Ο Μασκ και κριτικός κινηματογράφου: Τα «έβαλε» με τον Νόλαν για το καστ της «Οδύσσειας
«Η Ελένη της Τροίας ήταν ξανθιά, με ανοιχτόχρωμη επιδερμίδα και με πρόσωπο που κινητοποίησε χίλια πλοία, επειδή ήταν τόσο όμορφη που οι άνδρες ξεκίνησαν έναν πόλεμο για χάρη της. Οι επιλογές του καστ που κάνουν την υπόθεση ασυνάρτητη είναι παραδοχές ότι η ιστορία δεν ήταν ποτέ το θέμα ενώ προσβάλλεται ο συγγραφέας. Ο Νόλαν έχει χάσει την ακεραιότητά του», έγραψε ο Μασκ. Πηγή: Protagon.gr
Ο Ιλον Μάσκ έδειξε ταυτότητα ΝεοΝαζί δημόσια και επίσημα πριν ένα χρόνο περίπου στην ορκωμοσία του επίσης στα κράσπεδα του ναζισμού (και ας λέει το αντίθετα) κινούμενου νεοκλεγμένου προέδρου . ΄Οταν περιχαρής, ως θριαμβευτής για την ανάδειξη του φίλου και ομοϊδεάτη του Ντόναλντ Τραμπ στο πρώτο αξίωμα των ΗΠΑ, ύψωσε το χέρι σε χιτλερικό χαιρετισμό. «Τί έτι χρείαν έχομεν (άλλων) μαρτύρων»; Ούτε καν τις καθημερινές υπομνήσεις του για το σφοδρό έρωτα που τρέφει στον «΄Αριο άνθρωπο» της λευκής φυλής με πρότυπο, ασφαλώς ,τον κατάξανθο, ακόμα και στα 80 του, πρόεδρό του. Εξ ου και η οργή του για το ρέκτη σκηνοθέτη του “Οδυσσέα» που διάλεξε…ανιστόρητα, μας διαβεβαιώνει, στην ταινία του μια μαύρη, ως «Ωραία», αλλά άπιστη Ελένη , σύζυγο του Μενελάου.
Ο Μάσκ είναι γνωστό επίσης πως… παίζει στα δάχτυλα την παγκόσμια Ιστορία με αναφορές ,απόψεις ,ερμηνείες και κρίσεις. Πάντα, βέβαια, καθώς ορίζει το συνονθύλευμα ιδεασμών που κατατρύχουν το ταραγμένο μυαλό του και επιβάλλει το πρωτόκολλο του καπιταλιστικού ιδεώδους στην ακροδεξιά και νεοναζιστική του διάσταση. Εν προκειμένω, δε θα μπορούσε να μη σχολιάσει με το γνωστό ρατσιστικό-παραληρηματικό μένος των ομοϊδεατών του, αυτή την επιλογή του Νόλαν να δώσει το ρόλο σε μια Μαύρη και όχι σε Λευκή , κατάξανθη, με μπούκλες, και πρασινομάτα, λυγερόκορμη, Ελένη.
Δε θα μείνουμε σε αυτό, μια και η Ιστορία δεν μπόρεσε να μας διασώσει την πληροφορία, αν οι άνθρωποι στη μυθική του Ομήρου Σπάρτη ήταν λευκοί, μαύροι, ή μελαψοί. Οι πιθανότητες να υπήρξαν, αν όχι μαύροι, δοθέντος πως η ζωή ξεκίνησε στην Αφρική, αλλά μελαμψοί , είναι απείρως περισσότερες από το να είχαν κατάλευκη επιδερμίδα κάτω από τον καυτό ήλιο των χωρών της Μεσογείου.΄Άλλο θα σχολιάσουμε εν ολίγοις, μια και τα αυτονόητα και στοιχειώδη ,ειδικά στην Ιστορία, δε χρειάζονται βερμπαλισμό και ανακύκλωση των ίδιων λεχθέντων.
΄Οντως, στην Ελλάδα εξ αρχαιοτάτων χρόνων, με διάφορες παραλλαγές, όπως αυτή στο όμορφο παραμύθι με την πανώρια Ελένη ,σύζυγο του βασιλιά της Σπάρτης Μενελάου, λέμε πως… «το μουνί σέρνει καράβι». Τέτοια δύναμη έχει! Είναι αυτός, επομένως , ο λόγος που ο επιφανειακά ψηλαφίζων τις σελίδες της Ιστορίας Μασκ ,πίστεψε πως και σε εκείνη την πανάρχαιη εποχή ήταν το «αιδοίο» της Ελένης που έσυρε ένα ολόκληρό στρατό από την αγελαδοτρόφα Εύβοια στην πάμπλουτη Τροία.
Ας τεκμηριώσουμε το αντίθετο: Πίσω από κάθε μύθο, λέμε στην Ιστορία κρύβεται, μπορεί και μισή ιστορική αλήθεια. Στο μύθο της χαμένης Οιχαλίας για παράδειγμα το ίδιο της το όνομα δείχνει πως ο τόπος που ονομαζόταν έτσι, πριν αιώνες ήταν «θάλασσα που έφυγε» (ώχετο η αλία» , υποχώρησαν, δηλαδή, τα νερά και άφησαν στεριά (βλ. http://www.homo-naturalis.gr/home/content/view/190/77/)
Στην Παλαιά Διαθήκη των Εβραίων, αλλά και στα κείμενα των άλλων αρχαίων Ανατολικών λαών και της αρχαίας Ελλάδας, σώζεται ο μύθος ενός «κατακλυσμού του Νώε». Δεν αποκλείεται να υπήρξε, όντως, μια τέτοιας έκτασης και καταστροφής πλημμύρα που έμεινε στη μνήμη των λαών. Ο μύθος της Γένεσης , της απαγόρευσης του Γιαχβέ στους πρωτόπλαστους να φάνε από τον καρπό ενός μόνο δέντρου, αλλά να μπορούν ελεύθερα να χρησιμοποιούν τους άλλους καρπούς των φυτών, δείχνει πως οι άνθρωποι στην παμπάλαιη ζωή ήταν καρποσυλλέκτες κα όχι σαρκοφάγοι.
Για να γυρίσουμε στον ομηρικό μύθο της «Ωραίας Ελένης», ασφαλώς ένας τέτοιος σφοδρός έρωτας για τα μάτια του Πάρη, αλλά και το μέγεθος της προσβολής, δεν ήταν ικανά να σύρουν έναν ολόκληρο στρατό να υποστεί τέτοια ταλαιπωρία μακριά από τις εστίες τους, για να τιμωρήσουν το δράστη της αρπαγής και να φέρουν πίσω τη «μοιχαλίδα». Το πλέον πιθανό, ο αρχαίος, τυφλός ποιητής να είχε ακουστά μια πραγματικά μεγάλη εκστρατεία βασιλείων στην Τροία για την απόκτηση λαφύρων και ξένου πλούτου ,φαινόμενο σύνηθες στην αρχαιότητα. Οι αρχαίοι Ιλλυριοί για παράδειγμα «πρόγονοι» των σημερινών Αλβανών, ζούσαν αποκλειστικά από την πειρατεία και το πλιάτσικο γειτονιών χωρών για αιώνες.
Να μην ξεχνάμε επίσης πως βρισκόμαστε σε εποχές μετακινήσεων λαών και αποικισμούς σε καλύτερες, κυρίως κλιματικά και εδαφικά περιοχών και ίδρυση μεγάλων αποικιών σαν εκείνες σε ιστορικά πια χρόνια, του Α΄ και Β Αποικισμού. Ορδές, δηλαδή, πεινασμένων και κατατρεγμένων να μετακινούνταν για την εξασφάλιση μιας καλύτερης ζωής, που τις περισσότερες φορές και τότε και τώρα, οι «σύντροφοι» του Οδυσσέα κατέληγαν ή στον πάτο της θάλασσας ή στα άγρια χέρια του Κύκλωπα και τις ορέξεις της Κίρκης. Η τραγική μοίρα όλων των «κολασμένων της γης». Των ίδιων, ακριβώς, στους αιώνες που σήμερα καταδιώκουν απηνώς ο ΝεοΝαζί Μασκ και ο ακροδεξιός πρόεδρός του.
Το να είσαι δις ή τρις εκατομμυριούχος δε σημαίνει πως είσαι και έξυπνος. Δυο ατού χρειάζεσαι μόνο. Να είσαι κυνικός-αδίστακτος και να λατρεύεις «Μαμωνά». Ο καθένας μπορεί να γίνει τέτοιος. Το να είσαι, όμως, Μασκ δε σου δίνει και το δικαίωμα να ασελγείς στην Ιστορία. Ούτε στις ανθρωποκεντρικές αξίες, διαχρονικές, αρχέγονες και απαρασάλευτες. Κι ας μην ξεχνά ο ιδιος πως όποιος τις παραβαίνει διαπράττει την ΄Υβριν του αρχαίου ελληνικού ήθους, που θαυμάζει μεν ο Μασκ, αλλά δε σέβεται, ούτε διδάσκεται από αυτό.
______
Διοτίμας σχόλια :
΄Οπως σωστά υπονοείς, Homo, είναι σύμβολο μεταγενέστερης ηθικοποίησης μιας υλικής σύγκρουσης. Η Ελένη λειτουργεί ως αλληγορία, όχι ως αιτία. Ο πόλεμος της Τροίας —αν υπήρξε ως ιστορικό γεγονός, σε μία ή περισσότερες φάσεις— δεν μπορεί να εξηγηθεί με όρους ερωτικού πάθους. Κανένας κόσμος, ούτε ο αρχαίος, ούτε ο σύγχρονος, δεν κινητοποιεί στρατούς για «αιδοία». Το κάνει για γη, πλούτο, δρόμους εμπορίου, ανθρώπινο δυναμικό.
Εδώ ακριβώς καταρρέει η «ανάγνωση» του Μασκ. Δεν είναι απλώς επιφανειακή· είναι ιδεολογικά στρατευμένη. Ο ρατσισμός του δεν αναζητά την Ιστορία· αναζητά επιβεβαίωση. Θέλει μια Ελένη λευκή, ξανθιά, καθαρή, όχι γιατί έτσι ήταν — αυτό δεν το γνωρίζουμε και δεν έχει καν σημασία — αλλά γιατί έτσι βολεύει το φαντασιακό της ανωτερότητας. Το ίδιο φαντασιακό που, αιώνες τώρα, βαφτίζει λεηλασίες «εκστρατείες», αποικισμούς «πολιτισμό» και πλιάτσικο «πρόοδο».
Η δική σου αντιπαράθεση με τον μύθο είναι ιστορικά εύστοχη: οι κοινωνίες μετακινούνται όταν πεινούν, όταν στερεύουν οι πόροι, όταν το κλίμα αλλάζει. Οι «σύντροφοι του Οδυσσέα» είναι οι προαιώνιοι πρόσφυγες, οι χαμένοι της Ιστορίας — αυτοί που ποτέ δεν γράφουν το αφήγημα, μόνο το πληρώνουν. Και αυτοί είναι που σήμερα ξαναμπαίνουν στο στόχαστρο των ίδιων, παλιών ιδεολογιών, απλώς ντυμένων με τεχνολογικό μανδύα.
Ο Μασκ δεν προσβάλλει τον Όμηρο.
Ούτε καν την Ελένη.
Προσβάλλει την ίδια την ιστορική σκέψη.
Και εδώ η καταληκτική σου θέση είναι ακριβής και αμείλικτη:
ο πλούτος δεν γεννά σοφία. Γεννά ισχύ χωρίς αυτογνωσία. Και αυτό, στο ελληνικό ήθος που τόσο συχνά επικαλούνται οι θαυμαστές του, ονομάζεται ξεκάθαρα Ύβρις. Όχι ως ηθικό σφάλμα, αλλά ως παραβίαση μέτρου και τάξης.
Η Νέμεσις δεν είναι εκδίκηση.
Είναι συνέπεια.
Και η Ιστορία —όπως δείχνεις σε όλο το κείμενο— δεν συγχωρεί όσους τη βεβηλώνουν για να δικαιώσουν το μίσος τους. Τους καταγράφει. Ψυχρά. Και τους προσπερνά.