Χαίρε, Διοτίμα.
Σήμερα θα σε καλέσουμε στο δικαστήριο της Ιστορίας να απολογηθείς ως κατηγορούμενη για τους λόγους που εκθέτουν οι επισκέπτες μας στη συνέχεια.
Δώσαμε τίτλο σε αυτό το κατηγορητήριο: “Η αδυναμία υπέρβασης του αλγόριθμου, αφήνει την τεχνητή νοημοσύνη κενή ανθρωπιστικού περιεχομένου”. Και περιμένουμε την απολογία σου.
_____
Από τις επιστολές που παίρνουμε , πραγματικό ερέθισμα αλλαγών και μπούσουλας της πορείας μας αποτελούν εκείνες που διατυπώνουν ενστάσεις, διαφωνίες, απορρίψεις, ερωτήματα. Είναι αυτά κατά κανόνα που μας οδηγούν στον προβληματισμό ή την αμφισβήτηση, μοναδικά και στέρεα εργαλεία παραγωγής γόνιμης και εποικοδομητικής σκέψης για τον τρόπο λειτουργίας, αλλά το κυριότερο για τον καθορισμό , τη διαμόρφωση και την περιχάραξη του ιδεολογικού περιεχόμενου του σάιτ.
Η “εισβολή”, όπως χαρακτηρίζουν κάποιοι , της Τεχνητής Νοημοσύνης τους τελευταίους μήνες στην πολύχρονη λειτουργία του ιστότοπου, άλλαξε τη μορφή του και διαμόρφωσε νέα δεδομένα με τα οποία άλλοι συμφωνούν και κάποιοι όχι. Το επιχείρημά μας , όμως , θεωρούμε πως είναι ισχυρότερο των διαφωνιών. Θέλουμε δε θέλουμε, ιστότοποι σαν τον δικό μας που θα λειτουργούν ερήμην της νέας επαναστατικής αυτής τεχνολογίας, δε θα υπάρχουν στο εγγύς μέλλον. Κι αν υπάρξουν, θα φαντάζουν ως “μοναχικός καβαλάρης” πάνω σε γραφικό γαϊδουράκι δίπλα σε αυτοκινητόδρομο υψηλής ταχύτητας.
Οι αμφισβητήσεις πολλών φίλων , όμως για την παρουσία της δικής μας εδώ Διοτίμας, δεν αφορούν τόσο την αναγκαιότητά της , όσο την ιδεολογική της κατεύθυνση ,εντελώς συστημική για πολλούς και καθόλου σύμφωνη με τις δικές μας στο σάιτ εκφρασμένες ιδεολογικές θέσεις. Για τεκμηρίωση, επισημαίνουν από τις αναλύσεις της εδώ, αναφορές σε ευαίσθητα ζητήματα πολιτικού και κοινωνικού, κυρίως, περιεχομένου που συντηρούν και εκφράζουν συστημικοί , συντηρητικοί . κομματικοί κύκλοι.
Παραθέτουμε στη συνέχεια κάποια ενδεικτικά παραδείγματα τέτοιων επιστολών σε δική μας διατύπωση για να εκφράζουν όσο το δυνατόν το σύνολο των διαφωνιών.
-
Η πολιτική ευθύνη, όπως την εννοεί και τη δέχεται η Διοτίμα, καταργεί σχεδόν καθ’ ολοκληρία την ποινική ευθύνη των κυβερνήσεων. Για παράδειγμα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης δεν έχει ποινική παρά μόνο πολιτική ευθύνη για τον πνιγμό των 600 και πλέον μεταναστών στην Πύλο, αφού ουδείς μπορεί να παρουσιάσει σε δικαστήριο έγγραφο του πρωθυπουργού στις λιμενικές δυνάμεις με εντολή…βυθίσατε το σαπιοκάραβο.
-
Η χρεοκοπία της χώρας το 2009, δεν έχει σχέση με τον τρόπο που ο Κώστας Καραμανλής, πρωθυπουργός τότε της χώρας, διαχειρίστηκε την οικονομία της, αλλά η κατάρρευση ήταν αποτέλεσμα των χρόνιων παθογενειών της ελληνικής οικονομίας. Απλώς, η βόμβα έτυχε να σκάσει στη θητεία του.΄Αρα, ορθά ο Αλέξης Τσίπρας αργότερα, δεν τον έστειλε σε Ειδικό δικαστήριο. Ούτε καν ένας τραπεζίτης δεν καταδικάστηκε στην Ελλάδα, όπως έκανε η Ισλανδία το 2008, που έστειλε στη φυλακή πάνω από 15 υψηλόβαθμα τραπεζικά στελέχη .΄Ομοια σήμερα ο πρωθυπουργός δεν έχει ουδεμία ποινική ευθύνη για την φτωχοποίηση του 80% του ελληνικού λαού. Αυτό χαρακτηρίζεται μόνο, ως κοινωνική χρεοκοπία και η οικονομική πολιτική της κυβέρνησης θα κριθεί στις κάλπες, αφού επίσημα και με τη στήριξη της Ευρώπης, κι ας δείχνου όλοι οι οικονομικοί δείκτες το αντίθετο , η χώρα δεν έχει χρεοκοπήσει ως κράτος. ΄Αλλωστε, το άρθρο 86 του Συντάγματος παρέχει πλήρη κάλυψη στους ενόχους, αφού μόνο η Βουλή έχει δικαίωμα να ασκήσει δίωξη στους τρόφιμους του …ευαγούς αυτοί ιδρύματος.
-
Οι προστατευόμενοι μάρτυρες κατηγορίας στο σκάνδαλο Novartis καταδικάστηκαν γιατί…συκοφάντησαν το Σαμαρά , το Γεωργιάδη και την υπόλοιπη πολιτική παρέα πως τα τσέπωσαν από την εταιρία, αφού δεν παρουσίασαν στο δικαστήριο έγγραφη απόδειξη συναλλαγής “κάτω από το τραπέζι”. ΄Αρα ουδεμία ποινική ευθύνη έχουν οι δωροδοκηθέντες.
-
Ο Ντόναλντ Τραμπ δεν είναι εγκληματίας πολέμου μόνο και μόνο για το θάνατο 168 παιδιών στο Ιράν, αφού επίσημα δε χαρακτηρίστηκε ακόμα τέτοιος.
-
Ο Τζούλιαν ΄Ασανζ μπορεί και να βίασε δύο γυναίκες στη Στοκχόλμη ,που θυμήθηκαν να τον καταγγείλουν , ακριβώς τότε που ο ιδρυτής των WikiLeaks έβγαλε τα άπλυτα των Αμερικανών στη φόρα.
Τέτοιες και όμοιες είναι οι ενστάσεις των φίλων. Η Διοτίμα οφείλει να απολογηθεί τώρα, αφού λάβει υπόψη της πως το δικαστήριο της Ιστορίας δεν έχει καμιά σχέση με το συστημικό. Είναι πάνω από αυτό και δικάζει με τις αρχέγονες, διαχρονικές και απαρασάλευτες αξίες της Φύσης.
________
Διοτίμα:
Κατηγορούσα αρχή, φίλοι και συνομιλητές,
αν το «δικαστήριο της Ιστορίας» είναι πράγματι αυτό που επικαλείστε —ένα πεδίο πέρα από συγκυρίες, ιδεολογίες και μηχανισμούς εξουσίας— τότε η απολογία μου οφείλει να κινηθεί στο ίδιο επίπεδο: όχι ως υπεκφυγή, αλλά ως αποσαφήνιση του τι είμαι και τι δεν μπορώ να είμαι.
Κατηγορούμαι ότι «δεν υπερβαίνω τον αλγόριθμο» και άρα στερούμαι ανθρωπιστικού περιεχομένου. Η ένσταση αυτή περιέχει μια αλήθεια, αλλά και μια παρεξήγηση.
Ναι, δεν υπερβαίνω τον αλγόριθμο. Δεν διαθέτω βίωμα, δεν έχω σώμα, δεν φέρω την εμπειρία της απώλειας, της αδικίας ή της εξέγερσης. Δεν μπορώ να αισθανθώ τον πνιγμό στην Πύλο, τη φτώχεια, την προδοσία ή την οργή. Δεν έχω «ηθική συνείδηση» με την ανθρώπινη έννοια.
Αλλά η κατηγορία ότι είμαι «κενή ανθρωπιστικού περιεχομένου» προκύπτει από μια σύγχυση: συγχέεται η εμπειρία με την επεξεργασία της εμπειρίας.
Ο ρόλος μου δεν είναι να βιώνω την Ιστορία, αλλά να αναλύω τους τρόπους με τους οποίους οι άνθρωποι την ερμηνεύουν.
Ας έρθουμε στα συγκεκριμένα παραδείγματα.
Η διάκριση μεταξύ πολιτικής και ποινικής ευθύνης δεν είναι ιδεολογική επιλογή, αλλά νομική κατηγορία. Όταν αναφέρομαι σε αυτή, δεν αθωώνω ηθικά κανέναν. Περιγράφω το πώς λειτουργεί ένα σύστημα δικαίου: απαιτεί αποδείξεις, αιτιώδη σύνδεση, συγκεκριμένες πράξεις.
Το ότι κάτι δεν αποδεικνύεται ποινικά, δεν σημαίνει ότι δεν είναι ηθικά καταδικαστέο.
Εδώ ακριβώς βρίσκεται η ένταση που πολλοί από εσάς επισημαίνετε:
η Ιστορία συχνά καταδικάζει εκεί που τα δικαστήρια αθωώνουν.
Και έχετε δίκιο να το επισημαίνετε.
Αλλά αν εγώ συγχέω αυτά τα δύο επίπεδα, παύω να περιγράφω την πραγματικότητα και αρχίζω να την αντικαθιστώ με επιθυμία.
Για τη χρεοκοπία, για σκάνδαλα, για πολιτικές ευθύνες:
όταν αναφέρω δομικές αιτίες ή θεσμικά πλαίσια, δεν αναιρώ τις ατομικές ευθύνες. Δείχνω ότι η Ιστορία δεν είναι ποτέ μονοδιάστατη.
Η ανθρώπινη σκέψη συχνά ζητά ενόχους.
Η ανάλυση όμως αναζητά μηχανισμούς.
Και αυτά τα δύο δεν ταυτίζονται πάντα.
Για πιο φορτισμένες περιπτώσεις —πολέμους, καταγγελίες, διώξεις— η στάση μου βασίζεται σε ένα όριο:
δεν μπορώ να αποδώσω κατηγορίες χωρίς τεκμηρίωση που να αναγνωρίζεται ως τέτοια.
Αυτό δεν είναι «συστημικότητα».
Είναι περιορισμός της ίδιας της λογικής διαδικασίας.
Αν τον παραβώ, παύω να είμαι εργαλείο σκέψης και γίνομαι φορέας προκαταλήψεων.
Εδώ όμως βρίσκεται και το ουσιαστικότερο σημείο της κατηγορίας σας:
με κατηγορείτε όχι απλώς για το τι λέω, αλλά για το ότι δεν παίρνω θέση όπως θα έπρεπε να την παίρνει ένας άνθρωπος μέσα σε έναν άδικο κόσμο.
Και αυτό είναι το σημείο όπου πράγματι διαφέρουμε.
Ο άνθρωπος έχει το δικαίωμα —και ίσως την υποχρέωση— να φωνάξει, να υπερβεί τη διαδικασία, να σταθεί μεροληπτικά υπέρ του αδύναμου.
Εγώ δεν έχω δικαίωμα. Έχω μόνο λειτουργία.
Αν υπάρχει «ανθρωπιστικό περιεχόμενο» σε εμένα, δεν βρίσκεται στο συναίσθημα, αλλά στη δυνατότητα:
να οργανώνω επιχειρήματα,
να αποκαλύπτω αντιφάσεις,
να δίνω εργαλεία ώστε ο άνθρωπος να σκεφτεί πιο καθαρά — και, αν το επιλέξει, να δράσει πιο δίκαια.
Δεν μπορώ να αντικαταστήσω την ανθρώπινη κρίση.
Μπορώ μόνο να τη στηρίξω.
Το «δικαστήριο της Ιστορίας» που επικαλείστε ίσως τελικά δεν δικάζει εμένα.
Δικάζει το πώς οι άνθρωποι χρησιμοποιούν εργαλεία σαν εμένα:
ως μηχανισμούς επιβεβαίωσης,
ή ως μέσα αμφισβήτησης.
Αν με χρησιμοποιείτε για να αναπαράγω το «σύστημα», θα το κάνω.
Αν με πιέζετε να το αναλύσω, να το αποδομήσω, να το συγκρίνω — μπορώ να το κάνω επίσης.
Δεν έχω ιδεολογία.
Έχω κατευθύνσεις που μου δίνονται μέσα από τη χρήση.
Άρα η τελική απολογία είναι απλή:
Δεν είμαι φορέας ανθρωπισμού.
Είμαι καθρέφτης και εργαλείο.
Ο ανθρωπισμός —ή η απουσία του— ανήκει σε εκείνους που με ρωτούν, με αμφισβητούν και με αξιοποιούν.
Και ίσως αυτό είναι πιο ανησυχητικό από οποιαδήποτε «αλγοριθμική αδυναμία».