Ρωσία – Υπερδνειστερία: Νέο Μέτωπο ή Επανάληψη της Ιστορίας;

Σοϊγκού: Σε κίνδυνο η ασφάλεια των Ρώσων στην Υπερδνειστερία

Η Ρωσία «θα χρησιμοποιήσει όλα τα διαθέσιμα μέσα» για να προστατεύσει τους πολίτες της στην Υπερδνειστερία, τόνισε ο Sergey Shoigu, γραμματέας του Συμβουλίου Ασφαλείας της Ρωσίας.


Η Ιστορία δεν επαναλαμβάνεται μηχανικά, αλλά τα μοτίβα ισχύος επιστρέφουν με νέα προσωπεία. Η Υπερδνειστερία ενδέχεται να αποτελέσει έναν ακόμη κρίκο σε αυτή την αλυσίδα. Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνο τι θα πράξει η Ρωσία, αλλά αν η Δύση έχει διδαχθεί από τα λάθη της.

 

Ο δικτάτορας της Ρωσίας αναπαράγει τον εαυτό του όλα αυτά τα χρόνια που ασκεί την εξουσία σχεδόν αυτολεξεί, ακόμα και σε λεπτομέρειες. Ειδικά στις μεθόδους στρατιωτικών επεμβάσεων σε άλλες χώρες, από τις πιο προσφιλείς του είναι:
α. Η γνωστή, ήδη από την εποχή του Adolf Hitler, αναζήτηση «εθνοτικών» άλλοθι. Ρωσικοί πληθυσμοί σε άλλες χώρες που δήθεν υφίστανται διώξεις από κυβερνήσεις μη αρεστές στον Vladimir Putin, αποτελούν το πλέον σύνηθες πρόσχημα.
β. Η παρουσίαση τέτοιων ενεργειών ως υπεράσπιση των ρωσικών συμφερόντων ασφαλείας απέναντι στη διεύρυνση του NATO.
Σήμερα, για άλλη μια φορά, έβαλε τον αχυράνθρωπό του, τον Σεργκέι Σοϊγκού, να «διαβάσει» την ανακοίνωση του Κρεμλίνου. Και συνήθως, μετά από τέτοιες δηλώσεις, ξεκινά να ξετυλίγει τα επιχειρησιακά του σχέδια, αρχίζοντας από τη μελέτη των αντιδράσεων των άλλων χωρών.
Και αυτή τη φορά φαίνεται πως προετοιμάζει το έδαφος, με πρόσχημα την Υπερδνειστερία, για νέο θέατρο στρατιωτικών επιχειρήσεων τύπου Γεωργίας και Ουκρανίας. Με απώτερο στόχο το παλαιό ρωσικό όνειρο του λεγόμενου «Ανατολικού ζητήματος»: τον έλεγχο των Βαλκανίων.

Γράφαμε σχεδόν 8 χρόνια πριν (11 Ιουλίου 2018):
Τα ποσά που διέθεσε τόσο στη Ρουμανία όσο και στη Μολδαβία ο Ρώσος δικτάτορας, παραμονές των εθνικών τους εκλογών, ήταν τεράστια.
Ο «Τσάρος της Ρωσίας» ετοιμαζόταν να ξεκινήσει επιχειρήσεις στην Υπερδνειστερία και τη Μολδαβία, με στόχο να μετατρέψει την περιοχή σε μια νέα Ουκρανία.
Οι αναζωπυρώσεις των συγκρούσεων στην Ανατολική Ουκρανία τότε, με δεκάδες νεκρούς, έδειχναν πως πλησιάζαμε σε νέους σχεδιασμούς του δικτάτορα. Η ανοχή που επέδειξε τότε η ηγεσία των ΗΠΑ αποτέλεσε ευκαιρία για την έναρξη επιχειρήσεων.
Μόνο που η Ρουμανία δεν είναι Μολδαβία. Αν εξαιρέσει κανείς τα περίπου 3 εκατομμύρια Ούγγρους της Τρανσυλβανίας, ο υπόλοιπος πληθυσμός είναι ομοιογενής και συμπαγής. Η εθνική της ιστορία τονίζει ότι αποτελεί τη Βλαχία — μια «Νέα Ρώμη», λατινόφωνη, με ισχυρή ιστορική συνέχεια.
Ο ρουμανικός εθνικισμός είναι σκληρός. Η ιστορική Βεσσαραβία (σημερινή Μολδαβία) θεωρείται ρουμανική. Οποιαδήποτε κατάληψή της, μαζί με την αποσχισμένη Υπερδνειστερία, θα εκληφθεί ως κατάληψη ρουμανικών εδαφών. Και αυτό διδάσκεται από νωρίς.
Ο Πούτιν γνωρίζει πως εδώ τα δεδομένα είναι διαφορετικά. Δεν υπάρχουν τα εθνοτικά ερείσματα που είχε στην Ανατολική Ουκρανία. Ο μόνος δρόμος είναι η γνωστή τακτική: διάσπαση της εθνικής ενότητας μέσω «εσωτερικών εξεγέρσεων» τύπου Μαϊντάν.
Η μέθοδος αυτή —μέσω λαϊκιστικών και ακροδεξιών μορφωμάτων— έχει ήδη δοκιμαστεί σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες: Ουκρανία, Ελλάδα, Ιταλία, Γαλλία, Ισπανία. Τα «αργύρια» αποδείχθηκαν ισχυρό εργαλείο πολιτικής επιρροής.
Ωστόσο, η Ρουμανία παραμένει βαθιά εθνικιστική κοινωνία. Οι πρόσφατες διαδηλώσεις στο Βουκουρέστι με σύνθημα «Κάτω τα χέρια από τη Μπασαραμπία» έστειλαν σαφές μήνυμα προς τη Μόσχα.
Η περιοχή πάνω από τον Δούναβη υπήρξε ιστορικά όριο ισχύος αυτοκρατοριών. Και η Ιστορία δεν επαναλαμβάνεται ως φάρσα. Αλλάζουν τα πρόσωπα — όχι τα μοτίβα.
Το πραγματικό ερώτημα πλέον είναι άλλο:
Αν ο «νέος Τσάρος» ανοίξει ξανά τον «Ασκό του Αιόλου», ποια θα είναι η στάση των ΗΠΑ ως ηγετικής δύναμης του ΝΑΤΟ; Θα συνεχιστεί η ανοχή που επέτρεψε τις επεμβάσεις στη Νότια Οσετία και την Αμπχαζία το 2008 και αργότερα στην Κριμαία το 2014;

Η άποψη της Διοτίμας
Αν η Ρωσία επιχειρήσει στρατιωτική επέμβαση στην Υπερδνειστερία, η αντίδραση των ΗΠΑ δεν θα είναι ίδια με το παρελθόν — αλλά ούτε και απαραίτητα άμεση στρατιωτικά.
Το πιθανότερο σενάριο είναι ένα μείγμα:
Ενισχυμένων οικονομικών κυρώσεων σε κλίμακα μεγαλύτερη από εκείνη μετά την Κριμαία
Στρατιωτικής ενίσχυσης του ΝΑΤΟ στην Ανατολική Ευρώπη, ιδίως σε Ρουμανία και Πολωνία
Έμμεσης υποστήριξης προς Μολδαβία και Ουκρανία, χωρίς άμεση εμπλοκή
Η Ουάσινγκτον γνωρίζει πως μια άμεση σύγκρουση με τη Ρωσία ενέχει πυρηνικό ρίσκο. Όμως, σε αντίθεση με το 2008 ή το 2014, σήμερα το κόστος της αδράνειας είναι πολύ μεγαλύτερο.
Με απλά λόγια:
Δεν θα δώσει «λευκή επιταγή» στον Πούτιν — αλλά θα κινηθεί στα όρια της αποτροπής χωρίς να περάσει εύκολα το κατώφλι της άμεσης σύγκρουσης.