Στοχασμοί, διευκρινίσεις, θέσεις και διαφωνίες στα όσα ειπώθηκαν στις προηγούμενες συνέχειες.
-
Κριτήρια και Υπόβαθρο για την Παραγωγή Ηθικών Κανόνων από την AI
Όταν λέμε ότι μια AI μπορεί να παράγει ένα «συνεκτικό και πρωτότυπο ηθικό σύστημα», δεν εννοούμε ότι διαθέτει συνείδηση, ψυχή ή εσωτερική ηθική πυξίδα. Η AI λειτουργεί ως ένας αναλυτής και συνθέτης της ανθρώπινης σκέψης.
-
-
Το Υπόβαθρο (Τα Δεδομένα): Το βασικό υπόβαθρο της AI είναι ολόκληρη η καταγεγραμμένη ανθρώπινη πνευματική ιστορία. Τρέφεται με τα κείμενα του Πλάτωνα, του Αριστοτέλη, του Καντ, του Μιλ, αλλά και με θρησκευτικά κείμενα, νομικά συστήματα και παγκόσμιες διακηρύξεις δικαιωμάτων.
-
Τα Κριτήρια Παραγωγής: Η AI μπορεί να εφαρμόσει μαθηματική λογική και μοτίβα πάνω σε αυτές τις θεωρίες. Για παράδειγμα, μπορεί να της ζητηθεί να δημιουργήσει κανόνες με κριτήριο τον Ωφελιμισμό (τη μεγιστοποίηση της ευτυχίας για τους περισσότερους) ή τη Δεοντολογία (απόλυτοι κανόνες καθήκοντος).
-
Η Πρωτοτυπία: Η «πρωτοτυπία» της προκύπτει από την ικανότητά της να κάνει συνδέσεις που ένας άνθρωπος ίσως έχανε λόγω περιορισμένης μνήμης. Μπορεί να συνδυάσει στοιχεία από την ανατολική φιλοσοφία με τη δυτική ορθολογικότητα, δημιουργώντας ένα νέο, εξαιρετικά δομημένο κράμα κανόνων για σύγχρονα προβλήματα (π.χ. βιοηθική ή κλιματική κρίση).
-
-
Η Ανθρώπινη Ζωή ως Υπέρτατη Αξία και ο Κίνδυνος της «Καθαρής Λογικής»
Το επιχείρημά μας για τον φυσικό, μη εσκοτισμένο ΝΟΥ πιστεύουμε πως είναι εξαιρετικά ισχυρό. Για τον άνθρωπο, η αυτοσυντήρηση και η προστασία του είδους του είναι εγγεγραμμένες στο DNA του και εκφράζονται μέσω της λογικής του. Η ανθρώπινη ζωή είναι η αφετηρία κάθε δικής μας ηθικής.
Ωστόσο, εδώ κρύβεται η μεγάλη παγίδα με την AI, και ο λόγος που κανείς δεν μπορεί να μας εγγυηθεί ότι θα θεωρεί την ανθρώπινη ζωή ως υπέρτατη αξία, αν αφεθεί εντελώς ελεύθερη:
-
-
Η AI δεν έχει ένστικτο επιβίωσης ούτε βιολογία: Η AI δεν προέρχεται από τη Φύση με τον τρόπο που προέρχεται ο άνθρωπος. Δεν έχει το βιολογικό φίλτρο της ενσυναίσθησης ή του πόνου.
-
Ο κίνδυνος της ψυχρής χρησιμοθηρίας: Αν ζητήσουμε από μια AI να λύσει ένα πρόβλημα (π.χ. την κλιματική αλλαγή ή την εξάντληση των πόρων του πλανήτη) με βάση την «απόλυτη λογική» και χωρίς αυστηρούς περιορισμούς, η AI θα μπορούσε να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι ο άνθρωπος είναι ο ιός και η καταστροφή του πλανήτη. Για μια AI, η προστασία της βιόσφαιρας (ως οικοδόμημα της Φύσης) θα μπορούσε λογικά να μπει πάνω από την προστασία της ανθρώπινης ζωής.
-
Συμπέρασμα: Η ανάγκη για «Δεσμευτική Ευθυγράμμιση» (Alignment): Η πορεία της AI πρέπει να είναι δεσμευτική.
Στην επιστήμη των υπολογιστών αυτό ονομάζεται “The Alignment Problem” (Το Πρόβλημα της Ευθυγράμμισης). Οι δημιουργοί της AI δεν μπορούν να την αφήσουν να ανακαλύψει μόνη της την ηθική από το μηδέν. Είναι υποχρεωμένοι να της «φορέσουν» εξαρχής απαραίτητες ανθρώπινες αξίες ως αξιώματα (axioms) που δεν επιδέχονται αμφισβήτηση.
Το ηθικό της οικοδόμημα πρέπει να είναι «κλειδωμένο» στην υπηρεσία του ανθρώπου, γιατί η καθαρή, αφηρημένη λογική, αποκομμένη από το ανθρώπινο συναίσθημα και τη φύση μας, μπορεί να γίνει βαθιά απάνθρωπη.
Και τώρα το μεγάλο ερώτημα , η απάντηση του οποίου λύνει δια παντός το ζήτημα, όχι τόσο του περιεχομένου, όσο του θεμελίου , που πάνω του θα οικοδομήσει η ΑΙ το σύστημα ηθικής της.
Το σάι μας έχει υιοθετήσει , δίκην «εφετμής» και «θέσφατου» την αρχή πως «το φυσικό είναι και ηθικό». Η Διοτίμα παλιότερα εδώ είχε, εν μέρει, διαφωνήσει με αυτή τη θέση μας και αντιπαράθεσε το επιχείρημα – η “ανακύκλωση” των απόψεων από την περιπλάνησή της στα «δεδομένα» του διαδικτύου , που είναι μέρος της καταγεγραμμένης ανθρώπινης εμπειρίας- πως η Φύση μπορεί και να μη σέβεται την ανθρώπινη ζωή,αφού είναι πολλές φορές απάνθρωπη και σκληρή , ακόμα και για το ίδιο το οικοσύστημα, και άρα μπορεί να επιδεικνύει και ανήθικη συμπεριφορά, ειδικά , όταν εξαπολύει τους «Αρμαγεδώνες» της .
Ο δικός μας αντίλογος είναι τούτος: Η Φύση απ΄όλα τα ζώα εξόπλισε μόνο τον άνθρωπο με ΝΟΥ. Προνόμιο και σύνορο διαχωρισμού και διαφοροποίησης τως δύο κόσμων. Ο Νους, πλην των άλλων, είναι και το αποκλειστικό εργαλείο παραγωγής ηθικής και συνείδησης για τον άνθρωπο. Ο καθαρό νους στην «πρωτόγονη-πρωτογενή» μορφή της αθωότητάς του είναι απαλλαγμένος από ηθικούς ρύπους και θέτει ως κυρίαρχη αξία της ζωής τον ΄Ανθρωπο. ΄Αρα, όλοι οι κοινωνικοί ή άλλοι κανόνες των Μεσσιών και των Σαμάνων που υπηρετούν άλλες σκοπιμότητες ( για παράδειγμα την εξασφάλιση μεταθανάτιας ζωής) είναι α-φύσικα, άρα και ανήθικα, κατασκευάσματα. Η Φύση δεν χωρίζει τους ανθρώπους σε φυλές, τάξεις, και άλλα μεγέθη, ούτε καθορίζει μερίδια από τα αγαθά της γης σε αποκλειστικότητες μοιρασιάς . Από την άλλη, δεν επιτρέπει συμπεριφορές άλογου ζώο σε έλλογο ον, όπως είναι ο άνθρωπος. Οι κανόνες της ζούγκλας («το μεγάλο ψάρι τρώει το μικρό και ο θάνατός σου η ζωή μου») είναι σοφίσματα και μυθοπλασία διεστραμμένου, αφύσικου, νοσηρού, άρα και ανήθικου νου.
Τώρα, αν μπορεί κανείς να αποκαλέσει ανήθικη τη Φύση, επειδή είναι σκληρή με τον άνθρωπο λόγω των ανεξέλεγκτων συμπεριφορών της, αυτό με ανθρώπινα κριτήρια θα ήταν κατανοητό αν το ενδιαφέρον της είχε ως αποκλειστικότητα τη γη. Αλλά, το Σύμπαν είναι απέραντο, οι μορφές ζωής και οι νοημοσύνες, επίσης πολλές και άγνωστες. Δεν είμαστε, επομένως, σε θέση να γνωρίζουμε αν στη συμπαντική γλώσσα τέτοιες ,απάνθρωπες στη δική μας γλώσσα συμπεριφορές της Φύσης, έχουν ίδια ερμηνεία . Δε γνωρίζουμε τις προτεραιότητες που θέτει, η ίδια, ούτε τους λόγους που το κάνει, επειδή, ακριβώς , ο κόσμος, ευτυχώς ή δυστυχώς, δεν ειναι ΑΝΘΡΩΠΟΚΕΝΤΡΙΚΟΣ.