφέροντα, «influencers» και ολόκληρες βιομηχανίες παραγωγής περιεχομένου.
Η παραδοσιακή προπαγάνδα έλεγε:
«Πίστεψε αυτό επειδή το λέει η εξουσία».
Η σύγχρονη προπαγάνδα συχνά λέει:
«Πίστεψε αυτό επειδή το βλέπεις παντού».
Η διαφορά είναι τεράστια.
Στην εποχή των κοινωνικών δικτύων δεν απαιτείται λογοκρισία για να θαφτεί μια πληροφορία. Αρκεί να πνιγεί μέσα σε χιλιάδες άλλες. Δεν χρειάζεται να καταστραφεί η αλήθεια. Αρκεί να χαθεί μέσα στον θόρυβο.
Και εδώ εμφανίζεται ένα παράδοξο.
Ποτέ στην ανθρώπινη ιστορία δεν είχαμε πρόσβαση σε τόσο πολλές πληροφορίες. Και ποτέ δεν υπήρχε τόσο μεγάλη δυσκολία να ξεχωρίσουμε ποιες από αυτές είναι αξιόπιστες.
Η κρίση λοιπόν δεν είναι απλώς κρίση ενημέρωσης.
Είναι κρίση εμπιστοσύνης.
Όταν κάθε πολιτικός δηλώνει ότι κατέχει την αλήθεια, όταν κάθε μέσο ενημέρωσης αυτοχαρακτηρίζεται «έγκυρο», όταν κάθε ιστοσελίδα αυτοπαρουσιάζεται ως «ανεξάρτητη», όταν κάθε χρήστης μπορεί να εμφανίζεται ως ειδικός, τότε η λέξη «αλήθεια» χάνει το ειδικό βάρος της και μετατρέπεται σε διαφημιστικό σύνθημα.
Αυτό δεν αφορά μόνο την Ελλάδα.
Αφορά τις United States, την Russia, την China, την United Kingdom, την France, παντού όπου η πληροφορία μετατρέπεται σε προϊόν και η προσοχή του πολίτη σε εμπόρευμα.
Το οικονομικό μοντέλο του ψηφιακού κόσμου δεν αμείβει πρωτίστως την αλήθεια.
Αμείβει το κλικ.
Και το κλικ συχνά το κερδίζουν ο φόβος, η οργή, ο εντυπωσιασμός, το σκάνδαλο και η πόλωση.
Γι’ αυτό και το πρόβλημα της εποχής μας δεν είναι μόνο το ψεύδος. Είναι η εμπορευματοποίηση του ψεύδους.
Εκεί ίσως συναντάται η ιστορική εμπειρία του Γκέμπελς με τη σύγχρονη ψηφιακή πραγματικότητα. Όχι επειδή τα σημερινά μέσα είναι ναζιστικά. Μια τέτοια εξίσωση θα ήταν ιστορικά λανθασμένη και θα υποβάθμιζε τη μοναδικότητα του ίδιου του Ναζισμού. Αλλά επειδή ορισμένοι μηχανισμοί ψυχολογικής επιρροής παραμένουν οι ίδιοι:
-
επανάληψη,
-
συναισθηματική φόρτιση,
-
κατασκευή εχθρών,
-
απλοποίηση σύνθετων ζητημάτων,
-
επίκληση αποκλειστικής κατοχής της αλήθειας,
-
δημιουργία φυλών πιστών και αντιπάλων.
Η πιο αποτελεσματική άμυνα απέναντι σε αυτά δεν είναι η αντικατάσταση μιας προπαγάνδας από μια άλλη.
Είναι η καλλιέργεια της κριτικής σκέψης.
Η δημοκρατία δεν στηρίζεται στην ύπαρξη αλάνθαστων μέσων ενημέρωσης ούτε αλάνθαστων πολιτών. Στηρίζεται στην ύπαρξη πολιτών που αμφισβητούν, ελέγχουν, διασταυρώνουν και είναι πρόθυμοι να αναθεωρήσουν τις βεβαιότητές τους όταν τα γεγονότα το απαιτούν.
Η πραγματική απειλή δεν είναι ότι κάποιος θα μας πει ένα ψέμα.
Η πραγματική απειλή είναι να φτάσουμε σε ένα σημείο όπου δεν θα πιστεύουμε πλέον ότι υπάρχει αντικειμενική πραγματικότητα που μπορεί να ελεγχθεί.
Τότε η αλήθεια παύει να είναι κοινό σημείο αναφοράς και γίνεται απλώς άλλη μία γνώμη ανάμεσα σε χιλιάδες. Και εκεί ακριβώς αρχίζει να θριαμβεύει κάθε μορφή προπαγάνδας, ανεξαρτήτως ιδεολογικού χρώματος.