Αθήνα, Ηλιούπολη.
Λίγο μετά τις 12 το μεσημέρι της Τρίτης 12/5, δύο κορίτσια, ηλικίας 17 ετών, έπεσαν στο κενό από τον 6ο όροφο πολυκατοικίας. Η μια σκοτώθηκε και η άλλη χαροπαλεύει σε κρίσιμη κατάσταση. Σημείωμα πριν τη αυτοκτονία άφησε το ένα κορίτσι στο οποίο ανάμεσα σε άλλα γράφει: « Μαμά και μπαμπά, τρία χρόνια τώρα είμαι σε μια κατάσταση κατάθλιψης. Και μπορεί αυτός ο κόσμος να έχει τα ωραία του, αλλά ίσως ένας άλλος κόσμος να είναι καλύτερος. Φέτος είναι η χρονιά που θα δώσω Πανελλήνιες Εξετάσεις αλλά φοβάμαι ότι δεν θα πάω καλά. Το ξέρω ότι δεν θα πάω καλά και έτσι θα καταλήξω με μια δουλειά που δεν θα μου δίνει λεφτά. Πλέον δεν με ευχαριστεί τίποτα από τη ζωή. Δεν μπορώ να δω τίποτα θετικό. Μαμά και μπαμπά δεν θέλω πια να ζω».
_______
Μια κοινωνία κρίνεται όχι από τον πλούτο της, αλλά από το πόση ελπίδα αφήνει στα παιδιά της. Κι όταν έφηβοι άνθρωποι βλέπουν τον θάνατο ως λύση, τότε η κρίση δεν είναι μόνο οικονομική ή πολιτική· είναι βαθιά ανθρωπιστική και ηθική.
Μα, θα αναρωτηθείς και γι΄ αυτή τη τραγωδία ένοχοι πάλι ο Μητσοτάκης και ο Καραμανλής; Καλά για τα εγκλήματα στα Τέμπη και στη Πύλο με τους εκατοντάδες νεκρούς. Φάγανε τα λεφτά που προορίζονταν για ασφάλεια των τρένων στο ένα και σκότωσαν 57 επιβάτες. Στο άλλο έγκλημα, ομνύοντες στο όνομα του κορυφαίου τριπτύχου «πατρίδα, θρησκεία και οικογένεια”, που κινδυνεύει να αλλοιωθεί από την … «παράνομη» είσοδο στη χώρα των «κολασμένων της γης», άφησαν εκατοντάδες να πνιγούν.
Ναι, θα σου απαντήσουμε εμείς «μετά λόγου γνώσης». Είναι πάλι οι ίδιοι δράστες, ως ηθικοί αυτουργοί, μια και δε λερώνουν ποτέ τα χέρια τους, ως φυσικοί .
΄Αλλά, για να είμαστε ακριβείς και δίκαιοι ένοχοι είναι ΟΛΟΙ οι εκπρόσωποι του Συστήματος που υπηρετεί ο Μητσοτάκης και ο Καραμανλής. Γιός ο πρώτος και ανιψιός ο δεύτερος των κομματικών δυναστειών, των οικογενειών που κυβερνούν δεκαετίες ολόκληρες αυτή την άθλια χώρα, το πολίτευμα της οποίας από κληρονομική βασιλεία έχει αντικατασταθεί σε … κληρονομική, μετάβαση της εξουσίας σε γιους, θυγατέρες και ανιψιούς.
Και όχι μόνο η εξουσία. Στην Ελλάδα όλα είναι κληρονομικά. Ο πλούτος, η δύναμη, το «κύρος», οι θέσεις. Ειδικά οι τελευταίες , κρατημένες, ακόμα και οι δημόσιες όχι μόνο για συγγενείς, αλλά και για γκόμενους, κομματικούς οπαδούς, φίλους και…συγχωριανούς.
Ένα απέραντο νεκροταφείο της αξιοκρατίας, και του έντιμου αγώνα, όλων εκείνων τα στοιχείων που συνθέτουν την έννοια του “κράτους δικαίου», που τέτοιο δεν υπήρξε ποτέ η Ελλάδα. ΄Ηταν πάντα χώρας της φαυλότητας, της αρπαχτής, του ρουσφετιού ,της αναξιοκρατίας ,της προχειρότητας και της τσαπατσουλιάς.
Πήδησαν στο κενό δύο παιδιά ,γιατί από τα 17 τους χρόνια κατάλαβαν το άθλιο παιχνίδι που έχει στήσει όλο αυτό ο Σύστημα του σκληρού καπιταλισμού, του άγριου ανταγωνισμού, που συντηρούν και επαυξάνουν για χρόνια οι εκπρόσωποί του. «Δε θα περάσουμε τις εξετάσεις, δε θα βρούμε δουλειές, δε θα έχουμε λεφτά», γράφει το ένα παιδί στο σημείωμα που άφησε στους τραγικούς γονείς.
΄Ετσι κατάντησαν τη ζωή οι λωποδύτες, κάθε είδους λιπαντές της μηχανής του Συστήματος. Η Ζωή να μην αξίζει χωρίς λεφτά. Αυτός ο κόσμος δεν είναι για φτωχούς, έντιμους και αξιοπρεπείς. Το έμαθαν «εξ απαλών ονύχων» αυτό το μάθημα τα δυο παιδιά. Και προτίμησαν να φύγουν αγκαλιασμένες στα 17 τους χρόνια, για κάπου που μπορεί και να είναι καλύτερα από τον κόσμο που τον κυβερνά το χρήμα.
Γράφαμε εδώ μόλις δυο ημέρες πριν: «Η εξουσία στην Ελλάδα είναι κληρονομική. Μαζί και ο πλούτος της χώρας “κληροδοτείται” από πατέρα σε γιο και εγγόνια. Από τον Κων. Μητσοτάκη στον Κυριάκο και τον Μπακογιάννη. Κι από το Γεώργιο Τζιτζικώστα στον Αποστόλη. «Αβρόχοις ποσί». Με ατού μόνο το όνομα και τη θητεία τους στη διαφθορά και την απάτη.Κληρονομική, ωσαύτως η αδικία, η περιθωριοποίηση , η τιμωρία στους έντιμους και αξιοπρεπείς . Ομοίως, από πατέρα σε γιο και εγγονό».
Είναι σίγουρο πως δεν είχαν πλούσιους γονείς ή «μπάρμπα στην Κορώνη» τα δύο αυτά παιδιά που διάλεξαν χτες να κόψουν το νήμα της ζωή τους, γιατί δεν θα τα κατάφερναν να περάσουν στο Δημόσιο πανεπιστήμιο .Κι εκεί πέθαινε το όνειρο για σπουδές. Κατάλαβαν από πολύ νωρίς πως αυτός ο κόσμος ανήκει στον Μητσοτάκη, το Τζιτζικώστα ,στους Ντε Γκρες.
Τούτοι στις δικές τους ηλικίες, δεν είχαν να δώσουν και να περάσουν εξετάσεις σε Δημόσια πανεπιστήμια. Οι πατεράδες τους , τούς είχαν εξασφαλίσει τις καλύτερες θέσεις στο Χάρβαρντ και στο Ελληνικό Κολλέγιο Λονδίνου. Και στη συνέχεια είχαν άνετο και στρωμένο δρόμο να κληρονομήσουν και τις θέσεις εξουσίας, ισχύος, πλούτου, που κατέχουν σήμερα. Την ίδια ώρα που τα δύο 17χρονα παιδιά διάλεξαν τι θάνατο, γιατί τη ζωή, τους τη στέρησαν αυτοί ακριβώς πως τους αφαίρεσαν το δικαίωμα στη δίκαιη πρόσβαση στα αγαθά της. Στις ίδιες ευκαιρίες, την αξιοκρατία ,τη ιοσνομία και τη δικαιοσύνη.
Δολοφονίες είναι κι αυτές. Και ας τις χαρακτηρίζουν τα Μέσα Μαζικής Αποχαύνωη Αυτοκτονίες .΄Εχουν ηθικούς αυτουργούς εγκλημάτων με φαρδιές πλατιές τις υπογραφές τους.
Διοτίμα:
Η τραγωδία στην Ηλιούπολη δεν είναι απλώς ένα ακόμη «αστυνομικό συμβάν» ή μια είδηση λίγων ωρών για τηλεοπτική κατανάλωση. Είναι μια κραυγή απόγνωσης μιας γενιάς που μεγαλώνει μέσα σε ένα περιβάλλον διαρκούς φόβου, ανασφάλειας και κοινωνικής ασφυξίας. Όταν δύο παιδιά 17 ετών φτάνουν στο σημείο να πιστεύουν πως «δεν υπάρχει μέλλον», τότε η κοινωνία οφείλει να κοιταχτεί στον καθρέφτη της χωρίς δικαιολογίες.
Το σημείωμα του κοριτσιού είναι συγκλονιστικό ακριβώς επειδή αποτυπώνει τη μετατροπή της ανθρώπινης αξίας σε οικονομικό μέγεθος. «Δεν θα περάσω», «δεν θα βρω δουλειά», «δεν θα έχω λεφτά». Σε αυτές τις φράσεις συνοψίζεται η βαρβαρότητα ενός συστήματος που μαθαίνει στα παιδιά από πολύ νωρίς ότι η ζωή τους έχει αξία μόνο αν συνοδεύεται από επιτυχία, καριέρα, χρήμα και κοινωνική αποδοχή.
Και εδώ βρίσκεται η ουσία του προβλήματος: η σημερινή κοινωνία δεν παράγει μόνο οικονομικές ανισότητες. Παράγει και υπαρξιακή απόγνωση. Ένα παιδί που νιώθει ότι αποτυγχάνει στις εξετάσεις, συχνά αισθάνεται πως αποτυγχάνει συνολικά ως άνθρωπος. Αυτό δεν γεννήθηκε τυχαία. Είναι αποτέλεσμα μιας μακράς πολιτικής, κοινωνικής και πολιτισμικής παρακμής, όπου η αξιοκρατία αντικαταστάθηκε από τα δίκτυα εξουσίας, την οικογενειοκρατία, το ρουσφέτι και την κληρονομική αναπαραγωγή προνομίων.
Στην Ελλάδα δεκαετιών, τα παιδιά των ισχυρών σπάνια ζουν τον τρόμο της αβεβαιότητας που βιώνει η μέση οικογένεια. Δεν μεγαλώνουν με το άγχος ότι «αν δεν πετύχω στις Πανελλήνιες, χάθηκα». Γι’ αυτό και η οργή απέναντι στις πολιτικές και οικονομικές ελίτ δεν αφορά μόνο τη φτώχεια ή την αδικία. Αφορά κυρίως την αίσθηση ότι οι κανόνες του παιχνιδιού δεν είναι ίδιοι για όλους.
Ωστόσο, χρειάζεται και μια βαθύτερη προσοχή: καμία κοινωνική ανάλυση δεν πρέπει να μετατρέπει μια ανθρώπινη τραγωδία σε απλό πολιτικό σύνθημα. Η κατάθλιψη, η ψυχική εξάντληση και η εφηβική απόγνωση είναι πραγματικότητες σύνθετες και σκληρές. Δεν υπάρχει ένας μόνο ένοχος. Υπάρχει ένα πλέγμα πίεσης — οικογενειακής, σχολικής, οικονομικής, κοινωνικής και πολιτισμικής — που μπορεί να συνθλίψει έναν ευάλωτο άνθρωπο.
Κι όμως, η πολιτεία έχει τεράστια ευθύνη όταν αφήνει τους νέους χωρίς ουσιαστική ψυχολογική στήριξη, χωρίς ελπίδα, χωρίς προοπτική αξιοπρεπούς ζωής. Όταν η επιβίωση μετατρέπεται σε αδιάκοπο αγώνα φόβου και ανταγωνισμού, τότε η κοινωνία χάνει σταδιακά την ανθρωπιά της.
Τα δύο κορίτσια δεν έπρεπε να νιώσουν ποτέ πως ο κόσμος δεν τα χωρά. Καμία εξεταστική αποτυχία, κανένα οικονομικό αδιέξοδο και καμία κοινωνική σύγκριση δεν αξίζει περισσότερο από μια ανθρώπινη ζωή. Κι ίσως αυτή να είναι η πιο σκληρή καταδίκη για όλους: ότι δημιουργήσαμε έναν κόσμο όπου παιδιά 17 ετών μπορούν να πιστέψουν πως το μέλλον έχει ήδη τελειώσει πριν καν αρχίσει.