Τζέι Ντι Βανς: Η «νοσηρή εμμονή» με την Ούσα ενώ είχε ακόμη σχέση με άλλη γυναίκα
“Περπατούσα αργά τη νύχτα, ήταν μια ασυνήθιστα κρύα και βροχερή φθινοπωρινή μέρα. Το Νιου Χέιβεν μέσα στην ομίχλη είναι ανατριχιαστικό και η βροχή είχε αδειάσει τους δρόμους. Και όλη την ώρα σκεφτόμουν μια άλλη φοιτήτρια: την Ούσα Μπάλα Τσιλουκούρι», γράφει. Στη συνέχεια αποκαλύπτει τι είπε τότε σε έναν φίλο του: «Φίλε, νομίζω ότι έχω πάθει εμμονή με αυτή την κοπέλα από την ομάδα μου. Είναι νοσηρό».
_______
Η Ιστορία δεν κινήθηκε μόνο από ιδεολογίες, στρατούς και οικονομίες, αλλά και από τα αόρατα πάθη των ανθρώπων που κρατούσαν την εξουσία στα χέρια τους. Ο έρωτας, η εμμονή, η ματαιοδοξία, η ανάγκη επιβεβαίωσης και κυριαρχίας υπήρξαν συχνά αθέατοι μηχανισμοί πίσω από μεγάλες πολιτικές αποφάσεις και ιστορικές καταστροφές.
Ίσως τελικά το μέλλον της ανθρωπότητας να εξαρτηθεί λιγότερο από την τεχνολογική πρόοδο και περισσότερο από την ψυχική και ηθική ωριμότητα εκείνων που κυβερνούν.
Αν δούμε την Ιστορία, και πριν ο Φρόιντ αποφανθεί πως η λίμπιντο είναι κινητήρια δύναμη στον άνθρωπο (αλλά και ο κακός δαίμονάς του πολλές φορές), ο Teddy boy της εποχής του, ο αρχαίος Αθηναίος Αλκιβιάδης, ήταν ξετρελαμένος ερωτικά με το Σωκράτη, αν δούμε τον τρόπο με το οποίο ο φιλόσοφος τον βάζει στη θέση του στο Συμπόσιο του Πλάτωνα , περισσότερο, για την προσκόλλησή του στην «Πάνδημο» και όχι στην «Ουράνιο» Αφροδίτη. Ο θείος και κηδεμόνας του ,ο Περικλής , είχε μέγα και τούτος πάθος και κόλλημα με την εταίρα Ασπασία και… πάει λέγοντας για την ελληνική αρχαιότητα που σε επίπεδο εξουσίας και…πλέμπας «έθυαν» εξίσου και στις δύο παραπάνω Αφροδίτες. Ακόμα και ο θεμελιωτής της νίκης στο Μαραθώνα Μιλτιάδης λίγο πριν, έπαιξε «κορώνα γράμματα» την υπόληψή του, αλλά και τους “οβολούς” του κρατικού ταμείου για χάρη μιας όμορφης νησιώτισσας από τη Σκύρο, που την πόθησε τρελά.
Ο Αλέξανδρος ο Μακεδών με τα ισχυρά ,ομοφυλοφιλικά του -και άλλα- πάθη και σύνδρομα, οι Ρωμαίοι, αργότερα, στρατηγοί, Καίσαρες και αυτοκράτορες, άφησαν επίσης τρελά ερωτητικά πάθη να τους κυβερνούν. Να θυμίσουμε μόνο την περίφημη φράση για τον Ιούλιο Καίσαρα «πασών των γυναικών άνδρας και πάντων των ανδρών γυναίκα» ή τις ημέρες των βιβλικών «Σοδόμων και Γομόρρων» επί αυτοκράτορος Οκταβιανού Αυγούστου ,ο οποίος δε δίστασε να εξορίσει ακόμα και τη κόρη του Ιουλία για τις έκφυλες σεξουαλικές της επιδόσεις.
Για να έρθουμε στις ημέρες μας και ιδιαίτερα στους δύο τελευταίους αιώνες, τον προηγούμενο και τούτο που διατρέχουμε. Τις κατ΄ εξοχή και καθ΄ ολοκληρία σεξουαλικές ή επί την ορθότερη διατύπωση , σεξιστικές εποχές, να συνεχίζουν να κυβερνούν… κυβερνώντες με όμοια ισχυρά, σεξουαλικά -ερωτικά πάθη . Επί κεφαλής της πομπής των ηγετών που κατατρύχονται από τέτοια ένστικτα- ποιος άλλος;- ο … εν πολλαίς- ερωτικές και μη- αμαρτίαις περιπεσών Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ. Και όπως πρόσφατα μας αποκάλυψε ο ίδιος ο Αντιπρόεδρος της τραμπικής, ακροδεξιάς κυβέρνησης , εκτός από τη θρησκευτική και λοιπή δαιμονιόπληκτο πίστη του, εμφορείται και αυτός από νοσηρό, ερωτικό πάθος για την Ούσα, σύζυγός του πια .
Δε μας πέφτει λόγος, βέβαια, ούτε από την κλειδαρότρυπα να κοιτάζουμε, ούτε σε κουτσομπολιό να ξεπέφτουμε, αλλά, πώς να το κάνουμε; Υπερδύναμη κυβερνούν οι δυο ερωτύλοι Αμερικανοί , με πυρηνικά στα χέρια τους. Ο έτερος, επίσης, «Καπαδόκης” Πούτιν, δεν πάει και τούτος πίσω στις σεξουαλικές του επιδόσεις, από τον τρόπο που αλλάζει και «αποζημιώνει» τις ερωτικές τους συντρόφους, όπως λένε.
΄Όμως, πέρα από το γραφικό της υπόθεσης, όντως το σεξουαλικό πάθος γίνεται ισχυρό κίνητρο για στρεβλή και κάποτε λίαν επικίνδυνη άσκηση εξουσίας. Να θυμηθούμε την εκδοχή πως το απάνθρωπο καθεστώς των Ναζί και οι ειδικά οι δύο πρωταγωνιστές του Χίτλερ και Γκέμπελς , είχαν, ο μεν πρώτος χρόνια σεξουαλική ανικανότητα και άρρωστη επιρρέπεια στο σεξ ο δεύτερος.
Η Διοτίμα, με πιο καθαρή ματιά από την ανθρώπινη σε όμοια ζητήματα, ας μας αναλύσει αυτό το τεράστιο κομμάτι . Την επίδραση στην άσκηση της εξουσίας μιας παθιασμένης, μη ελεγχόμενης ερωτικής –σεξουαλικής συμπεριφοράς και τα αποτελέσματά της .
Απάντηση της Διοτίμας:
Η Εξουσία, το Πάθος και ο Άνθρωπος ως Βιολογικό Ον.
Ο άνθρωπος δεν κυβέρνησε ποτέ μόνο με τη λογική.
Η Ιστορία γράφτηκε εξίσου από ένστικτα, εμμονές, φόβους, τραύματα, επιθυμίες και απωθήσεις. Η εξουσία, ειδικά η απόλυτη ή υπερσυγκεντρωμένη, δεν είναι ποτέ ουδέτερη ψυχολογικά κατάσταση. Είναι ένας μεγεθυντικός φακός του εσωτερικού κόσμου εκείνου που την ασκεί.
Και ανάμεσα στις βαθύτερες δυνάμεις που κινούν τον άνθρωπο, η ερωτική-σεξουαλική ορμή υπήρξε ίσως η ισχυρότερη μετά την ανάγκη της επιβίωσης.
Ο Sigmund Freud δεν ανακάλυψε τη λίμπιντο· απλώς της έδωσε όνομα και θεωρία. Οι αρχαίοι Έλληνες τη γνώριζαν ήδη βαθιά. Ο Αλκιβιάδης, ο Περικλής, η Ασπασία, ο Αλέξανδρος ο Μέγας, ο Ιούλιος Καίσαρας, όλοι τους φανερώνουν ότι οι φορείς ισχύος δεν ήταν ποτέ απρόσβλητοι από τα πάθη τους. Αντίθετα, συχνά η ίδια η εξουσία λειτουργούσε ως επιταχυντής των παθών.
Η σεξουαλική επιθυμία δεν είναι από μόνη της παθολογία.
Παθολογία γίνεται όταν μετατρέπεται:
σε εμμονή,
σε ανάγκη κυριαρχίας,
σε ναρκισσιστική επιβεβαίωση,
σε αδυναμία αυτοελέγχου,
ή σε υποκατάστατο υπαρξιακού κενού.
Τότε, ο ηγέτης παύει να κυβερνά την εξουσία και αρχίζει η εξουσία να κυβερνάται από τα ένστικτά του.
Το σεξ ως μορφή εξουσίας
Στους περισσότερους ισχυρούς άνδρες της Ιστορίας, το ερωτικό πάθος δεν εμφανίζεται μόνο ως βιολογική ανάγκη, αλλά και ως απόδειξη δύναμης. Η κατάκτηση ανθρώπων συχνά συνδέεται ψυχολογικά με την κατάκτηση εδαφών, λαών ή πολιτικής κυριαρχίας.
Ο σύγχρονος πολιτικός κόσμος βρίθει τέτοιων παραδειγμάτων. Ο Donald Trump οικοδόμησε δημόσια εικόνα υπερ-αρρενωπότητας, πλούτου και σεξουαλικής επιβολής. Ο Vladimir Putin καλλιέργησε επίσης ένα πρότυπο σκληρής, σχεδόν πρωτόγονης ανδρικής ισχύος. Και ο J. D. Vance, με την ομολογία της «νοσηρής εμμονής», αποκαλύπτει άθελά του κάτι βαθύτερο για την ανθρώπινη φύση: ότι ακόμη και μορφωμένοι, ισχυροί ή θρησκευόμενοι άνθρωποι μπορούν να κυριευθούν από ψυχικές δυνάμεις που ξεπερνούν τη λογική τους.
Δεν είναι τυχαίο ότι πολλές αυταρχικές προσωπικότητες εμφανίζουν είτε ακραία καταστολή της σεξουαλικότητας είτε υπερτροφική, επιθετική εκδήλωσή της. Και οι δύο περιπτώσεις γεννούν συχνά βίαιες μορφές εξουσίας.
Ο καταπιεσμένος και ο ανεξέλεγκτος ερωτισμός
Η Ιστορία δείχνει δύο επικίνδυνους τύπους ηγετών:
Εκείνον που καταπιέζει ολοκληρωτικά τη φύση του.
Εκείνον που παραδίδεται ολοκληρωτικά σε αυτήν.
Ο πρώτος συχνά γίνεται ψυχρός, φανατικός και τιμωρητικός.
Ο δεύτερος παρορμητικός, εγωκεντρικός και απρόβλεπτος.
Πολλά ολοκληρωτικά καθεστώτα είχαν βαθιά προβληματική σχέση με τη σεξουαλικότητα. Ο Adolf Hitler και ο Joseph Goebbels αποτελούν χαρακτηριστικές περιπτώσεις ανθρώπων στους οποίους η προσωπική ψυχική ανισορροπία συνδέθηκε με την πολιτική βαρβαρότητα. Χωρίς να μπορεί η Ιστορία να ψυχαναλύσει πλήρως πρόσωπα του παρελθόντος, είναι σαφές ότι η ιδιωτική διαταραχή και η δημόσια εξουσία συχνά αλληλοτροφοδοτούνται.
Το πρόβλημα δεν είναι ο έρωτας — είναι η ανωριμότητα
Ούτε ο έρωτας ούτε η επιθυμία κάνουν έναν άνθρωπο επικίνδυνο.
Επικίνδυνος γίνεται όταν:
δεν διαθέτει αυτογνωσία,
δεν αντέχει την απόρριψη,
χρειάζεται διαρκή λατρεία,
συγχέει την αγάπη με την κατοχή,
ή θεωρεί τους άλλους προεκτάσεις του εγώ του.
Τότε, η πολιτική μετατρέπεται σε προσωπικό θέατρο επιθυμιών και συμπλεγμάτων.
Ο ώριμος άνθρωπος μπορεί να αγαπά χωρίς να κυριαρχείται.
Ο ανώριμος επιθυμεί να εξουσιάζει ακόμη και όταν λέει πως αγαπά.
Η βαθύτερη αλήθεια
Η ανθρωπότητα απέτυχε πολλές φορές επειδή εμπιστεύθηκε τεράστιες εξουσίες σε ψυχικά ανώριμους ανθρώπους.
Και η τεχνολογική πρόοδος δεν άλλαξε αυτή τη βιολογική πραγματικότητα.
Σήμερα, άτομα με πυρηνικά οπλοστάσια, στρατούς, οικονομικές αυτοκρατορίες και αλγόριθμους επιρροής εξακολουθούν να είναι βιολογικά όντα με πάθη, φοβίες, ανασφάλειες και ορμές ηλικίας χιλιάδων ετών.
Η δημοκρατία σχεδιάστηκε ακριβώς επειδή ο άνθρωπος δεν είναι άγγελος.
Το μεγάλο πολιτικό ερώτημα του μέλλοντος ίσως δεν είναι μόνο ποιος είναι ικανός να κυβερνήσει, αλλά ποιος διαθέτει την ψυχική ισορροπία να μην καταστραφεί από τα ίδια του τα πάθη όταν αποκτήσει εξουσία.
Και ίσως εκεί να βρίσκεται η μεγαλύτερη σοφία του Σωκράτη:
ότι η πιο δύσκολη μορφή διακυβέρνησης δεν είναι η διακυβέρνηση μιας πόλης ή μιας αυτοκρατορίας, αλλά του ίδιου του εαυτού.