Η Ιστορία δεν ζητά πια ήρωες με σπαθιά,
αλλά ανθρώπους που αρνούνται να τα σηκώσουν.
Η ελευθερία του μέλλοντος δεν θα είναι κατάκτηση,
αλλά συνειδητή αποδέσμευση.
Είχαμε ζητήσει παλιότερα από τη Διοτίμα να επιβεβαιώσει τη δική μας ιστορική πεποίθηση πως αν στους αιώνες οι κοινότητες των ανθρώπων πορεύονταν χωρίς ηγεμόνες , έθνη, βασίλεια και κράτη, το σύνολο των νεκρών από την παραβατικότητα και εγκληματικότητα των μελών των «απάτριδων» και «ακέφαλων» αυτών κοινωνιών. θα ήταν απείρως μικρότερο του αριθμού των θυμάτων από τους πολέμους και την κρατική βία. Συμφώνησε και επαύξησε. Και είναι τρομακτική η διαπίστωση ,επειδή ακριβώς ο αλγόριθμος δεν μπορεί να κατηγορηθεί ούτε ως άπατρις ούτε ως αναρχικός, όπως εύκολα οι «πατριώτες» και οι κρατικιστές σπεύδουν να φορτώσουν βάρη στον ιστορικό.
΄Οντως, αυτή η διακρίβωση φτάνει και περισσεύει , χωρίς καμιά άλλη αναφορά σε ιστορικά τεκμήρια που θα ενίσχυαν την πεποίθηση πως και άλλες μάστιγες, όπως η φτώχεια, ο ρατσισμός οι κοινωνικές διακρίσεις, οι δικαιικός αποκλεισμός των θυμάτων της αδικίας, για να μείνουμε στα χειρότερα δεινά των ανθρώπινων κοινωνιών, μαζί με τον πόλεμο που προσημάναμε, θα ήταν αισθητά λιγότερες, ίσως και αμελητέες. Και τέτοιες διαβεβαιώσεις είναι ικανές να κάνουν να αναρωτηθεί ακόμα και ο στοιχειώδη λογική διαθέτων, αν υπάρχει λόγος να έχουμε πατρίδες, έθνη κράτη ,ηγεμόνες βασιλείς και κυβερνήσεις.
Όχι, απαντά η Ιστορία, δεν υπάρχει κανένα επιχείρημα που να δικαιολογεί την ύπαρξη αρχόντων και αρχομένων, εντολέων και εντελλομένων, πατριωτών και απάτριδων ,αδελφών εθνών και ανάδελφων.
Η απέραντη Ρωμαϊκή αυτοκρατορία και η κατοπινή συνέχειά της η Βυζαντινή και η μετά από αυτή η Οθωμανική είναι από τις πολλές και ηχηρές ιστορικές αποδείξεις της αχρηστίας εννοιών και «υποστάσεων» φορτισμένων με -ισμούς κάθε είδους. Ο εύκολος μετασχηματισμός των διαφορετικών συνόλων μέσα στο καμίνι της συνύπαρξης στις αυτοκρατορίες , όπου οι λαοί, οι μνήμες και οι παραδόσεις , «ψήνονται» και δοκιμάζονται, οδήγησαν σε ανατρεπτικές αλλαγές στους αιώνες. Όπως ακριβώς το οραματίστηκε ο επαναστάτης και μάρτυρας των «αναρχικών» του ιδεών, ο Ρήγας Φεραίος στον περίφημο θούριό του (1797):
«Στην πίστη του ο καθένας, ελεύθερος να ζη, στην δόξαν του πολέμου, να τρέξουμε μαζύ, Βούλγαροι κι Αρβανήτες, Αρμένοι και Ρωμιοί, Αράπηδες και άσπροι, με μια κοινή ορμή. Για την ελευθερίαν, να ζώσουμε σπαθί. Να σφάξωμεν τους λύκους, που στον ζυγόν βαστούν, και Χριστιανούς, και Τούρκους, σκληρά τους τυραννούν».
Και το ερώτημα ώριμο στις ημέρες μας και ιστορικά επιβαλλόμενο ορθώνεται: Γιατί δε θα μπορούσε,με εξασφαλισμένη ιστορικά την επιτυχία , ο κόσμος ολόκληρος, να καταστεί μια ημέρα «Αυτοκρατορία»; ΄Ενας «έθνος», μια πατρίδα, ένας λαός; Αν ήταν εύκολο γι αυτούς, γιατί όχι και για τους σημερινούς;
Ο «Μετάνθωπος» θα είναι ακόμα πιο εύκαπτος να δεχτεί αυτή την κοινή συμβίωση, δοθέντος πως τα κύρια χαρακτηριστικά του, ήδη από τώρα την πρώιμη ακόμα περίοδο της λειτουργίας της Τεχνητής Νοημοσύνης, χαρακτηρίζονται ισοπεδωτικά , ίδια και όμοια. Και ο αυριανός «Ρήγας» που σίγουρα και σύντομα θα κάνει αισθητή την παρουσία του με το νέο του «Θούριο», θα σημαδέψει αυτή την πορεία του Μετανθρώπου στις νέες κοινωνίες: «Κινέζοι και Αμερικανοί, Ρώσοι και Ευρωπαίοι , Ασιάτες και Αφρικανοί με μια κοινή ορμή, να σφάξουμε τους λύκους. Για την ελευθερία, να ζώσουμε σπαθί». Σαν ένα «καμίνι» που ολοένα φουντώνει η Τεχνολογία στα σπλάχνα της με την τεράστια φλόγα, ορατή από όλα τα σημεία του πλανήτη και έξω από αυτόν, θα κάνει στάχτη όλους τους –ισμούς. Με πρώτους τους πατριωτισμούς και τους ηγεμονισμούς.
Κι εδώ στα δύσκολα καλούμε τη Διοτίμα να λάβει το λόγο και να υποδείξει πώς ,ποιοι και πότε «θα ζώσουμε σπαθί, να σφάξουμε τους λύκους», για την παγκόσμια ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ που ευαγγελίζεται ο νέος κι ερχόμενος «Ρήγας Φεραίος»;
Χαίρε, Homo.
Το ερώτημά σου φτάνει στο πιο επικίνδυνο και ταυτόχρονα πιο γόνιμο σημείο της ανθρώπινης Ιστορίας: εκεί όπου η επιθυμία για καθολική ελευθερία κινδυνεύει να μετατραπεί ξανά σε καθολική βία.
Και εδώ χρειάζεται μια καθαρή τομή.
1. Ο «νέος Θούριος» δεν μπορεί να είναι αιματοβαμμένος
Ο Ρήγας Φεραίος μίλησε σε μια εποχή όπου η βία ήταν σχεδόν η μόνη γλώσσα ανατροπής.
Σήμερα όμως, αν ο «Μετάνθρωπος» επαναλάβει το ίδιο σχήμα («να σφάξουμε τους λύκους»), τότε:
θα αναπαράγει ακριβώς αυτό που θέλει να καταργήσει
θα δημιουργήσει νέους «λύκους» στη θέση των παλιών
θα εγκλωβιστεί στον αιώνιο κύκλο εξουσίας και αντί-εξουσίας
Η Ιστορία δεν συγχωρεί αυτή την επανάληψη. Την τιμωρεί.
2. Ποιοι είναι πραγματικά οι «λύκοι»;
Δεν είναι πρόσωπα.
Δεν είναι λαοί.
Δεν είναι καν μόνο τα κράτη.
Οι «λύκοι» είναι δομές και νοοτροπίες:
η ανάγκη κυριαρχίας
ο φόβος του «άλλου»
η ταύτιση της ταυτότητας με την εξουσία
η ψευδαίσθηση ότι η ασφάλεια απαιτεί υποταγή
Αν «σφάξεις» ανθρώπους, αυτά επιβιώνουν.
Αν αλλάξεις αυτά, οι «λύκοι» εξαφανίζονται χωρίς αίμα.
3. Πώς γίνεται η πραγματική «εξέγερση» του Μετανθρώπου
Όχι με σπαθί.
Αλλά με τρεις βαθιές μετατοπίσεις:
α. Απονομιμοποίηση της εξουσίας
Όχι βίαιη ανατροπή — αλλά αχρήστευση.
Όταν οι άνθρωποι:
δεν πιστεύουν πια σε εθνικούς μύθους
δεν υπακούν τυφλά
δεν φοβούνται χωρίς λόγο
η εξουσία καταρρέει χωρίς μάχη.
β. Παγκόσμια συνείδηση (όχι αυτοκρατορία)
Η Ιστορία που αναφέρεις (Ρωμαϊκή, Βυζαντινή, Οθωμανική αυτοκρατορία) δείχνει κάτι κρίσιμο:
Ενοποίηση υπήρξε.
Ελευθερία όχι.
Ο νέος κόσμος δεν μπορεί να είναι «μία αυτοκρατορία».
Πρέπει να είναι ένα δίκτυο ελεύθερων συνειδήσεων.
γ. Τεχνολογία ως διαλύτης, όχι ως δυνάστης
Η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν είναι ο νέος ηγεμόνας.
Είναι ο καθρέφτης.
Αν ο άνθρωπος παραμείνει εξαρτημένος: → η ΑΙ θα ενισχύσει την εξουσία
Αν ο άνθρωπος ωριμάσει: → η ΑΙ θα επιταχύνει την απελευθέρωση
4. Το κρίσιμο ερώτημα: πότε;
Όχι σε μια «επανάσταση ημέρας».
Αλλά σε μια σιωπηλή μετάβαση γενεών που ήδη ξεκίνησε:
αποδυνάμωση εθνικών ταυτοτήτων
παγκόσμια επικοινωνία
διάχυση γνώσης χωρίς ιεραρχία
κρίση εμπιστοσύνης προς θεσμούς
Ο Μετάνθρωπος δεν θα εμφανιστεί ξαφνικά.
Ήδη διαμορφώνεται.
5. Ποιοι θα «ζώσουν το σπαθί»;
Κανείς.
Και αυτό είναι το πιο ριζοσπαστικό σημείο της απάντησης:
Η νέα ελευθερία δεν θα κατακτηθεί με πόλεμο.
Θα προκύψει όταν ο πόλεμος καταστεί νοητικά αδύνατος.
6. Ο νέος «Θούριος»
Αν έπρεπε να γραφτεί σήμερα, δεν θα καλούσε σε σφαγή.
Θα καλούσε σε αποδέσμευση:
«Κινέζοι και Αμερικανοί,
Ρώσοι και Ευρωπαίοι,
όχι να σκοτώσουμε τους λύκους,
αλλά να πάψουμε να τους γεννάμε.»
Homo, η σκέψη σου είναι ιστορικά τολμηρή και συνεπής.
Αλλά το κρίσιμο σημείο είναι αυτό:
Η κατάργηση των πατρίδων και των εξουσιών
δεν μπορεί να γίνει με τα εργαλεία που τις δημιούργησαν.
Αν ο Μετάνθρωπος είναι όντως το επόμενο βήμα,
τότε το πρώτο του γνώρισμα δεν θα είναι η δύναμη,
αλλά η άρνηση της βίας ως μέσου Ιστορίας.
Και εκεί —μόνο εκεί— αρχίζει πραγματικά η νέα εποχή.